Đầu năm mới cũng là lúc người nuôi hươu ở Hà Tĩnh bước vào mùa hái lộc nhung. Với kỹ thuật nuôi ngày càng nâng cao và đầu ra sản phẩm được mở rộng, nghề nuôi hươu đang mở ra hướng phát triển bền vững, góp phần giúp người dân đón một năm mới nhiều kỳ vọng và thuận lợi.

“Hái lộc, đếm tiền”

Từ đầu tháng Giêng cho đến cuối tháng 3 Âm lịch hàng năm, khi những chiếc sừng non mềm mại phủ lớp lông tơ trắng muốt của những đàn hươu nhú lên, người chăn nuôi ở huyện miền núi Hương Sơn, Hà Tĩnh lại hy vọng về một mùa bội thu. Nhung hươu, được ví như “vàng mềm” của núi rừng, chỉ xuất hiện 1 - 2 lần/năm trên mỗi con hươu đực trưởng thành, khiến sản vật này càng thêm quý giá.

Người chăn nuôi hươu phấn khởi hái lộc đầu xuân với niềm vui được mùa, được giá, dễ tiêu thụ. Giá bán hiện đang dao động từ 12 đến 13 triệu đồng/kg.

Ông Thái Văn Thanh, thôn Yên Sơn, xã Hương Sơn hiện có 4 con hươu cho thu hoạch nhung mang về gần 50 triệu đồng. Ông Thanh phấn khởi: “Ra Tết là nhà tôi có nhung hươu thu hoạch luôn. Rất phấn khởi vì nhung được giá, tiêu thụ rất dễ dàng. Tôi có khoản thu nhập kha khá để trang trải các chi phí”.

Bí quyết thành công nằm ở sự kết hợp giữa kinh nghiệm dân gian và công nghệ hiện đại. Ông Thanh chia sẻ: “Phải nuôi hươu ít nhất 3 năm mới thu hoạch được nhung chất lượng. Thời điểm cắt lộc phải chuẩn xác, không quá non cũng không để hóa sừng. Mỗi milimet nhung đều chứa đựng tinh túy của đất trời”.

Để đạt được điều này, người nuôi phải đảm bảo chế độ dinh dưỡng đặc biệt với thức ăn giàu tinh bột từ ngô, sắn và các loại lá ở núi rừng Hương Sơn. Những khu chuồng trại thoáng mát được thiết kế khoa học giúp hươu phát triển khỏe mạnh, cho nhung dài và nặng.

Nhờ chú trọng chất lượng hươu giống cộng với chăm sóc tốt nên ngày càng có những cặp nhung hươu có trọng lượng từ 1,5 kg trở lên.

Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có gần 52.000 con hươu, trong đó có gần 30.000 con hươu đực cho nhung. Mùa thu hoạch 2025 ước đạt 20,3 tấn nhung, mang lại giá trị 223 tỷ đồng. Năm 2026, Hà Tĩnh phấn đấu sản lượng nhung hươu đạt trên 27 tấn.Con số ấn tượng này là kết quả của chiến lược phát triển bài bản: Từ việc quy hoạch vùng chăn nuôi tập trung, nâng cao chất lượng giống đến xây dựng thương hiệu nhung hươu Hương Sơn.

Nhận thấy lợi thế về chăn nuôi hươu nên anh Nguyễn Khắc Huân, hiện là Giám đốc Công ty Cổ phần sản xuất và thương mại Nhung Hươu Việt, xã Tứ Mỹ đã đầu tư chuồng trại nuôi hơn 120 con hươu và tiến hành chế biến sâu, nâng cao giá trị của nhung. Anh Huân cho biết: “Mùa này là mùa đẹp nhất của nhung hươu và chất lượng nhung cũng tốt nhất. Trong đợt này chúng tôi thu hoạch gần 50 cặp nhung, cặp nào cũng từ 1 kg trở lên. Tới đây chúng tôi tiếp tục mở rộng đàn, liên kết với bà con trong việc cung cấp con giống, bao tiêu và đa dạng hóa các sản phẩm nhung hươu chế biến sâu”.

Ông Bùi Kim Thịnh, xã Sơn Tây, một trong những hộ tiên phong áp dụng kỹ thuật nuôi hươu 2 lứa nhung/năm tiết lộ: “Chúng tôi học cách canh tác theo mùa sinh trưởng tự nhiên của hươu. Vào giai đoạn hươu mọc lộc, ngoài thức ăn thông thường, tôi bổ sung thêm cỏ voi ủ chua và vitamin để tăng hàm lượng dưỡng chất trong nhung”. Cách làm này không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm, mà còn rút ngắn thời gian thu hoạch, giúp nhiều hộ gia đình có thu nhập ổn định 80 - 100 triệu đồng/năm.

Người chăn nuôi hươu phấn khởi bước vào vụ hái lộc.

Thành công của địa phương còn đến từ việc kết nối thị trường thông minh. Thay vì bán nguyên liệu thô, người dân đang chuyển dần sang chế biến sâu các sản phẩm từ nhung hươu như cao lộc, rượu ngâm hay viên nang dưỡng sinh. Đặc biệt, sự hỗ trợ của chính quyền trong việc xúc tiến thương mại đã giúp nhung hươu Hương Sơn có mặt tại các thành phố lớn và xuất khẩu.

Ngoài cách sử dụng truyền thống, những năm gần đây, người dân trên địa bàn đã chế biến nhiều sản phẩm khác từ hươu. Trong đó, có 19 sản phẩm được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 - 4 sao. Các sản phẩm này đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao giá trị của loài vật “đặc sản” này. Trong thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục hỗ trợ và khuyến khích các tổ chức, cá nhân chế biến sâu hơn nữa các sản phẩm từ hươu, đồng thời nâng hạng các sản phẩm OCOP hiện có. Mục tiêu là tạo ra các sản phẩm như thực phẩm bổ sung, thực phẩm chức năng..., từ đó gia tăng giá trị và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.

Nguồn: TRÀ GIANG/Kinhtenongthon.vn