Xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, lấy chuỗi giá trị làm động lực

Theo Quyết định số 2948/QĐ-UBND, Đề án đặt mục tiêu phát triển các cây trồng, vật nuôi chủ lực của tỉnh theo hướng sản xuất hàng hóa quy mô lớn, ứng dụng khoa học công nghệ, gắn chặt với chế biến, bảo quản sau thu hoạch và xây dựng thương hiệu nông sản.

Trong giai đoạn 2026–2030, Nghệ An phấn đấu tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất các sản phẩm nông nghiệp chủ lực đạt bình quân 5–5,5%/năm; nhóm sản phẩm chủ lực đóng góp từ 80–85% tổng giá trị ngành nông, lâm, thủy sản. Kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm này dự kiến chiếm 93–95% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành.

Đề án của UBND tỉnh Nghệ An định hướng phát triển các cây trồng, vật nuôi chủ lực theo hướng hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung, gắn với chế biến sâu và liên kết chuỗi giá trị.
 

Đáng chú ý, tỉnh đặt mục tiêu xây dựng từ 100–150 chuỗi liên kết sản xuất – chế biến – tiêu thụ bền vững với sự tham gia của hơn 150 doanh nghiệp và khoảng 300 hợp tác xã. Toàn bộ sản phẩm trong chuỗi sẽ được kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.

Đến năm 2045, Nghệ An hướng tới xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp số và kinh tế tuần hoàn. Các vùng sản xuất cây trồng, vật nuôi chủ lực sẽ được quy hoạch tập trung, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, từng bước xây dựng những thương hiệu nông sản có khả năng cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

Phát triển đồng bộ các ngành hàng chủ lực, đẩy mạnh chế biến sâu

Đề án xác định rõ định hướng phát triển đối với từng ngành hàng chủ lực. Trong lĩnh vực trồng trọt, tỉnh tiếp tục ổn định diện tích lúa khoảng 163.500 ha, nâng tỷ lệ giống chất lượng cao lên trên 90%, đồng thời hình thành từ 3–5 trung tâm chế biến và logistics hiện đại.

Đối với cây mía, diện tích sẽ được mở rộng lên 25.700 ha, phát triển theo hướng ứng dụng công nghệ cao và kinh tế tuần hoàn. Cây dứa được xác định là ngành hàng có nhiều tiềm năng với mục tiêu mở rộng lên 13.000 ha, đạt sản lượng khoảng 300.000 tấn/năm; từ 70–80% sản lượng sẽ được đưa vào chế biến sâu, đồng thời tận dụng phụ phẩm để sản xuất enzyme Bromelain và các sản phẩm có giá trị gia tăng.

Bên cạnh đó, tỉnh tiếp tục phát triển các vùng chuyên canh rau, củ, quả, chè công nghiệp, cam đặc sản, dược liệu và rừng nguyên liệu gắn với tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, sản xuất hữu cơ và công nghệ bảo quản hiện đại nhằm kéo dài thời gian lưu trữ, nâng cao chất lượng sản phẩm phục vụ xuất khẩu.

Ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phát triển chuỗi liên kết được xác định là động lực nâng cao giá trị gia tăng, sức cạnh tranh cho nông sản Nghệ An trong giai đoạn mới.
 

Trong lĩnh vực chăn nuôi, Nghệ An đặt mục tiêu phát triển tổng đàn lợn lên 1,3 triệu con, đàn gia cầm đạt 56 triệu con, tổng đàn bò sữa khoảng 95.000 con và mở rộng các vùng nuôi tôm, nuôi cá công nghệ cao. Nhiều chỉ tiêu về ứng dụng IoT, chuồng trại thông minh, xử lý chất thải tuần hoàn và xây dựng các chuỗi sản phẩm đạt tiêu chuẩn xuất khẩu cũng được đưa vào Đề án.

Để hiện thực hóa các mục tiêu, tỉnh sẽ tập trung phát triển hợp tác xã kiểu mới làm cầu nối giữa nông dân với doanh nghiệp; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, thiết bị bay không người lái (drone), Internet vạn vật (IoT), mã số vùng trồng, nhật ký điện tử và hệ thống truy xuất nguồn gốc bằng QR Code, Blockchain trong toàn bộ chuỗi sản xuất.

Cây dứa tiếp tục được xác định là ngành hàng chiến lược của tỉnh với mục tiêu mở rộng diện tích lên 13.000 ha, đạt sản lượng khoảng 300.000 tấn mỗi năm
 

Cùng với đó là các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và hợp tác xã đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu; ưu đãi về đất đai, tín dụng, thuế và tăng cường đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao khoa học kỹ thuật. Đây được kỳ vọng sẽ tạo động lực thúc đẩy quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp, nâng cao giá trị gia tăng cho các ngành hàng chủ lực, góp phần đưa Nghệ An trở thành trung tâm sản xuất, chế biến nông sản của khu vực Bắc Trung Bộ trong những năm tới.