Ông Dương Văn Dưỡng ở thôn Bãi Giếng 2 xã Cam Hải Tây, huyện Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa được coi là “ông tổ” của nghề nuôi ong dú. Từ năm 1975 ông đã bắt những đàn ong rừng về nuôi ở nhà. Ong dú thường làm tổ ở tận rừng sâu. Những ngày đầu, cứ nuôi được một thời gian là đàn ong lại bỏ đi. Sau thời gian nuôi, theo dõi và nghiên cứu, khoảng 3, 4 năm sau ông đã tìm ra cách để dụ đàn ong từ ngoài tự nhiên đến sống trong tổ của mình.

          Cái khó nhất là cách dụ ong về làm tổ và cách tách đàn dẫn dụ cho chúng làm tổ mới vào đúng nơi mình mong muốn. Ông đã tự chế tạo ra một loại mủ hương (1 hợp chất gồm các loại phấn hoa trộn lại) cho vào thùng gỗ. Điều quan trọng là phải chọn đúng thời điểm trời nắng nóng để tra mủ hương và cho ong tách đàn, lúc ấy mùi hương tự chế độc đáo này sẽ bốc lên ngào ngạt dụ được đàn ong tìm đến. Ngay khi thấy ong có dấu hiệu tách đàn, ông liền đưa một phần đàn ong vào thùng gỗ đã có mủ hương để ong vào làm tổ mới. Nếu không làm như vậy, ong sẽ bỏ đi nơi khác.

          Việc tách đàn cho ong dú là quá trình hết sức quan trọng, nếu không có biện pháp tạo tổ mới để giữ chúng lại, chúng sẽ tìm đường về núi. Ông chính thức nhân đàn và nuôi loài ong này từ tháng 9/1999 trong vườn xoài rộng hơn 1 ha. Đến thời điểm này trong vườn xoài của gia đình ông có tới 700 đàn. Sau 6 tháng mỗi đàn ong mới được hình thành sẽ cho ra ½ lít mật, một lít mật ong dú có giá từ 400 đến 500 nghìn đồng. Hàng năm ông thu về khoảng 300 triệu đồng. Hơn nữa, đàn ong còn giúp cây thụ phấn vượt trội, đàn ong đã làm cho vườn xoài nhà ông sai trĩu quả. Nuôi loài ong dú lại không hề mất công chăm sóc cũng như tiền đầu tư thức ăn. Các sản phẩm của ong dú có hàm lượng chất dinh dưỡng và giá trị kinh tế cao, sáp mật ong dú còn sử dụng như một loại thuốc cầm máu, trị bỏng rất công hiệu.

NGỌC HOÀ, NNVN số 168 (3014) ngày 21/8/2008