Anh Lê Lưu Thắng, Giám đốc HTX nông nghiệp sản xuất và chế biến nông sản xanh Đá Hàn với vườn bí xanh tại xã Nam Đàn.
Chúng tôi được giới thiệu về Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp sản xuất và chế biến nông sản xanh Đá Hàn với hai lĩnh vực sản xuất chủ yếu là trồng bí xanh và sản xuất phân vi sinh hữu cơ. Bất ngờ hơn, giám đốc là chàng thanh niên trẻ, mang khát vọng lập nghiệp, đưa bí xanh ra khỏi làng, định vị trong lòng người dân.
Tốt nghiệp Đại học Vinh (Nghệ An), sang nước ngoài lao động, rồi quay trở về quê hương. Trong quãng thời gian này, anh Thắng nung nấu một ý định, trồng cây gì, nuôi con gì trên mảnh đất mà cha ông đã để lại. Từ những trăn trở đó, anh quyết định thành lập HTX nông nghiệp và trồng bí xanh. Mang trong mình khát vọng của tuổi trẻ, anh không bỏ cuộc dù gặp thất bại không ít lần trong quá trình trồng bí.
Anh kể, vùng đất này trước đây gia đình trồng cam, chanh, nhưng cây chậm phát triển nên bỏ hoang. Sau thời gian nghiên cứu, tôi quyết định chuyển đổi cây trồng, đầu tư cải tạo làm mô hình nông nghiệp sạch.

Mô hình bí xanh với diện tích 2,6 ha. Ảnh: Lưu Khuyên
Qua nhiều lần khảo sát, anh nhận thấy, cây bí xanh rất hợp với thổ nhưỡng tại đây (đất pha cát). Ban đầu trồng bí trên diện tích 1,3ha đất của gia đình với vốn đầu 50 triệu đồng cải tạo đất và thuê thêm diện tích của nông dân; gần 30 triệu đồng mua giống, vật tư để trồng bí xanh. Tuy nhiên, vụ đầu tiên không thu về được đồng nào do chưa nắm chắc kĩ thuật trồng, kinh nghiệm bắc giàn cho bí leo.
Trong quá trình vừa trồng vừa rút kinh nghiệm, anh vẫn tiếp tục trồng bí xanh đến vụ thứ 3. Với vụ này, những khó khăn trước kia dần được khắc phục, lứa bí xanh đầu tiên đến tay thương lái.
Hiện tại, HTX nông nghiệp của của anh trồng 2,6ha bí xanh. Mỗi năm trồng hai vụ, mùa hè đến thu thì 57-60 ngày, mùa đông thì 85-90 ngày. Trung bình sau 2,5 tháng thì cho thu hoạch, sản lượng 70 - 90 tấn/năm. Bí xanh cho năng suất tốt, tỉ lệ đậu quả cao, quả dài, đều, đẹp... được thị trường ưa chuộng.

Giá dao động 6.000 đồng/kg, tùy thời điểm có lúc nhập đến 11.000 đồng/kg.
Anh Thắng cho biết thêm, quả trung bình dài hơn một mét, năm nay giá dao động 6.000 đồng/kg, tùy thời điểm có lúc nhập đến 11.000 đồng/kg. Bí xanh có thể dùng để làm thực phẩm hoặc phơi khô ép nước giải khát. Mỗi năm trừ hết chi phí, lợi nhuận mang về khoảng 200 triệu đồng.
Nhận thấy trồng bí cần rất nhiều phân bón, vì thế, chàng trai trẻ quyết định lập xưởng sản xuất phân bón, mua phân gà từ Hà Tĩnh đem về ủ theo công thức riêng, mỗi năm bán hơn 70 tấn. Sản phẩm được đánh giá giúp kích thích rễ cây phát triển, đa phần làm ra không đủ cấp cho đối tác.
HTX không chỉ tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động địa phương (4 lao động thời vụ), còn giúp họ tiếp cận với kỹ thuật canh tác nông nghiệp sạch, từ đó giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, anh Thắng liên kết với các hộ dân để cung ứng giống, phân bón và giải quyết vấn đề tiêu thụ sản phẩm.

Mỗi năm, mô hình mang lại thu nhập khoảng 200 triệu đồng. Ảnh: Lưu Khuyên
Đến nay, việc trồng bí và làm phân bón của anh Thắng cơ bản đã ổn định. Nhiều cửa hàng nông sản sạch, công ty và đại lý nông nghiệp lớn ở trong và ngoài tỉnh thường đặt vấn đề thu mua. Thời gian tới, anh dự định sẽ mở rộng diện tích trồng bí, quy hoạch vùng sản xuất chuyên canh, đa thời vụ và kết nối thêm nhiều đối tác để tiêu thụ sản phẩm.
Ông Đinh Xuân Thành, Chủ tịch Hội nông dân xã Nam Đàn thông tin, mô hình trồng bí của HTX xanh Đá Hàn là hướng sản xuất phù hợp với điều kiện đất đai và khả năng canh tác của địa phương. Việc xây dựng mô hình theo hướng tập trung, chú trọng kỹ thuật chăm sóc và nâng cao chất lượng sản phẩm góp phần đa dạng hóa cây trồng, phát huy tiềm năng đất đai và thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp trên địa bàn xã Nam Đàn. Đồng thời, mở ra hướng đi mới trong sản xuất nông nghiệp, từng bước nâng cao giá trị trên cùng đơn vị diện tích.