Tam thất cây tiềm năng xoá đói giảm nghèo và làm giàu ở vùng cao và những vấn đề cần đặc biệt quan tâm khi mở rộng

Tam thất - cây tiềm năng xoá đói giảm nghèo và làm giàu ở vùng cao và những vấn đề cần đặc biệt quan tâm khi mở rộng
Tam thất là cây thuốc quý đã từng được trồng thành công ở nước ta và là cây có giá trị cao cả về kinh tế và dược liệu. Đây là cây có nhiều tiềm năng giúp vùng cao thực hiện mục tiêu xoá đói giảm nghèo. Trồng tam thất yêu cầu kỹ thuật cao nên việc tập huấn và làm mô hình để đào tạo cho người dân có ý nghĩa quan trong, nhất là nơi trồng tam thất là nơi cư trú của đồng bào Mông- trình độ canh tác còn rất thấp và thiếu vốn để đầu tư. Hiện nay một số hộ đồng bào Mông ở huyện Simacai (Lào Cai ) đã trồng Tam thất, có hộ trồng gần 1 ha. Việc mở rộng trồng tam thất phải hết sức thận trọng. Sau đây xin giới thiệu bài viết của TS. Đỗ Văn Hòa -là người đã cùng với chuyên gia Trung quốc di thực một số cây thuốc Bắc quý vào Việt Nam trong những năm 1969-1972 và nghiên cứu kỹ thuật và phát triển cây tam thất ở Lào Cai, Cao Bằng, Hà Giang và Lai Châu những năm 1969- 1990 với đầu đề" Tam thất cây tiềm năng xóa đói và giảm ngheo ở vùng cao và những vấn đề cần đặc biệt quan tâm khi mở rộng 

Ông Vương Quỳnh Sơn hậu duệ vua Mèo Vương Chí Sình ở Đồng Văn (Hà Giang) lúc còn sống có đến thăm bà con người Mông ở Châu Văn Sơn một trong năm châu tự trị của tỉnh Vân Nam (Trung Quốc). Ông kinh ngạc vì nhìn thấy những vườn trông cây Tam thất một loại thảo dược quý được người Mông ở đây trồng với quy mô hàng nghìn ha. Sản lượng Tam thất mỗi năm ở Châu Văn Sơn đạt trên 1400 tấn và chiếm 85% thị phần Tam thất của Trung Quốc. Ông Vương đã gặp  nhiều người Mông ở đây đã làm giàu từ việc trồng cây Tam thất. Nhận thấy vùng cao Đồng Văn (Hà Giang) có khí hậu và đất đai giống Châu Văn Sơn, ông có khuyên bà con người Mông nên học đồng bào Mông ở Châu Văn Sơn trồng cây Tam thất để xoá đói giảm nghèo và là giàu.

hoa và củ Tam thất
                                                                                Ảnh: Hoa và củ cây Tam thất

Tam thất là cây thuốc quý đã được mệnh danh là “Kim bất hoán” có nghĩa là vàng không đổi được. Nhiều người còn cho rằng tam thất chữa được cả bệnh ung thư, nên nhu câu tiêu thu Tam thất rất lớn không những ở châu Á nơi có nền y học cổ truyền phát triển mà còn tiêu thụ nhiều ở cả châu Âu. Giá Tam thất thường dao động từ 1,5 triệu đến 3,5 triệu đồng /kg. Nguồn Tam thất tiêu thụ ở Việt Nam chủ yếu từ các tỉnh Vân Nam Trung Quốc qua đường tiểu ngạch. Ở Việt Nam chưa thấy nơi nào còn trồng Tam thất, có lẽ còn trồng ở một số cơ sở nghiên cứu của ngành dược liệu.

 Thực ra cây Tam thất đã được di thực và trồng ở nước ta từ lâu. Vào năm 1970 Bộ Nông nghiệp đã mời chuyên gia Trung Quốc sang giúp phát triển cây dược liệu. Chuyên gia Trung Quốc đã trồng thử Tam thất ở Bắc Hà (Lào Cai) và cho thu hoạch tốt. Cũng vào thời gian này, Bộ Nông nghiệp phối hợp với Bộ Y tế chỉ đạo trồng thành công cây Tam thất ở một số điểm thuộc vùng cao các huyện Bắc Hà, Mường Khương (Lao Cai) Trà Lĩnh, Hà Quảng, Nguyên Bình (Cao Bằng), Sin Hồ (Lai Châu) Đồng Văn (Hà Giang)…Tuy nhiên sau này nhưng nơi này bỏ không trồng cây Tam thất do nhiều nguyên trong đó có liên quan đến yếu tố kỹ thuật. Trồng Tam thất phải lưu ý một số yếu tố kỹ thuật có tính quyết định sau:

 

 Ảnh: vườn trồng Tam thất dưới dàn che bóng ở  châu Văn Son (Vân Nam _TQ)



- Việc chon nơi có khí hậu phù hợp trồng Tam thất có ý nghĩa quyết định vì là cây trồng có yêu cầu về đất đai, khí hậu rất nghiêm ngặt và chỉ sống được ở vùng núi cao, có khí hậu lạnh mát quanh năm, nhiệt độ thích hợp từ 20 độ C đến 25độ C. Cây Tam thất chỉ phát triển được dưới bóng dâm có ánh sáng tán xạ, nên phải làm giàn che (3 phần sáng, 7 phần tối).

 - Chọn hạt giống phải chọn cây Tam thất có 3 tuổi trở lên. Hạt được ủ trong chậu cát ẩm, đợi đến khi nứt nanh, đem gieo trên mặt luóng của vườn ươm, trên luống đã chuẩn bị sẵn. Rắc trấu trộn lẫn với tro và tưới ẩm thường xuyên cho đất. Làm giàn che. Gieo hạt vào vườn ươm vào tháng 10-11 năm trước đến tháng 2-3 năm sau cây sẽ mọc. Đến mùa xuân năm thứ hai, khoảng tháng 2- tháng 3, bứng cây ra trồng. Chú ý bứng cả bầu đất.

 - Tam thất là cây thân thảo sau trồng từ 6 đến 7 năm mới cho củ chất lượng tốt. Mỗi năm cây chỉ có ra 1 lá kép, nếu lá bị rụng phải chờ năm sau mới mọc lại. Nên giũ bộ lá có ý nghĩa đặc biệt quan trọng để cây có thể sinh trưởng và phát triển. Do trồng dưới dàn che, vào mua mưa độ ẩm rất cao lá thường bị bệnh thán thư, rỉ sắt hại nên phải dùng các biện pháp canh tác kết hợp với thuốc hoá học để phòng trừ.

- Củ Tam thất nằm sâu trong đất thời gian dài từ 3-5 năm nếu gặp độ ẩm cao rất dễ bị thối. Vì vậy việc chọn đất trồng Tam thất phải chọn nơi có độ dốc 15-25 độ để dễ thoát nước sau mưa. Phải luân canh cây tam thất từ 5-7 năm sau khi thu hoạch mới trồng lại.

Những yếu tố trên mang tính quyết định đến sự thành công trồng tam thất. 

Đỗ Văn Hoà -HLV VN

 

Gửi ý kiến của bạn


Quảng cáo phải vị trí 1

Liên kết website

Video Clip

Thông tin tiện ích

Quảng cáo phải 2

Thăm dò ý kiến

Bạn đánh giá như thế nào về hoạt động của Hội Làm vườn Việt Nam
Hoạt động có hiệu quả
Hoạt động không hiệu quả
Không có ý kiến
 
Danh bạ điện thoại Hỏi đáp Văn bản Liên hệ

FaceBook

Thống kê truy cập

  • Trực tuyến: 13
  • Lượt xem theo ngày: 1725
  • Tổng truy cập: 2973978