Mỗi nhiệm kỳ Đại hội là một cột mốc đáng nhớ đối toàn thể cán bộ, hội viên Hội Làm vườn (HLV) Việt Nam. Nhiệm kỳ VII đã kết thúc, cùng nhìn lại những kết quả, bài học kinh nghiệm, để bước sang nhiệm kỳ VIII viết tiếp câu chuyện xây dựng tổ chức Hội, câu chuyện làm vườn - VAC trong bối cảnh mới, khi đất nước tự tin bước vào kỷ nguyên vươn mình dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Xây dựng, củng cố và phát triển tổ chức Hội

TS. Nguyễn Duy Lượng, Phó Chủ tịch Hội Làm vườn Việt Nam, cho biết, giai đoạn 2020 - 2025, Hội triển khai Nghị quyết Đại hội VII trong bối cảnh tình hình kinh tế - xã hội của đất nước, bao gồm lĩnh vực vực nông nghiệp - nông thôn, có nhiều chuyển biến tích cực, đạt được nhiều kỷ lục mới, nhưng cũng gặp không ít khó khăn, thử thách chưa từng có như đại dịch Covid-19, chính sách thuế quan của Hoa Kỳ, biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng… Các yếu tố đó đã ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội, sản xuất nông nghiệp, sức khỏe, đời sống của người dân nói chung, hoạt động của Hội nói riêng.

Tuy nhiên, bằng sự nỗ lực của lãnh đạo và hội viên, Hội đã đạt được nhiều thành tích đáng ghi nhận.

Trong nhiệm kỳ, Hội đã kiện toàn đội ngũ lãnh đạo, quan tâm đến hoạt động của các đơn vị trực thuộc Hội, nhất là Chi nhánh VACVINA phía Nam tại TP. Hồ Chí Minh và Tạp chí Kinh tế nông thôn. Tuy nhiên, do hoạt động khó khăn nên có 2 đơn vị (Trung tâm Hỗ trợ cộng đồng - COMAC tại Hà Nội và Trung tâm nghiên cứu triển khai nông nghiệp sạch - CRDCA tại TP. Cần Thơ) phải giải thể.  

Ông Phùng Đức Tiến, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Chủ tịch HLV Việt Nam Lê Quốc Doanh tại Hội thảo KHCN - Thúc đẩy KHCN phục vụ phát triển nông nghiệp bền vững vùng trung du miền núi phía Bắc.
 

Công tác phát triển hội viên mới luôn được quan tâm và có bước đột phá: Hội đã kết nạp 2 Hội thành viên cấp tỉnh (Cần Thơ, Quảng Ninh), 23 hội viên doanh nghiệp, trong đó 20 hội viên ở Nam Bộ và 30 hội viên cá nhân. Có 13 lãnh đạo cục, vụ, viện, báo hoặc viên chức thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 8 đồng chí nguyên là lãnh đạo cấp vụ, chuyên gia, nhà khoa học mới nghỉ hưu tham gia công tác Hội. Đây là nét mới, cần tiếp tục phát huy trong nhiệm kỳ tới.

Sau khi sáp nhập cấp tỉnh, bỏ cấp huyện, tổng số hội viên của Hội như sau: 63 hội viên tổ chức, gồm 37 hội thành viên cấp tỉnh và 26 hội viên doanh nghiệp. 

Theo báo cáo của 31 tỉnh, thành Hội, tính đến trước ngày 1/7/2025, có 45 đơn vị trực thuộc, 236 Hội cấp huyện; 2.591 Hội cấp xã; 9.152 Chi hội cơ sở; 1.554 HTX, THT; 213 doanh nghiệp; 240 câu lạc bộ, hội quán; 3.266 trang trại, 671.549 hội viên cá nhân. Các tỉnh, thành Hội luôn quan tâm nâng cao chất lượng hội viên thông qua các hoạt động thông tin, tuyên truyền, đào tạo, tập huấn về chính sách, pháp luật, kỹ thuật, tổ chức sản xuất, tham quan mô hình...

Thúc đẩy cải tạo vườn tạp, xây dựng vườn mẫu

Trong nhiệm kỳ VII, hàng nghìn hecta vườn tạp được cải tạo, được chăm sóc sau cải tạo. Điển hình như Hội Thủy sản và Làm vườn Trà Vinh (cũ) đã phối hợp với các đơn vị giúp hội viên cải tạo 1.709ha vườn tạp, chuyển đổi 2.400 ha đất lúa kém hiệu quả sang trồng cây ăn quả; HLV Hải Phòng tham gia cùng địa phương cải tạo, chăm sóc 2.499 ha vườn tạp, trồng 45.432 cây ăn quả giống mới...

HLV Hà Giang (cũ) xây dựng 310 mô hình vườn hộ “An toàn và hiệu quả”; HLV & TT Thanh Hóa các cấp đã xây dựng 560 mô hình VAC, trong đó nhiều mô hình liên kết với doanh nghiệp chuyển giao, ứng dụng  tiến bộ kỹ thuật, một số mô hình tạo ra sản phẩm OCOP 3 sao; HLV Bình Định (cũ) chủ trì hoặc phối hợp xây dựng hơn 150 mô hình; HLV Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) duy trì 8 mô hình sản xuất VAC kết hợp du lịch nông nghiệp...

Ngoài ra, việc cải tạo ao, hồ, chuồng trại để chăn nuôi, nuôi thủy sản cũng được quan tâm, như HLV Bắc Giang (cũ) tham gia cải tạo 748ha ao hồ; HLV Hải Phòng tham gia cải tạo 5.865 ha ao, đầm thả trên 30 triệu con giống, cải tạo 25.600m² chuồng trại chăn nuôi...

Nhiều tỉnh, thành Hội tích cực xây dựng vườn mẫu, vườn NTM. Tiêu biểu là HLV & TT Thanh Hóa đã phát động phong trào “Xây dựng, phát triển vườn đẹp, trang trại kiểu mẫu” 2020-2025; trong 3 năm (2022-2025) thu hút hơn 5.000 chủ vườn, 1.400 trang trại tham gia khảo sát lựa chọn từ cấp xã, cấp huyện đến cấp tỉnh; gần 1.000 vườn đẹp, hơn 800 trang trại kiểu mẫu đã được vinh danh. HLV Nghệ An có 880 vườn được công nhận Vườn chuẩn NTM và khoảng 2.000 vườn đang xây dựng. HLV Quảng Bình (cũ) trong nhiệm kỳ xây dựng được 20 mô hình vườn mẫu NTM. HLV Hải Phòng triển khai xây dựng vườn mẫu từ năm 2022…

Đẩy mạnh ứng dụng KHCN vào sản xuất

Phát huy thế mạnh, Hội là nơi quy tụ hàng trăm chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý có kinh nghiệm, trong nhiệm kỳ qua, Hội đặc biệt quan tâm tổ chức các diễn đàn, hội thảo khoa học nhằm tư vấn, đề xuất các giải pháp KHCN, tổ chức sản xuất, phát triển thị trường để thúc đẩy phát triển sản xuất, kinh doanh, trọng tâm là lĩnh vực VAC.

Cụ thể, Hội chủ trì tổ chức 8 diễn đàn, hội thảo, trong đó 6 Diễn đàn khuyến nông @ về các chủ đề như: “Ứng dụng TBKT trong phát triển kinh tế VAC” theo hình thức trực tiếp và trực tuyến tại 5 điểm cầu Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên, Bắc Ninh, Bắc Giang (cũ) năm 2021; “Hệ thống tiêu chí và giải pháp phát triển vườn kiểu mẫu (chuẩn) trong xây dựng NTM nâng cao ở các tỉnh phía Bắc” tại Nghệ An và “Ứng dụng KHCN, liên kết chuỗi giá trị cây ăn trái vùng ĐBSCL” tại Đồng Tháp năm 2022; “Ứng dụng KHCN, liên kết chuỗi giá trị cây ăn quả các tỉnh phía Bắc” tại Bắc Giang (cũ) năm 2023; “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng KHCN, chuyển đổi số và liên kết chuỗi để phát triển các sản phẩm OCOP trong lĩnh vực VAC ở miền Bắc” tại Thanh Hóa tháng 4/2025 và “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng KHCN và tổ chức sản xuất tại các vùng sản xuất cây ăn quả ở miền núi phía Bắc” tại Tuyên Quang tháng 5/2025. 

Chủ tịch Lê Quốc Doanh phát biểu tại Diễn đàn Giải pháp phòng chống bệnh héo vàng hại chuối (tháng 12/2025).
 

Đặc biệt, từ năm 2024 đến nay, Hội phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ tổ chức rất thành công các diễn đàn: “Kết nối phát triển ngành chè Việt Nam”; “Phát  triển liên kết sản xuất – tiêu thụ bền vững cây ăn quả có múi ở phía Bắc”, “Giải pháp tăng sức cạnh tranh, thúc đẩy xuất khẩu các sản phẩm trái cây có lợi thế: Chanh dây, chuối, dứa, dừa”; “Giải pháp phòng chống bệnh héo vàng hại chuối”...

Hỗ trợ liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm

Theo Phó Chủ tịch Nguyễn Duy Lượng, việc thành lập Ban Liên kết Sản xuất và Thị trường (tháng 5/2023) cho thấy Hội rất quan tâm, mong muốn hỗ trợ, giúp đỡ hội viên trong liên kết sản xuất với phát triển thị trường và tiêu thụ sản phẩm, một hạn chế trong phát triển kinh tế VAC. Trong nhiệm kỳ, các hội thành viên, các tổ chức trực thuộc Hội đã tham gia tổ chức hàng chục hội thảo, tọa đàm, giao lưu nhằm kết nối hội viên, HTX với các doanh nghiệp chế biến, tiêu thụ sản phẩm nông - lâm - thủy sản, nhất là rau quả; tổ chức tập huấn, hỗ trợ hội viên xây dựng mã số vùng trồng, sản xuất sản phẩm OCOP…

Điển hình như Chi nhánh VACVINA phía Nam từ 2021-2023 đã chủ trì, phối hợp tổ chức 18 sự kiện (hội thảo, tọa đàm, khảo sát…) hỗ trợ kết nối  liên kết sản xuất - tiêu thụ, tổ chức sản xuất  nông nghiệp bền vững; HLV Hải Phòng tư vấn đưa trên 100 sản phẩm OCOP đạt tiêu chuẩn 4, 3 sao lên sàn thương mại điện tử, có trên 10.000 lượt khách hàng truy cập; HLV & TT Bà Rịa-Vũng Tàu (cũ) tổ chức khảo sát và xây dựng được 4 sản phẩm OCOP (lươn, trái cây…), đào tạo 30 hội viên về chuyển đổi số, tập huấn 57 hội viên đưa nông sản lên sàn điện tử; HLV TP. Hà Nội phối hợp với Liên hiệp HTX tiêu dùng Việt Nam đưa sản phẩm “Bưởi sạch Sóc Sơn” tham gia triển lãm, tiêu thụ hơn 1 vạn quả ra thị     trường; Hội Thủy sản và Làm vườn Trà Vinh (cũ) tham gia cùng địa phương liên kết nông dân với doanh nghiệp tiêu thụ 7.417 tấn trái cây ở  trong và ngoài nước…

Một số tỉnh, thành Hội còn tư vấn, hỗ trợ hội viên vay vốn, lập dự án hưởng chính sách như Hội NN & PTNT Bắc Ninh hỗ trợ, hướng dẫn 20 chủ trang trại, doanh nghiệp, HTX xây dựng dự án sản xuất; HLV Nghệ An kết nối giúp hội viên xây dựng 87 dự án, vay 8 tỷ 145 triệu đồng; HLV & TT Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) đề nghị cho 7  hộ nuôi lươn và nuôi ong được vay 490 triệu từ Ngân hàng Chính sách xã hội...

Chủ tịch Lê Quốc Doanh đặc biệt nhấn mạnh vai trò của mô hình liên kết “bốn nhà” bao gồm Nhà nước, nhà nông, nhà khoa học và doanh nghiệp trong việc xây dựng các chuỗi giá trị bền vững. Chỉ khi được quy hoạch hợp lý, gắn chặt với thị trường và công nghệ, sản phẩm nông nghiệp mới có thể phát huy hết tiềm năng, đóng góp vào sự phát triển kinh tế chung của cả vùng, cả nước.

Một số bài học kinh nghiệm

Theo Chủ tịch Lê Quốc Doanh, từ kết quả hoạt động trong nhiệm kỳ qua, có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm, cần được triển khai trong nhiệm kỳ VIII.

Cần đặc biệt quan tâm, tăng cường, bổ sung nhân sự mới trẻ hơn, có năng lực tập hợp hội viên, cũng như tổ chức, triển khai công tác Hội vào các vị trí lãnh đạo chủ chốt, BCH, BTV, cũng như các Ban chuyên môn, đơn vị trực thuộc Hội. Bên cạnh việc tập hợp, kết nạp hội viên là nông dân, chủ trang trại, cần vận động, tạo điều kiện để các nhân sự từ các cơ quan nhà nước, đoàn thể, doanh nghiệp trở thành hội viên, tham gia BCH Hội, cũng như BCH các hội thành viên trên cả nước. Ngoài củng cố các hội thành viên cấp tỉnh, cần mở rộng các tổ chức hội cơ sở như chi hội tại các đơn vị nghiên cứu, doanh nghiệp có nhu cầu tham gia hội.

Đoàn công tác của HLV Việt Nam do ông Lê Quốc Doanh, Chủ tịch Hội làm trưởng đoàn, thăm mô hình trồng bưởi của anh Bùi Văn Lập ở xã Yên Bài (Hà Nội).
 

Phải luôn xác định, việc tăng cường, mở rộng mối quan hệ và phối hợp công tác giữa Hội và các hội thành viên với ngành NN & MT, MTTQ Việt Nam, Liên hiệp các Hội KHKT Việt Nam, các tổ chức, đoàn thể, doanh nghiệp ở Trung ương và địa phương, đặc biệt mở rộng hợp tác quốc tế là chủ trương chiến lược, giải pháp quan trọng giúp đẩy mạnh mọi mặt hoạt động Hội, góp phần khắc phục điểm nghẽn lớn nhất là thiếu kinh phí hoạt động, nhất là trong bối cảnh Hội và đa số hội thành viên không thuộc nhóm được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, phải tự lo kinh phí hoạt động.

Phong trào phát triển nghề làm vườn và kinh tế VAC của Hội phải luôn gắn với yêu cầu phát triển của ngành NN & MT, phong trào xây dựng NTM. Cùng với việc tiếp tục đẩy mạnh tham gia cải tạo vườn tạp, chuyển đổi đất lúa, đặc biệt là phong trào xây dựng vườn mẫu, vườn chuẩn NTM, các cấp Hội phải kịp thời phát hiện các điển hình, mô hình mới, tổ chức tổng kết, phổ biến và nhân rộng, nhất là các mô hình vườn tuần hoàn, vườn đô thị, vườn sinh thái...

Cùng đất nước tiến vào kỷ nguyên mới

Nhiệm kỳ VIII của Hội diễn ra trong bối cảnh cả nước đang đồng lòng, tích cực triển khai các quyết sách có tính lịch sử của Đảng, nhằm đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Trong đó, ngành Nông nghiệp và Môi trường đề ra mục tiêu đến năm 2030 xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, sinh thái,  và có sức cạnh tranh cao, thuộc nhóm dẫn đầu Đông Nam Á và top 15 thế giới; đảm bảo an ninh lương thực, duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu; chủ động thích ứng biến đổi khí hậu, giảm phát thải, ngăn chặn suy giảm đa dạng sinh học, hướng tới nền kinh tế xanh.

Theo Chủ tịch Lê Quốc Doanh, những năm qua, với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, ngành Nông nghiệp, trong đó có kinh tế vườn, đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Kinh tế vườn giúp người dân, nhà vườn từng bước nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu nông sản, nhiều sản phẩm xuất sang các thị trường khó tính. Từ đó, nâng cao giá trị sản phẩm, góp phần xóa đói, giảm nghèo, làm giàu.

Căn cứ vào mục tiêu của ngành Nông nghiệp và Môi trường, Chủ tịch Lê Quốc Doanh cho biết, phương hướng hoạt động của Hội nhiệm kỳ VIII là tích cực tuyên truyền, tập hợp, đoàn kết hội viên giúp nhau phát triển nghề làm vườn và kinh tế VAC theo hướng hàng hóa, nông nghiệp tuần hoàn, hữu cơ. Đẩy mạnh phổ biến, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và liên kết sản xuất với tiêu thụ sản phẩm để nâng cao năng suất, chất lượng, đảm bảo an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường sinh thái, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống hội viên, góp phần xây dựng nông thôn mới và phát triển bền vững.

Tham quan mô hình vườn chè tại Viện Khoa học kỹ thuật Nông - Lâm nghiệp miền núi phía Bắc.
 

“Hội là nơi quy tụ hàng trăm chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý có kinh nghiệm. Phát huy thế mạnh, trong 5 năm qua, Hội đặc biệt quan tâm tổ chức các diễn đàn, hội thảo khoa học nhằm tư vấn, đề xuất các giải pháp KHCN, tổ chức sản xuất, phát triển thị trường để thúc đẩy phát triển sản xuất, kinh doanh, trọng tâm là lĩnh vực VAC”, ông Doanh nhấn mạnh.

Thời gian tới, Hội sẽ đẩy mạnh thực hiện ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong tất cả các lĩnh vực hoạt động; phối hợp với các cơ quan chức năng, các tổ chức chuyên ngành và chuyên gia để tập huấn, hướng dẫn, hỗ trợ các tổ chức hội và hội viên sử dụng các ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất kinh doanh, trong công tác Hội và trong đời sống hàng ngày.

Chủ tịch Lê Quốc Doanh nêu rõ, bên cạnh việc tích cực tham gia các phong trào thi đua của địa phương, các hội thành viên trên cả nước tiếp tục triển khai phong trào thi đua do BCH Hội phát động để phát triển kinh tế VAC chất lượng, an toàn, hiệu quả, bền vững, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, nông thôn văn minh, nông dân hạnh phúc”, lập thành tích chào mừng Kỷ niệm 40 năm thành lập Hội (1986 - 2026).
 

Ngày 09/10/2023, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) và Chủ tịch Hội HLV Việt Nam ký Nghị quyết liên tịch số 06/NQLT-BNNPTNT-HLV về việc phối hợp thực hiện nhiệm vụ công tác giai đoạn 2023-2030 giữa ngành Nông nghiệp và PTNT (nay là ngành Nông nghiệp và Môi trường) và Hội Làm vườn Việt Nam trong cả nước. So với Nghị quyết liên tịch giai đoạn 2013-2020, Nghị quyết liên tịch số 06 có phạm vi, nội dung, phương thức phối hợp toàn diện và cụ thể hơn. Bộ đã giao các đơn vị trực thuộc Bộ, các Sở Nông nghiệp và PTNT (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) tăng cường phối hợp với các cấp Hội trên cả nước giúp phát triển tổ chức Hội, phong trào làm vườn và phát triển kinh tế VAC. Bộ giao cho Hội thực hiện dự án khuyến nông TW “Xây dựng mô hình thâm canh, phục hồi vườn cây ăn quả có múi ở một số tỉnh phía Bắc” giai đoạn 2024-2026; Vụ Hợp tác quốc tế  hỗ trợ Hội phối hợp với một số đơn vị của Bộ triển khai 2 dự án HTQT giai đoạn 2025-2026 gồm: Dự án FAO TCP/VIE/4001 “Hỗ trợ kinh tế vườn tuần hoàn thích ứng với biến đổi khí hậu tại miền Bắc Việt Nam” và Dự án: “Xác định các ưu tiên của ngành sản xuất cây ăn quả có múi ở Việt Nam để xây dựng lộ trình nghiên cứu”, tiền khởi động cho Dự án “Phục hồi vườn cây có múi bị suy thoái” do Chính phủ Úc tài trợ thông qua Trung tâm Nghiên cứu Nông nghiệp Quốc tế Úc (ACIAR). Giai đoạn 2021-2025, mỗi năm Bộ giao khoảng 0,5 – 1 tỷ đồng từ kinh phí khuyến nông cho Hội triển khai các diễn đàn khuyến nông @, hội thảo, đào tạo, tập huấn hội viên cả nước.

 

Nguồn: VÂN NHI/kinhtenongthon.vn