Kỹ thuật VAC

Đắk Lắk: Thúc đẩy liên kết 4 nhà, phát triển chuỗi giá trị chanh dây bền vững

20/11/2026, 22:01

Trước áp lực cạnh tranh và những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường xuất khẩu, Đắk Lắk đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại sản xuất chanh dây theo hướng chuyên nghiệp, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Liên kết Nhà nước – nhà khoa học – doanh nghiệp – nhà nông được xác định là chìa khóa tháo gỡ điểm nghẽn, nâng cao giá trị và ổn định đầu ra cho nông sản.

Ngày 20/11, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Đắk Lắk phối hợp với UBND xã Ea Wer tổ chức tọa đàm với chủ đề “Phát triển chuỗi giá trị chanh dây theo hướng bền vững trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk”. Chương trình tập trung đánh giá thực trạng sản xuất, nhận diện lợi thế, khó khăn và đề xuất giải pháp kết nối các chủ thể trong chuỗi giá trị, hướng đến phát triển vùng nguyên liệu đáp ứng yêu cầu xuất khẩu.

Từ sản xuất phân tán đến chuẩn hóa vùng nguyên liệu

Theo thống kê, xã Ea Wer hiện có khoảng 86ha chanh dây, sản lượng ước đạt hơn 2.176 tấn. Đây là một trong những cây trồng có tiềm năng đóng góp vào phát triển kinh tế nông nghiệp địa phương. Tuy nhiên, sản xuất vẫn còn phân tán, liên kết tiêu thụ chưa bền chặt, nông dân phụ thuộc nhiều vào thương lái, trong khi yêu cầu về chất lượng và truy xuất nguồn gốc ngày càng cao.

Toàn tỉnh Đắk Lắk hiện có hơn 2.700 ha chanh dây, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc hình thành các vùng nguyên liệu tập trung, đạt chuẩn xuất khẩu.

Ông Nguyễn Cao Cường, Chủ tịch Hội Nông dân xã Ea Wer, cho biết, địa phương đang từng bước tập hợp các hộ trồng chanh dây vào tổ chức nghề nghiệp, tạo điều kiện thống nhất quy trình sản xuất. Hội đã phối hợp với HTX Nông nghiệp Công nghệ cao Xanh Cao Nguyên tập huấn VietGAP, truy xuất nguồn gốc và mã số vùng trồng cho hơn 50 hộ; đồng thời thành lập 2 tổ hội nghề nghiệp và Chi hội Nông dân nghề nghiệp trồng chanh dây với 32 hội viên.

Đáng chú ý, sự hiện diện của kho sơ chế chanh dây thuộc Công ty Cổ phần Nông nghiệp AYun mở thêm cơ hội kết nối vùng nguyên liệu với hoạt động thu mua, phân loại và chế biến. Thời gian tới, địa phương sẽ tập trung hoàn thiện dữ liệu vùng trồng, hướng dẫn kỹ thuật, xây dựng hồ sơ mã số vùng trồng và kết nối nguồn vốn hỗ trợ nông dân.

Nông dân và hợp tác xã trực tiếp nêu ý kiến, cùng tháo gỡ những "điểm nghẽn" về kỹ thuật và đầu ra tại tọa đàm.

Ở góc độ doanh nghiệp, Công ty Cổ phần TCGROUP Toàn Cầu cho biết, năm 2025, xuất khẩu chanh dây Việt Nam đạt khoảng 233,5 triệu USD, tăng 36,1% so với năm trước. Riêng Đắk Lắk có 2.714ha chanh dây, sản lượng 34.524 tấn, nhưng mới có 2 mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu với tổng diện tích 13ha.

Khoảng cách giữa quy mô sản xuất và năng lực đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu cho thấy những hạn chế cần sớm khắc phục, nhất là chất lượng giống, nguy cơ dịch bệnh, kiểm soát dư lượng và tính đồng bộ trong quy trình canh tác. Doanh nghiệp đề xuất xây dựng hệ thống giống có kiểm soát, tăng cường xét nghiệm bệnh, ứng dụng kỹ thuật và truy xuất nguồn gốc; đồng thời sẵn sàng phối hợp khảo sát, chuyển giao kỹ thuật, hình thành vùng nguyên liệu phục vụ chế biến, tiêu thụ.

Liên kết 4 nhà, tạo sức bật cho chanh dây xuất khẩu

Phát biểu tại tọa đàm, bà Đặng Thị Thủy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk nhấn mạnh, chanh dây đang từng bước khẳng định tiềm năng kinh tế, góp phần đa dạng hóa cơ cấu cây trồng. Tuy nhiên, phát triển loại cây này không thể chỉ chú trọng mở rộng diện tích hay tăng sản lượng, mà phải đặt chất lượng, tiêu chuẩn sản xuất và thị trường tiêu thụ ổn định làm trọng tâm.

Bà Đặng Thị Thủy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk nhấn mạnh mục tiêu lấy chất lượng và thị trường ổn định làm trọng tâm phát triển.

Tọa đàm khuyến nông lần này nhằm đánh giá toàn diện thực trạng, tiềm năng, lợi thế; đồng thời thúc đẩy mối liên kết 4 nhà: Nhà nước – nhà khoa học – doanh nghiệp – nhà nông, tạo sự gắn kết từ chuyển giao khoa học kỹ thuật, tổ chức sản xuất đến thu mua, chế biến và xuất khẩu. Đây cũng là diễn đàn để các cơ quan quản lý, chuyên gia, hợp tác xã, doanh nghiệp và nông dân cùng nhận diện điểm nghẽn, thống nhất giải pháp phát triển chuỗi giá trị chanh dây theo hướng bền vững.

Ông Đinh Văn Đang, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Đắk Lắk phát biểu định hướng giải pháp tổ chức lại sản xuất và kiểm soát chặt chất lượng vùng nguyên liệu.

Ông Đinh Văn Đang, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Đắk Lắk cho rằng, những vấn đề được thảo luận đã chỉ rõ yêu cầu phải kiểm soát chặt chẽ từ nguồn giống, phòng trừ sinh vật gây hại, sử dụng vật tư nông nghiệp đến ghi chép nhật ký, truy xuất nguồn gốc và duy trì mã số vùng trồng. Đặc biệt, cần khắc phục tình trạng sản xuất manh mún, thiếu liên kết; phát huy vai trò hợp tác xã trong tập hợp nông dân và trách nhiệm của doanh nghiệp trong cam kết thu mua.

Ông Đang đề nghị chính quyền địa phương, cơ quan chuyên môn tăng cường hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể; doanh nghiệp và hợp tác xã xây dựng phương án liên kết minh bạch, ổn định. Người trồng chanh dây cần thay đổi tư duy, chuyển từ sản xuất chạy theo năng suất sang chú trọng chất lượng và tiêu chuẩn thị trường.

Trung tâm Khuyến nông tỉnh sẽ tiếp tục đồng hành xây dựng mô hình, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, đưa các cam kết vào thực tiễn. Qua đó, từng bước hình thành vùng nguyên liệu chanh dây có tổ chức, nâng cao giá trị nông sản và tạo nền tảng phát triển nông nghiệp bền vững./.

Nguồn: DƯƠNG HÙNG/kinhtenongthon.vn