Mới đây, sản phẩm chè Shan tuyết Hồng Thái (1 tôm, 1 lá) của Hợp tác xã Sơn Trà chính thức được Bộ Nông nghiệp và Môi trường công nhận đạt chuẩn OCOP quốc gia 5 sao. Đây không chỉ là sự khẳng định về chất lượng vượt trội mà còn mở ra cánh cửa rộng lớn để thương hiệu chè Shan tuyết Hồng Thái từng bước chinh phục các thị trường khó tính, từ trong nước đến quốc tế.

Đặt chất lượng lên hàng đầu

Xã Hồng Thái nằm ở độ cao trên 1.000 m so với mực nước biển, nơi đây được thiên nhiên ưu đãi với khí hậu mát mẻ quanh năm, sương mù bao phủ và thổ nhưỡng giàu dinh dưỡng. Chính những điều kiện đặc thù ấy đã tạo nên môi trường lý tưởng để cây chè Shan tuyết sinh trưởng, phát triển, tích tụ hương vị tinh khiết hiếm nơi nào có được.

Trải qua nhiều thăng trầm, từ một loài cây bản địa từng bị xem nhẹ, chè Shan tuyết Hồng Thái hôm nay đã vươn mình mạnh mẽ, trở thành sản phẩm nông nghiệp chủ lực, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế và nâng cao đời sống người dân vùng cao. Dấu mốc đáng tự hào được ghi nhận vào ngày 21/4/2026 khi sản phẩm chè Shan tuyết Hồng Thái (1 tôm, 1 lá) của Hợp tác xã Sơn Trà chính thức được Bộ Nông nghiệp và Môi trường công nhận đạt chuẩn OCOP quốc gia 5 sao.

Sản phẩm chè Shan tuyết Hồng Thái sản xuất theo tiêu chí “3 không”: không thuốc bảo vệ thực vật, không hương liệu, không phân bón vô cơ.

Hiện nay, Hợp tác xã Sơn Trà là đơn vị tiêu biểu trong liên kết sản xuất và phát triển vùng nguyên liệu chè Shan tuyết tại địa phương với tổng diện tích 64 ha. Trong đó, có tới 29 ha chè cổ thụ hàng trăm năm tuổi - những “báu vật xanh” của núi rừng - và 35 ha chè trồng trên 20 năm tuổi. Mỗi năm, sản lượng chè búp tươi đạt trên 9.000 kg, tương đương hơn 1.700 kg chè khô đối với dòng sản phẩm cao cấp “một tôm, một lá”.

Theo anh Đặng Ngọc Phố, Giám đốc Hợp tác xã, để đạt được chứng nhận OCOP 5 sao - cấp đánh giá cao nhất trong Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” - đơn vị đã kiên định theo đuổi hướng phát triển bền vững, lấy chất lượng làm nền tảng và giá trị bản địa làm cốt lõi. Những năm gần đây, HTX chú trọng phát triển sản phẩm theo tiêu chuẩn hữu cơ, đầu tư đồng bộ hệ thống máy móc hiện đại từ sao chè, vò chè đến sấy và đóng gói hút chân không.

Chứng nhận sản phẩm Chè Shan tuyết Hồng Thái đạt OCOP quốc gia 5 sao.

Đặc biệt, chè Shan tuyết Hồng Thái được sản xuất theo mô hình liên kết sản xuất theo tiêu chí “3 không”: không thuốc bảo vệ thực vật, không hương liệu, không phân bón vô cơ. Nhờ vậy, vùng nguyên liệu luôn được bảo đảm sạch, an toàn và ổn định về chất lượng. Những búp chè non phủ lớp lông trắng mịn như tuyết, hấp thụ tinh hoa đất trời, cho ra thứ nước trà vàng sánh, hương thơm thanh khiết, vị ngọt hậu sâu lắng – đặc trưng khó trộn lẫn.

Trong chuỗi giá trị chè Shan tuyết, chế biến sâu giữ vai trò quyết định trong việc gia tăng giá trị sản phẩm. Ngay sau khi thu hái, chè búp tươi được đưa vào chế biến trong ngày qua nhiều công đoạn nghiêm ngặt như làm héo, diệt men, vò, sấy. Đặc biệt, công đoạn “quay hương” đòi hỏi kỹ thuật cao, sự tinh tế và kinh nghiệm lâu năm của người thợ, góp phần tạo nên hương vị đặc trưng của từng mẻ chè.

Nhờ đầu tư bài bản, các dòng chè cao cấp hiện nay có giá bán từ 380.000 đồng đến 7,5 triệu đồng/kg. Sản phẩm được thiết kế mẫu mã tinh tế, sang trọng, hướng đến phân khúc quà tặng cao cấp và du lịch trải nghiệm. Đây chính là bước chuyển quan trọng giúp nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của thương hiệu chè Shan tuyết Hồng Thái trên thị trường.

Người dân thu hái chè Shan Tuyết Hồng Thái.

Nâng cao thu nhập cho người trồng

Không chỉ dừng lại ở giá trị kinh tế, cây chè Shan tuyết còn góp phần thay đổi diện mạo nông thôn vùng cao. Nhiều hộ dân đã vươn lên khá giả nhờ gắn bó với cây chè. Gia đình anh Triệu Văn Lâm, thôn Khâu Tràng là một ví dụ tiêu biểu. Với hơn 2 ha chè cổ thụ, nhờ áp dụng đúng kỹ thuật chăm sóc và thu hái, mỗi năm gia đình anh thu gần 3 tấn chè búp tươi, mang lại thu nhập khoảng 150 triệu đồng. Không ít hộ khác đạt mức thu nhập trên 200 triệu đồng/năm, từng bước ổn định cuộc sống, vươn lên thoát nghèo bền vững.

Không dừng lại ở đó, những đồi chè Shan tuyết cổ thụ tại các thôn Pắc Khoang, Khâu Tràng đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách. Không chỉ thưởng trà, du khách còn được trực tiếp tham gia trải nghiệm hái chè, sao chè, tìm hiểu quy trình chế biến truyền thống và hòa mình vào đời sống văn hóa của đồng bào vùng cao. Mô hình kết hợp nông nghiệp với du lịch đã mở ra hướng đi mới, gia tăng giá trị bền vững cho sản phẩm chè.

Các thành viên tại xưởng sản xuất chè, giới thiệu những sản phẩm chè của HTX.

Gia đình chị Đặng Thị Dương, chủ Homestay Đặng Dương tại thôn Khâu Tràng là một trong những hộ làm du lịch cộng đồng hiệu quả. Mỗi năm, homestay đón từ 300 đến 600 lượt khách. Theo chị Dương, trải nghiệm hái chè, sao chè cùng người dân bản địa là hoạt động được du khách yêu thích nhất, mang đến những cảm nhận chân thực về đời sống vùng cao. Nhờ khai thác tốt lợi thế bản địa và gắn kết dịch vụ lưu trú với trải nghiệm nông nghiệp, gia đình chị có nguồn thu ổn định từ 100 đến trên 200 triệu đồng mỗi năm, không chỉ nâng cao đời sống mà còn góp phần gìn giữ, lan tỏa bản sắc văn hóa truyền thống của địa phương.

Theo ông Ma Văn Đôn, Bí thư Đảng ủy xã Hồng Thái, việc sản phẩm chè Shan tuyết Hồng Thái được công nhận đạt chuẩn OCOP quốc gia 5 sao không chỉ là niềm tự hào của địa phương, mà còn khẳng định rõ hướng đi đúng đắn trong phát triển nông nghiệp hàng hóa gắn với xây dựng thương hiệu. Đây là minh chứng sinh động cho tinh thần đổi mới, sáng tạo, cũng như sự liên kết chặt chẽ, hiệu quả giữa người dân với hợp tác xã trong tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị bền vững.

Trong thời gian tới, Hợp tác xã Sơn Trà được định hướng tiếp tục phát huy những kết quả đã đạt được, kiên định với quy trình sản xuất hữu cơ, bảo đảm nghiêm ngặt các tiêu chuẩn chất lượng. Đồng thời, không ngừng cải tiến mẫu mã, nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm; đẩy mạnh xúc tiến thương mại, quảng bá thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ, từng bước hướng tới xuất khẩu và chinh phục các phân khúc thị trường cao cấp.

Các thành viên HTX đóng gói sản phẩm.

Về phía địa phương, xã Hồng Thái sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển; chú trọng xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, bền vững, gắn với bảo tồn nguồn gen chè cổ thụ quý hiếm. Cùng với đó, định hướng phát triển du lịch trải nghiệm gắn với nông nghiệp, từng bước hình thành chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất - chế biến - tiêu thụ đến dịch vụ.

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, tỷ lệ hộ nghèo của xã đã giảm xuống dưới 15%. Cây chè Shan tuyết không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn từng bước thay đổi tư duy sản xuất, hướng tới nền nông nghiệp xanh, an toàn và phát triển bền vững, có giá trị gia tăng cao.

Sản phẩm chè Shan tuyết Hồng Thái hôm nay đã trở thành biểu tượng cho sự bền bỉ, sáng tạo và khát vọng vươn lên của người dân vùng cao Tuyên Quang. Việc đạt chuẩn OCOP quốc gia 5 sao không phải là điểm dừng, mà là bước khởi đầu cho một hành trình mới – hành trình đưa tinh hoa trà Việt vươn xa trên bản đồ thế giới, khẳng định vị thế bằng chính chất lượng, bản sắc và những giá trị bền vững.

Nguồn: HOÀNG VĂN/kinhtenongthon.vn