rong dự thảo Luật Đất đai 2024 (sửa đổi), Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất bổ sung chính sách phát triển thị trường cho thuê đất nông nghiệp chuyên nghiệp nhằm thúc đẩy tích tụ, tập trung đất đai phục vụ sản xuất nông nghiệp quy mô lớn, công nghệ cao trên cơ sở tự nguyện, minh bạch và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất.

Không nên ấn định mức trần 15 lần hạn mức giao đất nông nghiệp

Theo Luật Đất đai năm 2024, hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp của cá nhân không quá 15 lần hạn mức giao đất nông nghiệp của cá nhân, đối với mỗi loại đất được quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều 176. Điều này gây khó khăn cho cá nhân, tổ chức, HTX đầu tư để phát triển sản xuất trong thời gian dài.

Ông Nguyễn Ngọc Quang, Giám đốc HTX Du lịch và Dịch vụ Nông nghiệp Xanh (xã Thạch Thất, Hà Nội), cho biết, theo Luật Đất đai năm 2024, đối với cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp, hạn mức đất nông nghiệp được giao không quá 3ha cho mỗi loại đất đối với tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khu vực Đông Nam Bộ và khu vực đồng bằng sông Cửu Long.

Giám đốc HTX Nông nghiệp Xanh cho rằng, không nên ấn định mức trần 15 lần hạn mức giao đất nông nghiệp.

Còn theo ông Nguyễn Quốc Huy, Giám đốc HTX Nấm Tam Đảo (Phú Thọ), người dân, HTX rất cần có diện tích đất đủ lớn để sản xuất nông nghiệp quy mô lớn.

“Nếu tập trung tích tụ được đất đai ở địa phương, HTX sẽ không phải tìm kiếm ở các địa phương có điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng tương tự như Tam Đảo, đồng nghĩa với việc chi phí sản xuất nấm Đông trùng hạ thảo sẽ giảm. Tuy nhiên, nếu không có đủ nguồn lực tài chính, sẽ rất khó để nghiên cứu, nhân rộng và mở rộng quy mô sản xuất. Do đó, Luật cần có cơ chế cho phép tổ chức, cá nhân và HTX nếu có đủ nguồn lực về tài chính thì được nhận chuyển nhượng đất nhiều hơn hạn mức, để đầu tư phát triển nông nghiệp hàng hóa”, ông Huy nói.

Phát biểu tại kỳ họp không thường lệ thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI vừa qua, đại biểu Quốc hội Lê Đào An Xuân (Đắk Lắk) nhận xét về việc áp dụng hạn mức đất nông nghiệp không quá 15 lần hạn mức giao đất nông nghiệp của cá nhân. Theo đại biểu, đất lúa, đất cây lâu năm, đất chăn nuôi hay đất phục vụ nông nghiệp công nghệ cao có sự khác nhau rất lớn, nếu quy định chung một mức trần là chưa phù hợp tinh thần Nghị quyết số 21-NQ/TW là phải tính đến điều kiện của từng vùng miền, từng địa phương.

Trong sản xuất nông nghiệp, rất cần diện tích đất lớn để dễ dàng thực hiện cơ giới hóa, giảm chi phí sản xuất và nâng cao giá trị trên một đơn vị canh tác. Tích tụ ruộng đất để sản xuất lớn đang là yêu cầu cấp thiết đối với tổ chức, cá nhân và HTX hoạt động trong lĩnh lực nông nghiệp. Chính vì vậy, Luật cần phải điều chỉnh sao cho phù hợp để các đối tượng được thuê, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất nông nghiệp lớn hơn hạn mức cho phép.

Đơn giản thủ tục hành chính để tích tụ đất đai

Một trong những vấn đề mà tổ chức kinh tế nhận chuyển nhượng đất nông nghiệp và cá nhân không trực tiếp sản xuất nông nghiệp đang lo lắng là thủ tục hành chính.

Theo đại biểu Lê Đào An Xuân, Dự thảo Luật yêu cầu tổ chức kinh tế nhận chuyển nhượng đất nông nghiệp phải có phương án sử dụng đất được chấp thuận; cá nhân không trực tiếp sản xuất nông nghiệp, nếu nhận đất trồng lúa vượt hạn mức, phải thành lập tổ chức kinh tế và có phương án được phê duyệt. Nếu mọi trường hợp đều phải xin chấp thuận phương án thì rất dễ phát sinh thêm một dạng thủ tục hành chính tiền kiểm và tạo cơ chế xin - cho, nhất là khi chưa có tiêu chí rõ ràng để đánh giá một phương án sử dụng đất là đạt hay không đạt.

Ông Nguyễn Quốc Huy, Giám đốc HTX Nấm Tam Đảo.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, điểm quan trọng của chính sách là hình thành thị trường cho thuê quyền sử dụng đất nông nghiệp hoạt động minh bạch, chuyên nghiệp và ổn định. Qua đó, tạo cơ chế thuận lợi để tích tụ, tập trung đất đai trên cơ sở tự nguyện, từng bước giảm tình trạng đất nông nghiệp manh mún, phân tán.

Cơ chế này cũng tạo điều kiện để doanh nghiệp, HTX và nhà đầu tư tiếp cận quỹ đất phục vụ sản xuất mà không nhất thiết phải nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Đây là hướng đi có thể giảm chi phí đầu tư ban đầu, tạo thuận lợi cho việc hình thành các vùng sản xuất tập trung, vùng nguyên liệu và các mô hình nông nghiệp công nghệ cao, hữu cơ, tuần hoàn.

Tích tụ đất đai là xu hướng tất yếu trong quá trình phát triển của nông nghiệp hiện đại. Thực hiện tích tụ đất đai một cách hợp lý, hiệu quả sẽ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của nông sản Việt, đồng thời, cải thiện đời sống của người nông dân và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành Nông nghiệp. Tuy nhiên, cần có những chính sách và giải pháp đồng bộ để giải quyết những thách thức đặt ra, đảm bảo quá trình tích tụ đất đai diễn ra một cách minh bạch, công bằng và hiệu quả.

Mới đây, chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành liên quan về dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu rà soát, xác định những nhóm chính sách đưa vào các dự án luật và những nhóm chính sách đưa vào văn bản hướng dẫn; lưu ý phải thực sự cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, tránh tình trạng trên bộ giảm nhưng dưới địa phương tăng, gây ra những điểm nghẽn, rào cản với phát triển; đẩy mạnh xây dựng, hoàn thiện, kết nối, liên thông dữ liệu về đất đai, nhà ở, bất động sản…

Thủ tướng cũng yêu cầu tổ chức lấy ý kiến đồng thời cả 3 dự án luật một cách rộng rãi, thực chất với đối tượng chịu tác động, tham vấn ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, tổ chức, hiệp hội, đoàn thể. Khi lấy ý kiến nhân dân, các cơ quan phải giải thích rất rõ mục tiêu, nội hàm chính sách, tránh cách hiểu khác nhau hoặc không hiểu rõ.

Các bộ chủ trì soạn thảo phải rất cầu thị, nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ, thuyết phục các ý kiến trên cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý, cơ sở khoa học để các dự án luật khi được thông qua thực sự đi vào cuộc sống và có hiệu quả thực chất.

Nguồn: NGỌC THỦY/kinhtenongthon.vn