Tận dụng đất trống trồng thêm các loại cây như cỏ ngọt, ngô sinh khối, chế biến thành thức ăn gia súc giúp trang trại của ông Nguyễn Duy Thành, xã Bản Nguyên giảm được chi phí đầu vào, tăng hiệu quả kinh tế.

Chủ động điều chỉnh cơ cấu sản xuất theo hướng tuần hoàn

 

Giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi là những yếu tố quan trọng quyết định năng suất, chất lượng sản phẩm nông nghiệp. Từ năm 2021 đến nay, đặc biệt từ cuối tháng 2/2026, giá nhiều loại vật tư nông nghiệp tăng cao so với cùng kỳ, ảnh hưởng lớn đến khả năng đầu tư thâm canh của người dân. Khảo sát thị trường cho thấy, giá phân bón tăng mạnh, nhất là đạm urê và kali nhập khẩu.

 

Cụ thể, phân đạm khoảng 16 nghìn đồng/kg, tăng 37%; phân lân khoảng 7 nghìn đồng/kg, tăng 19%; kali khoảng 13 nghìn đồng/kg, tăng 19%. Các loại thuốc bảo vệ thực vật tăng từ 10-15%; giá giống cây trồng như ngô, thóc tăng 5-10%. Trong lĩnh vực chăn nuôi, từ ngày 1/4/2026, giá thức ăn chăn nuôi tiếp tục tăng thêm khoảng 200-400 đồng/kg tùy loại.

 

Theo các đơn vị kinh doanh, nguyên nhân chủ yếu do xung đột địa chính trị tại Trung Đông làm gián đoạn chuỗi cung ứng, chi phí vận tải tăng cao. Bên cạnh đó, một số quốc gia sản xuất và cung ứng phân bón lớn trên thế giới, trong đó có Trung Quốc, đang áp dụng chính sách hạn chế xuất khẩu nhằm ưu tiên nhu cầu trong nước, khiến nguồn cung toàn cầu bị thu hẹp.

 

Trước biến động giá vật tư, nhiều chủ trang trại, hợp tác xã, tổ hợp tác trong các lĩnh vực chăn nuôi, trồng trọt đã chủ động điều chỉnh cơ cấu sản xuất theo hướng tuần hoàn, qua đó vừa tiết kiệm chi phí, vừa nâng cao hiệu quả kinh tế.

 

Trang trại tổng hợp nuôi bò và trồng cây ăn quả của ông Nguyễn Duy Thành (xã Bản Nguyên, Phú Thọ) với tổng đàn gần 400 con đã tận dụng tối đa diện tích đất để trồng cỏ ngọt, ngô sinh khối làm thức ăn tươi cho bò. Đồng thời, trang trại thu mua phụ phẩm nông nghiệp như rau già, thân cây ngô, rơm rạ từ người dân trong vùng, qua đó giảm đáng kể chi phí thức ăn.

 

Chất thải chăn nuôi được tái chế thành phân bón hữu cơ, phần để bón cho các loại cây trồng của trang trại, phần bán cho các HTX và người dân trồng rau hữu cơ. Ông Thành chia sẻ: Nhờ chủ động nguồn thức ăn và phân bón, chi phí đầu vào của trang trại giảm khoảng 30%, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, đáp ứng yêu cầu phát triển nông nghiệp xanh, an toàn.

 

Tương tự, trang trại nuôi gà thịt và gà lấy trứng của gia đình anh Phan Kim Hùng, xã Hùng Việt (Phú Thọ) đang nuôi hơn 4 nghìn con gà mỗi tháng chi phí hàng chục triệu đồng mua thức ăn chăn nuôi. Từ cuối năm 2024, khi giá thức ăn chăn nuôi có xu hướng tăng, gia đình anh đã áp dụng giải pháp tăng cường dùng thức ăn chăn nuôi chế biến từ phụ phẩm nông nghiệp, giảm bớt chi phí thức ăn công nghiệp.

 

Thân, lá, bã từ cây dược liệu được băm nhỏ, phối trộn cùng ngô, khoai, sắn, đậu tương, bột cá, cám gạo, sau đó ép thành viên thức ăn chăn nuôi. Khi sử dụng thức ăn có nguồn gốc từ thảo dược, vật nuôi tăng sức đề kháng, sinh trưởng, phát triển tốt, thịt săn chắc, bổ dưỡng.

 

Chủ động sản xuất thức ăn cho từ phụ phẩm nông nghiệp giúp gia đình anh Phan Kim Hùng, xã Hùng Việt tối ưu được chi phí sản xuất khi giá vật tư nông nghiệp tăng cao.

 

Theo đồng chí Nguyễn Văn Tiến - Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh, Phú Thọ là địa phương có diện tích sản xuất nông nghiệp lớn, quy mô chăn nuôi gia súc, gia cầm thuộc nhóm đầu cả nước. Mỗi năm, lượng phụ phẩm nông nghiệp và chất thải chăn nuôi lên tới hàng chục triệu tấn, là nguồn nguyên liệu dồi dào để sản xuất thức ăn chăn nuôi và phân bón hữu cơ, góp phần giảm chi phí sản xuất trong bối cảnh giá vật tư tăng cao.

 

Thời gian tới, các cơ quan chuyên môn thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường, nòng cốt là Trung tâm Khuyến nông tỉnh, sẽ tiếp tục hướng dẫn người dân sử dụng phân bón tiết kiệm, cân đối; tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để sản xuất phân hữu cơ thay thế một phần phân vô cơ. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật nhằm hạ giá thành, nâng cao hiệu quả sản xuất, giúp nông dân chủ động thích ứng với biến động của thị trường.

 

Ổn định sản xuất và tăng cường quảng bá thương hiệu mở rộng thị trường

 

Ngành chè của tỉnh Lào Cai  gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng xung đột tại Trung Đông, gián đoạn hoạt động xuất khẩu sang các thị trường chủ lực. Trước thực tế này, UBND tỉnh Lào Cai đã ban hành văn bản chỉ đạo triển khai các giải pháp nhằm ổn định sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm chè.

 

 

Thúc đẩy ứng dụng khoa học kỹ thuật, phát triển sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn, hữu cơ. 

 

Trong ngắn hạn, UBND tỉnh Lào Cai đang yêu cầu các doanh nghiệp, hợp tác xã được theo dõi sát diễn biến thị trường, chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất, thu mua, chế biến để hạn chế rủi ro.

 

Đồng thời, đẩy mạnh tiêu thụ trong nước thông qua hệ thống phân phối hiện đại, sàn thương mại điện tử và các kênh bán lẻ; tích cực tìm kiếm, mở rộng thị trường xuất khẩu mới nhằm giảm phụ thuộc vào khu vực Trung Đông.

 

Về lâu dài, tỉnh định hướng nâng cao chất lượng vùng nguyên liệu, thúc đẩy ứng dụng khoa học kỹ thuật, phát triển sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn, hữu cơ.

 

Các doanh nghiệp được khuyến khích đầu tư chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm, áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến để nâng cao giá trị và khả năng cạnh tranh.

 

UBND tỉnh cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ngành và địa phương. Trong đó, chính quyền cơ sở tập trung vận động người dân duy trì vùng nguyên liệu ổn định, tăng cường liên kết sản xuất, tiêu thụ với doanh nghiệp.

 

Sở Công Thương đẩy mạnh xúc tiến thương mại, hỗ trợ kết nối tiêu thụ và thích ứng với biến động chi phí logistics. Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn sản xuất đảm bảo quy trình, kiểm soát chất lượng đầu vào.

 

Sở Tài chính phối hợp triển khai các cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã bị ảnh hưởng.

 

Đáng chú ý, UBND tỉnh Lào Cai đề nghị ngành ngân hàng triển khai các giải pháp như giãn, hoãn nợ, giảm lãi vay, tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để duy trì sản xuất, thu mua và tạm trữ sản phẩm.

 

Cùng với đó, tỉnh đề nghị Hiệp hội chè Việt Nam hỗ trợ kết nối thị trường, cung cấp thông tin tiêu chuẩn nhập khẩu và quảng bá thương hiệu chè Lào Cai.

 

Được biết, lâu nay thị trường xuất khẩu chè chủ lực của Lào Cai đều là các nước thuộc khu vực Trung Đông như Pakistan, Afghanistan...

 

Hướng đến nông nghiệp bền vững, tích hợp đa giá trị
 

Trước áp lực gia tăng từ giá vật tư nông nghiệp và diễn biến thời tiết bất thường, ngành nông nghiệp Lâm Đồng cũng đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải đổi mới phương thức canh tác theo hướng tiết kiệm, hiệu quả và bền vững. Đây được xem là giải pháp trọng tâm nhằm giúp nông dân ổn định sản xuất, giảm chi phí và nâng cao giá trị nông sản trong bối cảnh nhiều biến động.

 

Những năm gần đây, sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh liên tục đối mặt với nhiều khó khăn. Toàn tỉnh hiện có trên 1,04 triệu ha gieo trồng, trong đó cây hàng năm chiếm hơn 425.000 ha, cây lâu năm trên 622.000ha. Các loại cây trồng chủ lực như cà phê, hồ tiêu, sầu riêng, điều, cao su tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp. Đáng chú ý, gần 150.000 ha đã được chứng nhận sản xuất bền vững, góp phần nâng cao chất lượng và mở rộng thị trường tiêu thụ.

 

 

Canh tác hữu cơ nghiêm ngặt giúp nông sản đạt được nhiều chứng nhận chất lượng quan trọng như VietGAP, GlobalGAP.

 

Tuy nhiên, từ đầu năm 2026 đến nay, giá vật tư nông nghiệp tăng mạnh đã tạo áp lực lớn lên chi phí sản xuất. Giá thuốc bảo vệ thực vật tăng khoảng 10–15%, phân bón tăng từ 17–20%. Dự báo những tháng cuối năm, chi phí có thể tiếp tục tăng thêm 3–5%. Bên cạnh đó, biến động địa chính trị toàn cầu khiến chi phí vận chuyển tăng từ 20–50%, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của người sản xuất.

 

Không chỉ vậy, biến đổi khí hậu với tình trạng khô hạn kéo dài, mưa trái mùa trong giai đoạn ra hoa đang tác động rõ rệt đến năng suất cây trồng. Nguy cơ ngập úng cục bộ vào cuối năm cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với sản xuất rau màu và cây ăn quả.

 

Trước thực tế trên, việc chủ động áp dụng các giải pháp kỹ thuật trong chăm sóc cây trồng được xem là yêu cầu cấp thiết. Người dân cần tuân thủ nguyên tắc “4 đúng” trong sử dụng phân bón; tăng cường sử dụng phân hữu cơ, phân vi sinh và tận dụng phụ phẩm nông nghiệp như vỏ cà phê, phân chuồng ủ hoai để giảm chi phí đầu vào.

 

Cùng với đó, các biện pháp canh tác như che phủ gốc, trồng cây che bóng, tưới tiết kiệm (nhỏ giọt, phun mưa) cần được nhân rộng. Việc tỉa cành, tạo tán, vệ sinh vườn cũng đóng vai trò quan trọng trong hạn chế sâu bệnh, nâng cao năng suất, đặc biệt đối với cây lâu năm.

 

Ngành nông nghiệp khuyến cáo nông dân tăng cường theo dõi đồng ruộng, áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), ưu tiên sử dụng chế phẩm sinh học, thảo mộc. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cần đúng thời điểm, đúng kỹ thuật nhằm đảm bảo hiệu quả và an toàn.

 

Trong điều kiện thời tiết khô hạn, cần chủ động tích trữ nước, nạo vét kênh mương, ứng dụng hệ thống tưới tiết kiệm để giảm thiểu thiệt hại.

 

Thực tế cho thấy, việc bón phân không hợp lý không chỉ gây lãng phí mà còn làm suy giảm độ phì nhiêu của đất, ảnh hưởng đến môi trường. Do đó, lựa chọn phương pháp và thời điểm bón phân phù hợp theo từng giai đoạn sinh trưởng là yếu tố quyết định hiệu quả sản xuất.

 

Hiện nay, nhiều phương pháp bón phân như bón hố, bón rãnh, rải mặt, phun qua lá hoặc kết hợp tưới nước đang được áp dụng linh hoạt, giúp nâng cao hiệu quả sử dụng dinh dưỡng cho cây trồng.

 

 

Nông nghiệp hữu cơ kết hợp giữa bí quyết canh tác truyền thống với khoa học công nghệ về nông nghiệp hiện đại.

 

Trong định hướng dài hạn, Lâm Đồng xác định phát triển nông nghiệp theo hướng tích hợp, đa giá trị gắn với giảm phát thải và bảo vệ môi trường. Các mô hình như nông nghiệp hữu cơ, tái sử dụng phụ phẩm, tưới tiết kiệm, quản lý dịch hại tổng hợp đang được triển khai rộng rãi, góp phần giảm chi phí, tăng hiệu quả và bảo vệ hệ sinh thái.

 

Sau sáp nhập, tổng diện tích cây trồng toàn tỉnh đạt hơn 1,046 triệu ha; trong đó diện tích ứng dụng công nghệ cao trên 107.000ha. Đây được xem là nền tảng quan trọng thúc đẩy nông nghiệp xanh, ứng dụng các giải pháp như tưới thông minh, nhà kính tiết kiệm năng lượng, sử dụng phân bón hữu cơ và sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP.

 

Nhiều địa phương đã hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, đóng vai trò lan tỏa và chuyển giao kỹ thuật đến khu vực vùng sâu, vùng xa. Đồng thời, các chính sách hỗ trợ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển chăn nuôi, thủy sản cũng góp phần đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao thu nhập cho người dân.

 

Trong bối cảnh nhiều biến động, việc chủ động thích ứng, áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, quản lý chi phí hợp lý và chuyển đổi sang mô hình nông nghiệp bền vững là yếu tố then chốt.

 

Không chỉ giúp giảm áp lực chi phí, nâng cao năng suất và chất lượng nông sản, hướng đi này còn góp phần thực hiện mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ tài nguyên và nâng cao vị thế nông sản Lâm Đồng trên thị trường trong nước và quốc tế./.