Hơn bốn thập kỷ qua, Hội Làm vườn Việt Nam đã đồng hành với hàng triệu hộ nông dân, góp phần chuyển đổi tư duy từ sản xuất tự cung, tự cấp sang phát triển kinh tế vườn theo hướng hàng hóa, sinh thái, tuần hoàn và đa giá trị.

Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, bà Nguyễn Thị Thanh Thủy, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Làm vườn Việt Nam, chia sẻ về việc đưa Nghị quyết Đại hội VIII của Hội vào cuộc sống; đồng thời nêu kỳ vọng đối với Tạp chí Kinh tế nông thôn trong giai đoạn chuyển đổi số báo chí và đổi mới phương thức đồng hành với người làm vườn.

Thưa bà, sau Đại hội VIII, đâu là những kết quả nổi bật bước đầu của Hội Làm vườn Việt Nam?

Ngay sau Đại hội VIII, Hội đã khẩn trương cụ thể hóa Nghị quyết bằng Chương trình hành động toàn khóa; kiện toàn tổ chức, phân công nhiệm vụ rõ hơn cho các ban chuyên môn và từng bước đổi mới phương thức chỉ đạo, điều hành.

Điểm đáng chú ý là tinh thần Nghị quyết đã tạo được chuyển biến về nhận thức. Hội xác định trọng tâm không chỉ là phát triển mô hình VAC theo nghĩa truyền thống, mà là thúc đẩy kinh tế vườn theo hướng xanh, tuần hoàn, sinh thái, ứng dụng khoa học công nghệ và gắn với thị trường. Đây là bước chuyển từ “làm vườn để sản xuất” sang “làm kinh tế vườn”, chú trọng chất lượng, giá trị gia tăng và tính bền vững.

Đoàn công tác của Hội Làm vườn Việt Nam thăm vườn dược liệu Pù Mát tại xã Con Cuông (Nghệ An).

Cùng với đó, những chuyển động tích cực sau Đại hội VIII đã bước đầu tạo thêm sự quan tâm của khối doanh nghiệp, hợp tác xã và thúc đẩy kết nối sâu hơn với mạng lưới Hội Làm vườn cấp tỉnh. Đây là nền tảng quan trọng để Hội triển khai các chương trình chuyển giao kỹ thuật, liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và nhân rộng các mô hình hiệu quả trong thời gian tới.

Hội đã đổi mới phương thức truyền thông như thế nào để Nghị quyết đi vào thực tiễn, thưa bà?

Chúng tôi xác định truyền thông không chỉ là phổ biến văn bản, mà phải giúp hội viên hiểu đúng, làm được và thấy rõ lợi ích. Vì vậy, Hội đã thành lập Ban Truyền thông để điều phối thông tin thống nhất từ Trung ương đến cơ sở, tăng cường kết nối giữa hoạt động Hội, hoạt động chuyên môn và truyền thông đại chúng.

Các nội dung tuyên truyền đang được chuyển dần từ tài liệu dài, khó tiếp cận sang hình thức ngắn gọn, trực quan hơn như đồ họa thông tin, sổ tay điện tử, video ngắn, bài hướng dẫn kỹ thuật dễ đọc, dễ chia sẻ qua Zalo, Facebook và các nền tảng số phù hợp với người làm vườn.

Quan trọng hơn, truyền thông phải gắn với hành động thực tiễn. Thông qua diễn đàn, lớp tập huấn, tham quan mô hình, hoạt động thi đua và tôn vinh điển hình ở cơ sở, các nội dung của Nghị quyết được cụ thể hóa thành việc làm cụ thể: cải tạo vườn, xử lý phụ phẩm, sản xuất an toàn, áp dụng quy trình kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu và kết nối thị trường.

Theo bà, những mô hình kinh tế vườn nào cần được ưu tiên nhân rộng trong giai đoạn tới?

Trước hết là mô hình VAC tuần hoàn, sinh thái và giảm phát thải. Đây là hướng đi phù hợp với yêu cầu phát triển nông nghiệp xanh hiện nay. Phụ phẩm trồng trọt, chất thải chăn nuôi, bùn ao, nước tưới và sinh khối trong vườn cần được tổ chức lại thành các dòng tuần hoàn để giảm chi phí đầu vào, hạn chế ô nhiễm và tăng giá trị trên cùng một đơn vị diện tích.

Thứ hai là mô hình vườn ứng dụng công nghệ số và quản trị thông minh. Ở nhiều địa phương, hệ thống tưới tiết kiệm, cảm biến, camera giám sát, nhật ký điện tử, mã QR và quản lý quy trình sản xuất đã bắt đầu được áp dụng. Những công cụ này không chỉ giúp người làm vườn quản trị tốt hơn mà còn tạo niềm tin với người tiêu dùng và đối tác thu mua.

Thứ ba là mô hình vườn đa giá trị, gắn sản xuất với cảnh quan, du lịch sinh thái, giáo dục trải nghiệm, OCOP và dịch vụ nông thôn. Đây là hướng phát triển rất cần thiết, nhất là ở những vùng có lợi thế về văn hóa, cảnh quan, cây đặc sản và làng nghề. Tuy nhiên, việc nhân rộng phải dựa trên điều kiện thực tế của từng địa phương, tránh chạy theo phong trào hoặc sao chép máy móc.

Trong giai đoạn mới, theo bà, Tạp chí Kinh tế nông thôn cần tập trung vào những trục nội dung nào để phát huy tốt vai trò cơ quan ngôn luận của Hội?

Theo tôi, Tạp chí cần bám sát bốn trục nội dung lớn.

Thứ nhất là tuyên truyền chủ trương, chính sách và hoạt động của Hội. Tạp chí cần truyền tải kịp thời định hướng của Đảng, Nhà nước, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cũng như các chương trình trọng tâm của Hội Làm vườn Việt Nam; đồng thời phản ánh tâm tư, khó khăn và sáng kiến từ cơ sở để góp phần hoàn thiện chính sách phát triển kinh tế vườn, kinh tế VAC, nông nghiệp sinh thái và nông thôn mới.

Thứ hai là phổ biến khoa học kỹ thuật theo cách dễ hiểu, dễ làm. Tạp chí cần phối hợp chặt chẽ với Ban Khoa học và Chuyển giao công nghệ, các nhà khoa học, chuyên gia khuyến nông và doanh nghiệp công nghệ để chuyển tải những quy trình, giải pháp kỹ thuật mới thành bài viết, chuyên trang, video hoặc tài liệu hướng dẫn phù hợp với hộ dân, hợp tác xã và tổ hợp tác.

Thứ ba là phát hiện, tôn vinh và nhân rộng mô hình tốt. Những điển hình về VAC tuần hoàn, vườn hữu cơ, vườn thông minh, HTX kiểu mẫu, sản phẩm OCOP, liên kết tiêu thụ hiệu quả cần được phản ánh thường xuyên, có phân tích rõ điều kiện thành công, bài học kinh nghiệm và khả năng nhân rộng.

Thứ tư là thông tin thị trường và kết nối chuỗi giá trị. Người làm vườn hiện nay rất cần thông tin về nhu cầu thị trường, tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc, bao bì, thương hiệu, thương mại điện tử và liên kết với doanh nghiệp. Nếu làm tốt trục này, Tạp chí sẽ không chỉ cung cấp thông tin mà còn hỗ trợ người làm vườn nâng cao năng lực cạnh tranh.

Bà có kỳ vọng gì về việc chuyển đổi số và phát triển đa nền tảng của Tạp chí?

Tạp chí Kinh tế nông thôn cần chuyển đổi số mạnh mẽ hơn, nhưng chuyển đổi số phải bắt đầu từ đổi mới tư duy làm báo. Nội dung vẫn là cốt lõi, song cách thể hiện cần linh hoạt, hiện đại và phù hợp hơn với từng nhóm bạn đọc.

Bên cạnh bài viết chuyên sâu, Tạp chí nên phát triển các sản phẩm báo chí số như đồ họa thông tin, bài viết trình bày theo hình thức kể chuyện chuyên sâu, video ngắn, sản phẩm truyền thông đa phương tiện, tư vấn kỹ thuật trực tuyến và chuyên mục hỏi - đáp với chuyên gia. Tạp chí có thể lựa chọn những nội dung gần gũi, thiết thực với người làm vườn như kỹ thuật canh tác, xử lý phụ phẩm, truy xuất nguồn gốc, OCOP và thông tin thị trường.

Về lâu dài, tôi kỳ vọng Tạp chí trở thành cầu nối tri thức, công nghệ và thị trường cho người làm vườn: kết nối hội viên với chuyên gia, kết nối mô hình tốt với địa phương, kết nối nông sản với doanh nghiệp và người tiêu dùng, đồng thời lan tỏa hình ảnh một thế hệ nông dân mới năng động, biết ứng dụng công nghệ và làm kinh tế vườn chuyên nghiệp.

TS. Nguyễn Thị Thanh Thủy trao đổi, nói chuyện với các hộ sản xuất VAC ở xã Đông Thuỵ Anh (Hưng Yên) về vườn thích ứng với BĐKH khu vực ven biển

Nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, bà muốn gửi gắm điều gì tới đội ngũ những người làm báo Kinh tế nông thôn?

Thay mặt Ban Thường vụ Hội Làm vườn Việt Nam, tôi xin gửi tới Ban Biên tập, phóng viên, biên tập viên và toàn thể những người làm báo của Tạp chí Kinh tế nông thôn lời chúc mừng tốt đẹp nhất.

Trong suốt chặng đường đồng hành với nông nghiệp, nông dân, nông thôn và Hội Làm vườn Việt Nam, Tạp chí đã bền bỉ phản ánh thực tiễn sinh động ở cơ sở, lan tỏa những mô hình kinh tế vườn hiệu quả, tôn vinh người làm vườn giỏi và góp phần đưa chủ trương, chính sách vào đời sống.

Bước vào giai đoạn mới, tôi mong đội ngũ Tạp chí tiếp tục giữ vững bản lĩnh, đạo đức và trách nhiệm xã hội của người làm báo; đồng thời không ngừng đổi mới nội dung, phát triển đa nền tảng, bám sát hơn nhu cầu của hội viên, hợp tác xã, doanh nghiệp và bạn đọc. Chúc Tạp chí Kinh tế nông thôn ngày càng phát triển, tiếp tục là tiếng nói tin cậy, gần gũi và thiết thực của Hội Làm vườn Việt Nam, của người làm vườn và khu vực kinh tế nông thôn.

Xin trân trọng cảm ơn bà!

Nguồn: THANH TÂM/kinhtenongthon.vn