Tại buổi làm việc giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường với UBND tỉnh Đắk Lắk vừa qua, nhiều giải pháp trọng tâm đã được đề xuất nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, chuẩn bị cho niên vụ xuất khẩu sầu riêng năm 2026.

Đề xuất phân cấp quản lý mã số vùng trồng về cấp xã

Tại buổi làm việc, nhiều ý kiến cho rằng việc quản lý mã số vùng trồng cần được đổi mới theo hướng sát thực tế, nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở.

Ông Lê Anh Trung, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đắk Lắk nhận định, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là chưa hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc và cơ chế quản lý mã số vùng trồng. Theo ông, cấp xã là đơn vị trực tiếp nắm địa bàn, hiểu rõ từng hộ sản xuất nên phù hợp với việc quản lý, hậu kiểm và giám sát mã số vùng trồng.

Nông dân tại Đắk Lắk kiểm tra chất lượng sầu riêng trong vùng trồng được cấp mã số.
 

Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk cũng đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần sớm ban hành quy trình thống nhất về truy xuất nguồn gốc, thu hồi sản phẩm khi phát hiện lô hàng vi phạm để bảo đảm tính minh bạch trong toàn chuỗi.

Theo ông Lê Vũ Tuấn Anh, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Xuất nhập khẩu trái cây Chánh Thu, toàn tỉnh mới có 42 mã số cơ sở đóng gói, chưa đủ năng lực xử lý sản lượng sầu riêng ngày càng tăng. Doanh nghiệp kiến nghị tham khảo mô hình của Thái Lan để đơn giản hóa thủ tục cấp mã số, đồng thời cần có cơ chế cảnh báo và thời gian khắc phục trước khi đình chỉ mã số cơ sở đóng gói nhằm giảm thiểu rủi ro phát sinh từ sâu bệnh, côn trùng.

Theo bà Đặng Thị Thủy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk, toàn tỉnh hiện có khoảng 331 mã số vùng trồng, trong đó sầu riêng được cấp 280 mã với hơn 7.500ha và 42 mã số cơ sở đóng gói. Dù là địa phương dẫn đầu cả nước về diện tích và sản lượng, số lượng mã số hiện nay vẫn chưa đáp ứng yêu cầu phát triển ngành hàng.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, mở rộng cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu

Tại buổi làm việc, nhiều địa phương và doanh nghiệp cũng kiến nghị sớm tháo gỡ các rào cản để bảo đảm hoạt động thu mua, xuất khẩu không bị gián đoạn khi bước vào vụ thu hoạch.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cùng đoàn công tác đi khảo sát thực tế cơ sở đóng gói trong lĩnh vực sầu riêng nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Ảnh: K.Bảo
 

Ông Lại Đức Đại, Chủ tịch UBND xã Krông Pắc, cho biết địa phương có khoảng 3.000ha sầu riêng, hơn 1.400ha đã được cấp mã số vùng trồng với sản lượng khoảng 50.000 tấn mỗi năm. Tuy nhiên, nhiều mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói đang tạm dừng hoạt động khiến nông dân và doanh nghiệp lo ngại nguy cơ ùn ứ nông sản nếu các hồ sơ không sớm được xem xét.

Ông Huỳnh Tấn Đạt, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, nhấn mạnh việc cấp mã số vùng trồng phải gắn với quản lý chặt chẽ, tuân thủ đầy đủ quy định của Việt Nam và nước nhập khẩu, bảo đảm công khai, minh bạch. Song song đó, các địa phương cần chủ động xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường và tăng cường liên kết với doanh nghiệp tiêu thụ.

Tiếp thu các ý kiến, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn khẳng định tỉnh sẽ khẩn trương rà soát các vùng trồng còn vướng mắc về chủ thể pháp lý, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoàn thiện hồ sơ, đồng thời thu hút thêm doanh nghiệp đầu tư cơ sở đóng gói, chế biến và liên kết vùng nguyên liệu.

Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, hệ thống truy xuất nguồn gốc quốc gia đang được thí điểm đối với ngành hàng sầu riêng và bộ sẽ công bố bộ thủ tục toàn trình về cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói trước ngày 15/7 theo hướng đơn giản hóa thủ tục hành chính, đồng thời giao cấp xã phối hợp với cơ quan chuyên môn thực hiện hậu kiểm. Thứ trưởng yêu cầu Đắk Lắk tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, chuẩn hóa quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng truy xuất nguồn gốc và tăng cường liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp để giữ vững vị thế trung tâm sản xuất, xuất khẩu sầu riêng của cả nước./.