Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị thăm vùng sâm tại xã Khun Há (Lai Châu).

Tiềm năng nông nghiệp xanh, dược liệu và du lịch sinh thái

Ngày 24/4, tại Lai Châu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND tỉnh Lai Châu tổ chức Hội nghị “Phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh”. Hội nghị được tổ chức nhằm xác định định hướng phát triển nông nghiệp bền vững của tỉnh Lai Châu gắn với chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải và thích ứng biến đổi khí hậu; đồng thời đánh giá tiềm năng, lợi thế của các sản phẩm nông nghiệp chủ lực, đặc biệt là cây dược liệu và sâm Lai Châu, qua đó đề xuất giải pháp nâng cao giá trị gia tăng và phát triển chuỗi giá trị từ sản xuất đến chế biến, tiêu thụ.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu Hà Quang Trung cho biết, đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các nhà khoa học, nhà quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp cùng nhiều tổ chức trong và ngoài nước đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Lai Châu nói chung, cũng như định hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh nói riêng.

Theo ông Hà Quang Trung, với điều kiện tự nhiên ưu đãi, cảnh quan đặc sắc và bản sắc văn hóa đa dạng, nông nghiệp Lai Châu có tiềm năng lớn. Nếu được đầu tư, khai thác hiệu quả, địa phương sẽ phát triển thêm nhiều sản phẩm nông nghiệp, dược liệu xanh có giá trị cao, đóng góp tích cực cho tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Lai Châu là tỉnh miền núi Tây Bắc Việt Nam, có tổng diện tích đất tự nhiên trên 9.000 km2. Địa hình chia cắt mạnh bởi dãy núi Hoàng Liên Sơn và hệ thống lưu vực sông Đà, tạo ra các tiểu vùng khí hậu đặc trưng khác nhau; cùng với diện tích trên 16.000 ha mặt hồ các thủy điện, hệ thống sông suối có nguồn nước lạnh, trên 500 nghìn ha rừng và các đặc thù về thổ nhưỡng đã tạo nên các điều kiện thuận lợi để phát triển các vùng sản xuất nông nghiệp với các ngành hàng, sản phẩm đặc hữu như: Cây công nghiệp (chè, cao su...), lúa đặc sản, cá nước lạnh, cá lồng lòng hồ, các loài dược liệu quý hiếm, dược liệu dưới tán rừng, phát triển rừng và lâm sản ngoài gỗ... bên cạnh đó với địa hình núi cao hiểm trở cùng hệ sinh thái tự nhiên phong phú. Lai Châu được đánh giá có nhiều lợi thế phát triển du lịch mạo hiểm, trải nghiệm và khám phá. Những cung đường như đèo Ô Quy Hồ, các đỉnh núi cao như Pu Si Lung, Pu Ta Leng hay Bạch Mộc Lương Tử cùng các hoạt động dù lượn, trekking đang dần trở thành sản phẩm đặc trưng, thu hút du khách ưa trải nghiệm.

Bên cạnh đó, địa phương còn phát triển các điểm đến nổi bật như Khu du lịch Cầu kính Rồng Mây, Cổng trời Ô Quy Hồ, quần thể hang động Pusamcap hay bản du lịch cộng đồng Sin Suối Hồ đạt chuẩn ASEAN, góp phần làm nổi bật bản sắc văn hóa của hơn 20 dân tộc sinh sống trên địa bàn.

Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu Hà Quang Trung phát biểu khai mạc Hội nghị “Phát triển nông nghiệp hàng hóa, dược liệu theo hướng kinh tế xanh”.

Nhằm khai thác những tiềm năng, lợi thế, trong thời gian qua, tỉnh đã tập trung đẩy mạnh tái cơ cấu, lồng ghép và ban hành nhiều chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa tập trung gắn sản xuất với liên kết chế biến, tiêu thụ sản phẩm, hướng tới sản xuất theo hướng xanh, sạch thông qua các hoạt động triển khai hỗ trợ như: Chuồng trại, xử lý chất thải trong chăn nuôi (hầm biogas, đệm lót sinh học...); hỗ trợ vôi cải tạo đất, phân bón theo quy trình; hỗ trợ nhà màng, nhà lưới, hệ thống tưới tiên tiến trong nhà màng; hỗ trợ áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn sản xuất an toàn...

Nhờ triển khai đồng bộ và hiệu quả các chính sách trên, đến nay tỉnh đã hình thành nhiều vùng sản xuất hàng hóa tập trung như: Vùng lúa đặc sản, vùng chè, vùng quế, mắc ca, cây ăn quả, cao su, cá lồng lòng hồ thủy điện, ong, Sâm Lai Châu, dược liệu dưới tán rừng. Những kết quả này đã góp phần giải quyết việc làm, tăng thu ngân sách địa phương, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, chuyển đổi tư duy từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, phát triển sản xuất theo hướng giảm phát thải, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế xanh trong thời gian tới.

Đến hết 2025, Lai Châu có trên 520 ha các cây trồng áp dụng sản xuất theo các tiêu chuẩn đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, trong đó có 240 ha được chứng nhận VietGAP; trên 200 ha được chứng nhận RA, gần 50 ha diện tích chứng nhận hữu cơ; gần 15 ha diện tích chứng nhận GACP; 43 ha diện tích nhà màng, nhà lưới thực hiện sản xuất khép kín để giảm thiểu sâu bệnh qua đó không cần sử dụng thuốc trừ sâu và giảm thiểu phân bón; trên 3.000 ha lúa hàng hóa áp dụng Kỹ thuật canh tác lúa cải tiến (SRI), quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM); 33% số cơ sở chăn nuôi quy mô trang trại có hệ thống xử lý chất thải bằng biogas, đệm lót sinh học...

Tập trung nhóm nội dung trọng tâm

Mặc dù đạt được một số kết quả nhất định, song sản xuất nông nghiệp theo hướng kinh tế xanh của Lai Châu vẫn còn một số hạn chế, quy mô còn nhỏ. Sản xuất theo quy trình thông thường và canh tác theo truyền thống còn phổ biến, chưa áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất an toàn. Người sản xuất vẫn còn tư tưởng chạy theo năng suất, tăng lợi nhuận, sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật thiếu kiểm soát; chưa phát triển được các chuỗi sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm sạch, an toàn.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị cùng đoàn công tác tham quan các gian hàng Hội nghị Phát triển nông nghiệp hàng hoá, dược liệu theo hướng kinh tế xanh.

Nguyên nhân chủ yếu là do trình độ canh tác và điều kiện kinh tế của người dân trong tỉnh còn khó khăn nên chưa mạnh dạn chuyển đổi từ phương thức sản xuất truyền thống sang sản xuất theo hướng giảm phát thải, phát triển xanh và bền vững; các sản phẩm hàng hóa của tỉnh thiếu đầu mối liên kết (DN, HTX) đủ mạnh để hỗ trợ, dẫn dắt người dân tham gia chuỗi sản xuất an toàn; năng lực về tổ chức sản xuất và thị trường của các đầu mối này còn hạn chế; bên cạnh đó do nằm ở vị trí địa lý xa các trung tâm kinh tế và hạ tầng kết nối, đặc biệt là giao thông còn hạn chế đã phần nào ảnh hưởng đến việc kết nối thu hút các nhà đầu tư và thị trường tiêu thụ.

“Hội nghị tập trung thảo luận ba nhóm nội dung trọng tâm gồm: phát triển nông nghiệp hàng hóa và dược liệu theo hướng kinh tế xanh; nâng cao chuỗi giá trị các sản phẩm chủ lực thông qua vùng nguyên liệu, chế biến sâu, logistics, truy xuất nguồn gốc và thương hiệu; tăng cường liên kết, thu hút đầu tư giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân”, Chủ tịch Hà Quang Trung nhấn mạnh.

Trong khuôn khổ chương trình, các biên bản ghi nhớ hợp tác sẽ được ký kết giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và đối tác nhằm thúc đẩy phát triển vùng nguyên liệu, chuyển giao công nghệ, liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, dược liệu. Bên cạnh đó, khu trưng bày sản phẩm OCOP, nông sản chủ lực và sản phẩm xanh của Lai Châu đã thu hút sự quan tâm của đại biểu, nhà đầu tư và người dân.

Thông qua Hội nghị, Lai Châu kỳ vọng tiếp tục nhận được sự đồng hành của các cơ quan báo chí trong quảng bá hình ảnh địa phương, lan tỏa tiềm năng nông nghiệp xanh, dược liệu và du lịch sinh thái; đồng thời thu hút thêm nguồn lực đầu tư, mở rộng thị trường, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững./.