GIẢI PHÁP PHỤC HỒI, PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CÂY CÓ MÚI - 13. Một số giải pháp, kiến nghị của tỉnh Hòa Bình - Hội Làm vườn Việt Nam

GIẢI PHÁP PHỤC HỒI, PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CÂY CÓ MÚI 13. Một số giải pháp, kiến nghị của tỉnh Hòa Bình

BBT: Diện tích cây có múi bị suy thoái tại tỉnh Hòa Bình diễn ra mạnh trong giai đoạn 2018 - 2021. Từ 2022 đến nay, mức độ suy thoái đã giảm nhiều do một số tiến bộ kỹ thuật mới được đưa vào sản xuất...

TÌNH HÌNH SẢN XUẤT CÂY ĂN QUẢ CÓ MÚI TỈNH HÒA BÌNH

Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Hòa Bình

1. Hiện trạng sản xuất, tiêu thụ cây có múi

           - Theo số liệu thống kê, diện tích cây có múi năm 2022 tỉnh Hòa Bình đạt 10.234,92 ha, diện tích cho sản phẩm 9.020,86 ha, tổng sản lượng đạt trên 192 nghìn tấn trong đó: Diện tích cam 4.112,2 ha, sản lượng 105.944 tấn; diện tích bưởi 5.366,38 ha, sản lượng 79.204 tấn. Chi tiết diện tích, năng suất, sản lượng cây có múi tỉnh Hoà Bình năm 2021 và năm 2022 (có phụ lục đính kèm).

- Cơ cấu giống, chủng loại cây có múi: Đối với cam: Nhóm chín sớm gồm cam CS1, cam Marss, quýt ôn châu chiếm 30% diện tích; nhóm chín chính vụ gồm cam Xã Đoài, cam Canh chiếm 40% diện tích; nhóm chín muộn cam V2 chiếm 30% diện tích. Đối với bưởi: Giống chín sớm gồm bưởi da xanh, bưởi đỏ Hòa Bình chiếm 40% diện tích; Bưởi diễn (chín muộn) chiếm 60% diện tích.

- Tổng số cây đầu dòng cây có múi được công nhận còn hiệu lực khai thác trên địa bàn tỉnh Hòa Bình là 227 cây bao gồm: 165 cây cam; 50 cây quýt; 12 cây bưởi (bưởi đỏ Hòa Bình). Tổng số vật liệu nhân giống đã khai thác 2.000 mắt, cành ghép (năm 2021) trong đó: 1.000 mắt, cành ghép cây đầu dòng cam canh (HTX sản xuất và kinh doanh DVNN Nhật Minh tại huyện Cao Phong) và 1.000 mắt, cành ghép cây đầu dòng còn lại.

Hệ thống nhân giống 3 cấp tại Trung tâm Giống cây trồng, vật nuôi và thủy sản của tỉnh hoạt động ổn định đáp ứng theo Tiêu chuẩn quốc gia để sản xuất cây giống sạch bệnh, tổng số có 98 cây So và 120 cây S1; trong năm 2023 đã sản xuất được 30.000 cây S2 phục vụ tái canh vùng cam Cao Phong.

Để có cơ sở bình tuyển cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng đúng quy định, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hòa Bình đã ban hành xây dựng và ban hành 14 Tiêu chuẩn cơ sở (TCCS) chất lượng cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng cây ăn quả lâu năm gồm các giống cây trồng: cam CS1, cam Marrs (BH), cam Canh, cam Xã đoài lùn, cam Xã đoài cao, quýt Hà Giang, quýt Ôn châu, cam V2, bưởi đỏ Hòa Bình, bưởi da xanh, bưởi Diễn, cam Sông Con, quýt Nam Sơn, Quýt Miền Đồi.

- Kết quả thanh tra, kiểm tra chất lượng giống và ATTP:

Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Giai đoạn năm 2021 đến nay, chưa tổ chức cuộc thanh tra, kiểm tra chất lượng giống cây có múi trên địa bàn. Định kỳ có đánh giá đủ điều kiện an toàn thực phẩm đối với các cơ sở sản xuất cây có múi đảm bảo đúng quy định theo Thông tư 38/2018/TT-BNNPTNT ngày 25/12/2018 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Tại huyện Cao Phong, năm 2023 đã tổ chức kiểm tra 04 cơ sở kinh doanh giống cây có múi trên địa bàn, các cơ sở đã tuân thủ thực hiện theo quy định của pháp luật.

- Kết quả chứng nhận GAP, hữu cơ; mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói xuất khẩu: Đến tháng 6/2023, diện tích cây có múi được chứng nhận ATTP, GAP, hữu cơ đạt 1.825,8 ha trong đó diện tích chứng nhận đủ điều kiện ATTP 1.110,2 ha; chứng nhận VietGAP, GlobalGAP 663,61 ha; chứng nhận hữu cơ Việt Nam 52 ha. Đã được cấp 33 mã số vùng trồng cây có múi (bưởi diễn, bưởi đỏ Hòa Bình, bưởi da xanh) trong đó có 24 mã số vùng trồng xuất khẩu sang thị trường EU, Hoa Kỳ, New zealand. Có 02 mã số cơ sở đóng gói cây có múi (bưởi) phục vụ xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ và New Zealand.

- Tình hình liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm: Sản phẩm cây ăn quả có múi hiện nay được tiêu thụ qua các kênh như: Tiêu thụ qua hợp đồng giữa các Công ty; Hợp tác xã; trang trại với các doanh nghiệp, siêu thị chiếm khoảng 18% sản lượng; Tiêu thụ qua hệ thống các thương lái hợp tác với nhà vườn chiếm 60%; Tiêu thụ qua kênh bán lẻ trực tiếp từ các nhà vườn chiếm khoảng 20%; Tiêu thụ qua các điểm giới thiệu sản phẩm tại các khu du lịch, hội chợ chiếm khoảng 2-3%. Thị trường tiêu thụ chủ yếu vẫn tập trung tại Hà Nội, các tỉnh lân cận và các thành phố lớn.

Năm 2022, tỉnh Hòa Bình đã xuất khẩu thành công 6 tấn (5.500 quả) bưởi đỏ Hòa Bình của huyện Tân Lạc, 11 tấn (9.900 quả) bưởi diễn của huyện Yên Thủy và 7 tấn cam của huyện Cao Phong sang thị trường Anh Quốc. Dự kiến sản lượng bưởi đủ tiêu chuẩn xuất khẩu năm 2023 khoảng 1,15 triệu quả tương đương khoảng 1.000 - 1.2000 tấn, mục tiêu các thị trường Hoa Kỳ, EU, New zealand.

2. Tình hình suy thoái vườn cây có múi

- Đánh giá mức độ suy thoái: Diện tích cây có múi bị suy thoái diễn ra mạnh trong giai đoạn 2018 - 2021. Từ 2022 đến nay, mức độ suy thoái đã giảm nhiều do một số tiến bộ kỹ thuật mới được đưa vào sản xuất. diện tích suy thoái chủ yếu trên cây cam, quýt. Tại vùng sản xuất cam huyện Cao Phong năm 2020 có diện tích 2.330 ha trong đó 1.813 ha giai đoạn kinh doanh nhưng đến hết năm 2022 diện tích còn 1.357 ha trong đó 1.328 ha giai đoạn kinh doanh (tổng diện tích giảm 973 ha và 485 ha diện tích kinh doanh). 50% diện tích cam thời kỳ kinh doanh tại huyện Kim Bôi phát triển kém, bị suy thoái, chất lượng quả giảm. Một số vùng trồng quýt bản địa tại huyện Lạc Sơn, Mai Châu, Tân Lạc, Đà Bắc chưa được chú trọng chăm sóc, phòng trừ dịch hại nên năng suất, chất lượng quả giảm, người dân chặt bỏ chuyển sang trồng cây trồng khác.

- Nguyên nhân suy thoái vườn cây có múi:

Một số địa phương để xảy ra tình trạng phát triển cây có múi không nằm trong quy hoạch đã được phê duyệt; một số diện tích trồng mới không đủ điều kiện về đất đai, nguồn nước để sản xuất gây tăng chi phí đầu tư. Giống cây có múi sử dụng không đảm bảo được chất lượng, nhiễm một số dịch hại nguy hiểm như bệnh vàng lá thối rễ (do rệp sáp, tuyến trùng ký sinh và nấm bệnh), bệnh Greening...

Vùng sản xuất cây có múi Cao Phong qua quá trình trồng, một số diện tích kinh doanh đã già cỗi, cần phải trồng lại chu kỳ mới. Bên cạnh đó qua quá trình canh tác lâu năm, sử dụng nhiều phân bón vô cơ, thuốc bảo vệ thực vật... dẫn đến đất bị chai cứng, nhiễm dịch hại nguy hiểm như vàng lá thối rễ, tuyến trùng, rệp sáp hại rễ... gây suy tàn, thoái hóa nhanh chóng vườn cây ngay cả những vườn tái canh trong giai đoạn kiến thiết.

Tại những vùng mới trồng cây ăn quả có múi, nông dân còn rất thiếu kiến thức, kinh nghiệm canh tác, phòng trừ sâu bệnh; ngược lại ở những nơi đã trồng lâu năm, nông dân gặp nhiều khó khăn, lúng túng đối với những diện tích trồng tái canh do thiếu kiến thức, kinh nghiệm trong phát hiện và xử lý các loại sâu, bệnh gây hại trong đất và hại rễ cây. Tuy đã hình thành những vùng sản xuất tập trung mang tính hàng hóa nhưng việc trồng xen các giống có chế độ chăm sóc khác nhau trong cùng một vườn; trong một vùng sản xuất có quá nhiều chủng loại giống đã gây khó khăn cho việc chăm sóc, áp dụng các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất; khó khăn trong công tác quản lý và cấp mã số vùng trồng.

3. Một số giải pháp sản xuất cây có múi hiệu quả, bền vững

Để phát triển ổn đinh, bền vững theo chuỗi giá trị, khai thác tốt tiềm năng, lợi thế trong phát triển cây có múi của tỉnh. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình ban hành Quyết định số 2078/QĐ-UBND ngày 16/9/2021 Về việc phê duyệt Đề án "tái canh cây ăn quả có múi tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2021 - 2025, định hướng đến năm 2030" với các giải pháp chính như:

- Củng cố, phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động tổ chức sản xuất của doanh nghiệp, hợp tác xã sản xuất cây có múi;

- Tạo nguồn giống sạch bệnh; cải thiện độ phì, kết cấu đất trồng và tạo quỹ đất sạch nguồn sâu bệnh phục vụ tái canh cây có múi;

- Xây dựng cơ chế chính sách hỗ trợ tổ chức sản xuất đáp ứng mục tiêu tái canh; đến nay Hội đồng nhân dân tỉnh đã ban hành nghị quyết hỗ trợ cây giống sạch bệnh để tái canh vùng cam Cao Phong đến 2025; theo đó ngân sách cấp tỉnh, cấp huyện hỗ trợ 100% chi phí mua cây giống sạch bệnh, đáp ứng tiêu chuẩn quốc gia cho những tổ chức, cá nhân trồng cam có đủ điều kiện.

- Đẩy mạnh đầu tư vào chế biến nông sản, chuyển dịch cơ cấu, đa dạng hoá sản phẩm;

Để giúp người sản xuất có cơ sở khoa học và thực tiễn trong quá trình tạo quỹ đất an toàn về sâu bệnh phục vụ trồng tái canh và phòng chống, khôi phục vườn cây đã nhiễm các sinh vật gây hại trong đất. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã xây dựng và ban hành Quy trình tạm thời tái canh cây ăn quả có múi trên địa bàn tỉnh Hòa Bình. Thực hiện Mô hình xây dựng cánh đồng mẫu về tái canh cây cam tại huyện Cao Phong giai đoạn 2023 - 2024 với quy mô 14 ha.

4. Đề xuất, kiến nghị

- Tổ chức rà soát, đánh giá, thống kê diện tích, năng suất, sản lượng và phân bố của từng giống cây có múi trên phạm vi toàn quốc. Có đánh giá đặc tính, chất lượng từng giống, là cơ sở dữ liệu phục vụ cho mục tiêu chế biến và tìm kiếm thị trường xuất khẩu phù hợp.

- Tăng cường hỗ trợ các địa phương cấp mã số vùng trồng; thúc đẩy đàm phán mở cửa thị trường xuất khẩu cây ăn quả có múi.

- Nghiên cứu quy trình canh tác cụ thể phù hợp từng giống (nhóm giống) cây ăn quả có múi.

- Tăng cường xúc tiến thương mại, tìm kiếm thị trường xuất khẩu phù hợp từng nhóm cây ăn quả có múi và thị hiếu người tiêu dùng; tăng cường kết nối giữa các địa phương sản xuất cây có múi lớn với những nhà xuất khẩu. Tăng cường hỗ trợ, chuyển giao công nghệ bảo quản, chế biến sản phẩm quả có múi.

 

SỞ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT TỈNH HÒA BÌNH

Gửi ý kiến của bạn


Tin cũ hơn

Liên kết website

Video Clip

Thông tin tiện ích

CÔNG TY TNHH NÔNG NGHIỆP XANH VIỆT NAM Công ty phượng hoàng

Thăm dò ý kiến

Bạn đánh giá như thế nào về hoạt động của Hội Làm vườn Việt Nam
Hoạt động có hiệu quả
Hoạt động không hiệu quả
Không có ý kiến
 
Danh bạ điện thoại Hỏi đáp Văn bản Liên hệ

FaceBook

Thống kê truy cập

  • Trực tuyến: 77
  • Lượt xem theo ngày: 5119
  • Tổng truy cập: 3785991