Trong 40 năm qua, kinh tế Vườn - VAC đã có đóng góp quan trọng vào thành tựu của nền kinh tế nói chung, ngành Nông nghiệp và Môi trường nói riêng, là điểm sáng tăng trưởng với sự năng động, sáng tạo.

Tuy vậy, trên hành trình của Kỷ nguyên vươn mình hiện nay, kinh tế Vườn - VAC đòi sự chuyển mình mạnh mẽ hơn để khai thác tốt nhất sự khác biệt, lợi thế so sánh với các quốc gia khác trong khu vực.

Trong 40 năm qua, với đường lối đổi mới của Đảng, sự ra đời của Hội Những người Làm vườn Việt Nam – VACVINA (Hội thành lập 13/1/1986), nay là Hội Làm vườn Việt Nam, đã trở thành cánh tay nối dài của ngành Nông nghiệp và Môi trường trong khai thác mô hình VAC - một tiềm năng, một truyền thống quý báu của dân tộc.

Trong 40 năm hoạt động, Hội đã từng bước nâng tầm VAC truyền thống, từ kinh tế phụ gia đình, kinh tế Vườn - VAC thành một trụ cột, một chân kiềng vững chắc của kinh tế nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới giàu, đẹp, hạnh phúc.

PGS. TS. Lê Quốc Doanh, Chủ tịch Hội Làm vườn Việt Nam (người đứng hàng đầu) thăm mô hình trồng xoài ở Sơn La.

Trong 40 năm qua, công tác đào tạo, tập huấn, dạy nghề kết hợp phổ biến kiến thức, tổ chức ứng dụng khoa học công nghệ, tiến bộ kỹ thuật cho hội viên là hoạt động trọng tâm, thế mạnh của Hội. Hàng chục triệu lượt hội viên, nông dân đã được trang bị kiến thức về trồng trọt, chăm sóc, thu hái, bảo quản, sơ chế cây ăn quả, cây rau, cây dược liệu…; kỹ thuật chăn nuôi gà, vịt, trâu, bò, lợn, dê…; và kỹ thuật nuôi các loại cá, tôm cùng nhiều con nuôi thủy đặc sản khác...; kiến thức về cải tạo, quy hoạch, xây dựng vườn, VAC khoa học theo chu trình tuần hoàn, khép kín; kiến thức về tổ chức sản xuất vườn, VAC hiệu quả; kiến thức về quản lý, quản trị trang trại… Được học tập, hội viên Hội Làm vườn đã tạo ra sự thay đổi cho vườn, VAC, tạo dựng những thành tựu kỳ tích và truyền cảm hứng cho cộng đồng trong phát triển vườn, VAC lên sản xuất hàng hóa lớn với chất lượng ngày càng cao, đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe nhất về an toàn vệ sinh thực phẩm.

Ông Phan Huy Thông, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Làm vườn Việt Nam, trao giải thưởng cho các tập thể, cá nhân tham gia Cuộc thi Vườn đẹp, trang trại hiệu quả tỉnh Thanh Hóa năm 2025.

Những con số về số mặt hàng, số thị trường, giá trị kim ngạch và giá trị xuất siêu nông, lâm, thủy sản nói chung, rau quả nói riêng những năm gần đây là minh chứng rõ nhất về sự đóng góp của Hội Làm vườn Việt Nam đối với những cột mốc kỷ lục năm sau cao hơn năm trước của sản xuất, xuất khẩu nông, lâm, thuỷ sản, đặc biệt là ngành hàng rau, hoa, quả.

Không chỉ vậy, được học tập, tập huấn kiến thức, nhiều hội viên đã sáng tạo nên nhưng mô hình sản xuất hiệu quả cao, thân thiện với môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu; tạo nên những vụ nghịch, mùa vụ lệch nhau nhằm rải vụ tránh sức ép thời vụ và nâng cao thu nhập.

Trong 40 năm hoạt động trên tinh thần chủ động, sáng tạo, Hội Làm vườn Việt Nam cũng như các hội, tổ chức thành viên không chỉ tạo dựng được Niềm tin với hội viên mà còn tăng cường mở rộng mối quan hệ, sự phối hợp và củng cố Niềm tin với các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, Liên hiệp các Hội khoa học - kỹ thuật và các ngành chuyên môn, nhất là Bộ Nông nghiệp và PTNT (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cùng nhiều tổ chức quốc tế.

Các chuyên gia Hội Làm vườn Việt Nam thực hiện một phần việc của DA FAO 2024-2025 về chống biến đổi khí hậu ở miền Bắc Việt Nam thăm vườn chè giâm cành giống PH1 do chuyên gia Hội Làm vườn tỉnh Ninh Bình thực hiện từ những năm 1980-1990. Cây chè tán khá rộng, phủ kín luống, cho năng suất, sản lượng cao.

Trong 40 năm hoạt động năng động, sáng tạo, tổ chức Hội liên tục mở rộng, từ 125 hội viên ở 12 xã, 4 huyện thuộc 3 tỉnh, thành phố năm 1986 thì đến 1/7/2025 (trước khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh và xã, phường), Hội có 37 hội thành viên cấp tỉnh, 236 hội cấp huyện, 2.591 hội cấp xã, 9.152 chi hội cơ sở và 26 hội viên doanh nghiệp với gần 700.000 hội viên.

Trong 40 năm qua, phong trào phát triển kinh tế Vườn - VAC do Hội khởi xướng phát động đã liên tục nâng tầm, từ VAC - Vườn nhà với những ô dinh dưỡng, phong trào cải tạo vườn tạp, ao hoang, chuồng trống đã đưa VAC lan ra đồng, leo lên đồi, tràn ra vùng cát trắng ven biển, lấn vào vùng trũng…, tạo nên những miệt vườn trù phú, giàu đẹp mà trước đó là đồi trọc, vùng trũng, vùng cát hoang hóa. Từ đây, số nhà vườn có thu hàng trăm triệu, thậm chí trên chục tỷ đồng mỗi năm xuất hiện ngày càng nhiều, ở khắp mọi vùng. Kinh tế Vườn - VAC từ đồng bằng đã vươn lên trung du miền núi và trở thành thế mạnh của nhiều địa phương miền núi.

Trong hành trình 40 năm xây dựng, trưởng thành của Hội Làm vườn Việt Nam, Tạp chí Kinh tế nông thôn đã có những đóng góp tích cực trên mặt trận thông tin truyền thông.

Trong hành trình 40 năm xây dựng, trưởng thành của Hội Làm vườn Việt Nam, Tạp chí Kinh tế nông thôn mà tiền thân là Tạp chí Người Làm vườn - ra mắt số đầu ngày 15/3/1988 đã có những đóng góp tích cực trên mặt trận thông tin truyền thông. Với hệ thống văn phòng đại diện và phóng viên thường trú khá dày, phóng viên Kinh tế nông thôn đã chủ động bám cơ sở để kịp thời nắm bắt thông tin về kinh tế nông thôn, kinh tế vườn của địa phương nên đã kịp thời phát hiện, lan tỏa các mô hình sáng tạo trong làm vườn, làm VAC, cách làm hay với hiệu quả cao; đồng thời, nhờ bám sát cơ sở nên đã phản ánh kịp thời những khó khăn, bất cập của hội viên trong phát triển kinh tế Vườn – VAC. Phục vụ bạn đọc trên tinh thần tận tâm, tận lực với trách nhiệm cao nên Kinh tế nông thôn được bạn đọc coi là cẩm nang trong hành trình phát triển kinh tế Vườn - VAC, được lãnh đạo địa phương, ngành Nông nghiệp và PTNT trước đây, nay là ngành Nông nghiệp và Môi trường tin cậy, phối hợp thực hiện nhiều nhiệm vụ.

Công trình vườn mẫu trồng rau và cây ăn quả theo chuẩn khoa học gần ngã tư sân bay Vinh của Hội Làm vườn tỉnh Nghệ An chào mừng 40 năm thành lập và Đại hội VIII Hội Làm vườn Việt Nam.

Đại hội lần thứ XIV của Đảng (19-23/1/2026) đã mở ra không gian phát triển rộng lớn hơn cho hành trình mới với nhiều kỳ vọng cho đất nước, kinh tế nông nghiệp và môi trường nói chung, kinh tế Vườn – VAC nói riêng. Cả hệ thống chính trị đang triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội bằng những cuộc cách mạng tư duy và hành động cụ thể, mạnh mẽ.

Cùng cả hệ thống chính trị triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng theo hướng có kế hoạch hành động cụ thể, Hội Làm vườn Việt Nam tổ chức Đại hội lần thứ VIII nhằm tổng kết công tác Hội khóa VII, nhiệm kỳ 2020 – 2025, rút ra những bài học kinh nghiệm và xây dựng phương hướng, nhiệm vụ, kế hoạch cụ thể cho từng hoạt động của Hội trong nhiệm kỳ khóa VIII (2026 – 2031) phù hợp với định hướng của Đảng, Nhà nước, mục tiêu nhiệm vụ của ngành Nông nghiệp và Môi trường trong hành trình của Kỷ nguyên vươn mình.

Một góc mô hình VAC của hội viên Hội Làm vườn và Trang trại tỉnh Thanh Hoá.

Đại hội đề ra mục tiêu xuyên suốt nhiệm kỳ VIII (2026 – 2031): Tích cực tuyên truyền, tập hợp, đoàn kết hội viên giúp nhau phát triển nghề làm vườn và kinh tế VAC theo hướng hàng hóa, nông nghiệp tuần hoàn, hữu cơ; đẩy mạnh phổ biến, ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật và liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm để nâng cao năng suất, chất lượng, đảm bảo an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường sinh thái, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống hội viên, góp phần xây dựng nông thôn mới giàu đẹp, hạnh phúc và phát triển bền vững.

Với truyền thống 40 năm, sáng tạo, năng động vượt khó khăn, tạo dựng những đóng góp quan trọng, chúng ta có quyền tin rằng, Đại hội VIII của Hội Làm vườn Việt Nam với đội ngũ cán bộ trẻ hơn sẽ tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy, nhận thức của hội viên về nghề vườn và kinh tế Vườn - VAC trong kỷ nguyên mới, từ đó có hành động cụ thể trong tổ chức sản xuất với chìa khóa “sản xuất an toàn, tuần hoàn, hữu cơ, thích ứng với biến đổi khí hậu” nhằm khai thác tối ưu lợi thế so sánh về khí hậu, đa dạng sinh học, chiều dài đất nước kéo dài trên 15 vĩ độ,…

Để nâng cao chất lượng nghề vườn, tạo sự bứt phá cho kinh tế Vườn – VAC, góp phần đưa xuất khẩu rau quả về đích 10 tỷ USD trước năm 2030, Hội cần khai thác nhiều hơn, sâu hơn ý tưởng, trí tuệ từ hội viên, các viện, trường, nhân rộng tinh thần “đi cùng nhau” của hội viên và tạo liên kết chặt chẽ hơn với các cơ quan chức năng, doanh nghiệp để tìm kiếm sự hỗ trợ nâng cao kiến thức cho hội viên, sự trợ giúp của tự động hóa, số hóa nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, tạo dựng thương hiệu, tiêu thụ sản phẩm.

Nguồn: NGUYỄN ANH TUẤN/Kinhtenongthon.vn