Tuổi trẻ mang kiến thức và hoài bão đang tạo nên cuộc cách mạng “nông nghiệp 4.0”. Họ là những chủ nhân trẻ, cùng lựa chọn nông nghiệp làm điểm khởi nghiệp. Và, chính họ đã tạo ra các giá trị khác biệt mang khát vọng làm giàu trên chính quê hương Hà Tĩnh.

Sản xuất hữu cơ, tạo nền tảng phát triển bền vững

Giống như tôi, có lẽ nhiều người sẽ có cảm tình với anh Đoàn Ngọc Bảo (sinh năm 1990) ngay lần đầu gặp mặt khi nghe chàng trai có đôi mắt rất sáng và giọng nói hiền lành khi kể về niềm đam mê với cây cam, với đồng đất quê nhà.

Về xã Vũ Quang, nhắc đến Đoàn Ngọc Bảo, nhiều người chẳng còn xa lạ, bởi cách đây 10 năm, anh từng “gây choáng” khi có một công việc nhà nước ổn định ở miền Nam nhưng lại lựa chọn trở về quê hương để… trồng cam hữu cơ.

Anh Đoàn Ngọc Bảo là người xây dựng thành công thương hiệu Cam Bảo Phương đạt tiêu chuẩn OCOP 3.

“Bản thân là kỹ sư nông nghiệp, lại được tham gia các lớp tập huấn trồng cam và học hỏi từ thực tiễn nên tôi quyết định phải làm điều gì đó khác biệt cho cây cam của mình. Đó chính là trồng cam theo hướng sinh thái hữu cơ. Chỉ có như vậy mới có thể đứng vững được với thị trường và những yêu cầu khắt khe về sản phẩm sạch. Hành trình đó không hề dễ dàng nhưng khi con người ta khi tìm được lý lẽ cho mình, tự khắc đam mê sẽ dẫn lối”, anh Bảo chia sẻ.

Hiện, cam Bảo Phương đạt tiêu chuẩn VietGAP, được cấp tem nhãn chứng nhận thương hiệu Cam Vũ Quang, có chỉ dẫn địa lý; được người tiêu dùng ở Hà Tĩnh, Nghệ An, Hà Nội, Đà Nẵng, TP. Huế,… đón nhận. Đặc biệt, cam của Trang trại Bảo Phương đã đạt sản phẩm OCOP 3 sao.

Anh Đoàn Ngọc Bảo, thôn 1 - Quang Thọ, xã Vũ Quang vinh dự nhận Giải thưởng Lương Định Của lần thứ XX, năm 2025.

Hiện nay, vùng nguyên liệu cam Bảo Phương không ngừng được mở rộng, sản lượng năm 2025 đạt khoảng 50 tấn. Bên cạnh đó, anh Bảo còn làm chủ mô hình kinh tế tổng hợp quy mô lớn, gồm 10ha rừng keo nguyên liệu, 5ha cam, sản xuất cây giống, chăn nuôi gia súc, gia cầm, nuôi cá, nuôi ong lấy mật và kinh doanh nông sản. Nhờ tổ chức sản xuất bài bản, đa dạng hóa ngành nghề, mô hình này đã mang lại tổng doanh thu hơn 3 tỷ đồng, giải quyết việc làm cho 22 lao động, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và tạo việc làm tại địa phương.

Thế hệ trẻ “nông dân 4.0” hiểu rõ rằng, sản xuất tốt thôi chưa đủ, việc tìm kiếm thị trường, xây dựng thương hiệu và khẳng định giá trị bản địa là yếu tố then chốt để phát triển bền vững. Họ đang tích cực sử dụng chuyển đổi số trong quản trị, tiếp thị và tiêu thụ sản phẩm.

Điển hình là câu chuyện khởi nghiệp của ThS. Lê Thị Cẩm Vân, người đã từ bỏ cơ hội làm việc tại thành phố để về Hương Khê thành lập HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Thảo Vân. Mục tiêu của chị Vân là đưa các đặc sản của quê hương trở thành hàng hóa có thương hiệu.

ThS. Lê Thị Cẩm Vân từ bỏ cơ hội tại thành phố để về Hương Khê thành lập HTX Nông nghiệp và Dịch vụ Thảo Vân.

Chị Vân cho rằng, người sản xuất hiện đại cần phải thay đổi kênh bán hàng, phương pháp bán hàng ngay và luôn. Phải tận dụng nền tảng mạng xã hội như: Facebook, Zalo, Tiktok… để đăng bài quảng bá, giới thiệu sản phẩm, không thể trông chờ, ỉ lại thương lái hay doanh nghiệp liên kết. Hơn hết, phải định giá sản phẩm của mình khi tới tay người tiêu dùng, không thể bán phá giá, làm giảm đi giá trị “đặc sản”. Bây giờ, khách hàng Nghệ An, Hà Tĩnh đặt hàng sau 1 – 2 giờ là có thể nhận, còn khách các tỉnh phía Bắc chỉ sau 1 đêm là đã đến tay.

Sức trẻ sáng tạo đưa nông sản vươn xa

Khi người trẻ làm nông nghiệp, họ mang đến làn gió mới bằng cách áp dụng kiến thức, công nghệ hiện đại, tư duy sáng tạo để đổi mới quy trình sản xuất, tập trung vào nông nghiệp sạch (hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao), xây dựng thương hiệu và tiếp thị số, tạo ra sản phẩm giá trị cao, hướng tới sự phát triển bền vững, giúp ngành Nông nghiệp thoát khỏi lối mòn, nâng cao thu nhập và thay đổi nhận thức xã hội về nghề nông.

Bắt tay vào ngành sản xuất lúa gạo vốn không còn mới mẻ, lại ở địa phương nhiều khó khăn như Hà Tĩnh, nhiều người nghĩ Công ty TNHH MTV KC Hà Tĩnh liều lĩnh khi chọn cho mình hướng đi cũ là đầu tư chế biến và xuất khẩu gạo.

Thế nhưng, chính nhiệt huyết của tuổi trẻ cùng với phương án kinh doanh vững vàng, doanh nhân Nguyễn Khánh Tùng đã đặt những viên gạch đầu tiên cho khởi nghiệp của mình.

Anh Nguyễn Khánh Tùng (thứ 3 từ phải qua trái) - Giám đốc Công ty TNHH KC Hà Tĩnh trong một cuộc làm việc, kết nối xuất khẩu gạo và các sản phẩm nông nghiệp.

Anh Nguyễn Khánh Tùng, Giám đốc Công ty TNHH MTV KC Hà Tĩnh, chia sẻ: “Việc chuyển đổi sản xuất lúa theo hướng chất lượng cao, xây dựng vùng nguyên liệu lúa gạo hàng hóa gắn với doanh nghiệp tiêu thụ sẽ giúp lúa gạo Hà Tĩnh hội nhập. Điều này giúp các tác nhân tham gia trong chuỗi giá trị chia sẻ quyền lợi, trách nhiệm với nhau, điều tiết cung cầu thị trường và truy xuất nguồn gốc sản phẩm”.

Tư duy mạnh bạo của tuổi trẻ đã khiến ông chủ trẻ bắt tay ngay vào đầu tư hệ thống văn phòng, nhà xưởng, kho bãi, với tổng diện tích 20.000m2 bên tuyến đường tránh Hà Tĩnh đoạn qua xã Thạch Đài (Thạch Hà), nay là phường Hà Huy Tập.

Trong đó, hệ thống nhà máy bao gồm lò sấy lúa với công suất 300 tấn lúa/ngày, dây chuyền xay xát công suất 3-6 tấn lúa/giờ; dây chuyền lau bóng, hệ thống máy tách màu...

Vừa tìm tòi, vừa phát triển, Công ty TNHH MTV KC Hà Tĩnh là đơn vị tiên phong của tỉnh Hà Tĩnh đầu tư xây dựng chuỗi giá trị liên kết khép kín từ nguồn cung vật tư sản xuất đến bao tiêu sản phẩm nông nghiệp. Doanh nghiệp luôn đóng vai trò mắt xích quan trọng nhất để “kéo” sản xuất.

Năm 2018, Công ty được Bộ Công Thương cấp giấy phép xuất khẩu gạo sang tất cả các nước trên thế giới. Những cái tên gạo Ngọc Mầm, Lam Hồng đã theo những hợp đồng xuất sang Lào, Đài Loan (Trung Quốc) và các nước châu Phi như một “dấu mốc” của thương hiệu lúa gạo Hà Tĩnh.

Ông Lê Ngọc Huấn, Giám đốc Sở NN&MT Hà Tĩnh, cho biết: Cùng với sự phát triển của công nghệ 4.0, nhiều bạn trẻ năng động, sáng tạo đã trở về quê hương, lan tỏa những việc làm ý nghĩa, vừa quảng bá hình ảnh quê nhà, vừa tìm đầu ra cho nông sản. Chính quyền địa phương luôn khuyến khích và tạo điều kiện cho những mô hình khởi nghiệp hiệu quả như vậy.

Những câu chuyện của thế hệ trẻ “nông dân 4.0” tại Hà Tĩnh  không chỉ là những điểm sáng mà đã vẽ nên bức tranh đầy sống động về sự chuyển mình mạnh mẽ của nông nghiệp địa phương. Sức trẻ, sự sáng tạo và tinh thần dám nghĩ, dám làm của họ đã biến công nghệ và chuyển đổi số thành đòn bẩy kép để nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị nông sản, đồng thời tạo ra sinh kế bền vững, gìn giữ văn hóa truyền thống.

Tuy nhiên, con đường đưa nông sản Hà Tĩnh vươn xa còn nhiều khó khăn, thử thách, đòi hỏi những người trẻ phải liên tục đổi mới và cần có giải pháp khác biệt để xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường, hiện thực hóa khát vọng làm giàu.

Nguồn: TRÀ GIANG/kinhtenongthon.vn