Những ngày cận kề 23 tháng Chạp, không khí tại các làng nuôi cá chép đỏ Tân Cổ, xã Lưu Vệ (Thanh Hóa) trở nên nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Người dân đang tất bật kéo lưới, phân loại cá, cân bán cho thương lái để kịp cung ứng ra thị trường phục vụ tục lệ tiễn ông Công, ông Táo về trời.

Có mặt tại thôn Tân Cổ vào buổi chiều trước ngày 23 tháng chạp, làng cá chép đỏ đã rộn ràng tiếng người gọi nhau kéo lưới. Dưới ao, những mẻ cá đỏ au quẫy nước lấp lánh; trên bờ, từng rổ cá được nhanh tay phân loại, cân đong liên tục. Thương lái ra vào tấp nập, người cân cá, người ghi chép sổ sách, điện thoại liên tục đổ chuông hối thúc giao hàng. Không khí lao động khẩn trương, gấp gáp chỉ xuất hiện vài ngày ngắn ngủi trước thời khắc tiễn ông Công, ông Táo về trời đã trở thành một khung cảnh quen thuộc của Làng quê này bao đời nay.

Không khí mua bán nhộn nhịp tại các ao nuôi cá chép đỏ ở thôn Tân Cổ.

Theo người dân nơi đây, phần lớn các hộ nuôi cá chép đỏ năm nay đều duy trì quy mô quen thuộc, không mở rộng diện tích. Gia đình bà Lê Thị Vân cho biết, năm nay nhà bà nuôi gần 3 tạ cá, chủ yếu là cá giống lớn hơn mọi năm để phù hợp thị hiếu người tiêu dùng.

“Chúng tôi vẫn giữ quy mô như các năm trước, không tăng đàn vì chi phí thức ăn, con giống đều cao. Giá cá năm nay dao động 120.000 – 150.000 đồng/kg, nhìn chung không chênh lệch nhiều so với năm ngoái”, bà Vân chia sẻ.

Thực tế cho thấy, dù nhu cầu tiêu thụ vẫn cao trong dịp cuối năm, song giá cá chép đỏ năm nay không tạo “sóng” lớn như một số năm trước. Nhiều hộ cho rằng, thời điểm này năm trước giá bán giao động từ 150.000 – 170.000 đồng/kg, thậm chí lên đến 200.000 đồng/kg. Tuy nhiên với mức giá như hiện nay vẫn có lãi. Ông Lê Hữu Thọ, người nuôi cá lâu năm tại địa phương, cho biết, chi phí nuôi ngày càng cao, trong khi giá bán không tăng tương ứng, tính ra nhiều nhà không có lãi như trước.

Một điểm đáng chú ý trong tiêu thụ cá chép đỏ những năm gần đây là hình thức đặt hàng từ sớm. Ông Lê Hữu Thúy, hộ nuôi hơn 3 tạ cá tại thôn Tân Cổ cho biết, toàn bộ sản lượng cá của gia đình đã được khách quen đặt mua trước cả tháng. “Khách chủ yếu là mối lâu năm, họ gọi điện đặt trước, chuyển tiền trước. Giá bán sỉ năm nay khoảng 110.000 đồng/kg, tương đương các năm. Đến sát ngày chỉ việc phân loại, cân cá giao hàng”, ông Thúy nói.

Cá chép đỏ được người nuôi phân loại theo từng kích thước phục vụ nhu cầu người mua.

Hiện nay, để phục vụ nhu cầu người mua, người nuôi cũng chủ động phân loại cá theo kích cỡ, trong đó loại cá được thị trường ưa chuộng nhất là cỡ 30 – 50 con/kg, vừa đảm bảo hình thức, vừa phù hợp với tập quán tiêu dùng trong dịp lễ truyền thống.  

Các hộ nuôi nơi đây cho biết, hình thức bán sỉ giúp giảm rủi ro về thị trường, hạn chế tình trạng “được mùa mất giá”, song đồng thời cũng khiến người nuôi khó hưởng lợi khi giá thị trường tăng đột biến. Dù vậy, cá chép đỏ vẫn được xem là mô hình sản xuất phù hợp với điều kiện nông thôn, tận dụng được ao hồ nhỏ lẻ, lao động nhàn rỗi và ít rủi ro hơn so với nhiều đối tượng nuôi khác. Cá được nuôi theo lứa ngắn ngày, quay vòng vốn nhanh, chủ yếu phục vụ thị trường thời vụ nhưng đầu ra tương đối ổn định.  

Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, vụ cá chép đỏ cuối năm còn góp phần duy trì nhịp kinh tế đặc thù của nhiều làng quê. Trong bối cảnh nông nghiệp chịu nhiều tác động từ biến động thị trường và chi phí đầu vào, việc duy trì những mô hình sản xuất nhỏ, gắn với văn hóa truyền thống, đang trở thành một hướng sinh kế bền vững cho nhiều hộ dân.Với người dân xã Lưu Vệ, mỗi vụ cá chép đỏ không chỉ là câu chuyện được – mất của một mùa nuôi, mà còn là cách gìn giữ nghề truyền thống, góp phần làm nên bản sắc kinh tế nông thôn trong những ngày Tết đến, Xuân về.

Một số hình ảnh ghi nhận tại thôn Tân Cổ...

Nguồn: THỨC BÁ/kinhtenongthon.vn