Trên hơn 4 sào đất, gia đình anh Hồ Đình Vịnh và chị Trần Thị Thu ở xóm Nam Sơn (xã Tam Hợp, tỉnh Nghệ An) kết hợp trồng cây lâu năm với cây thời vụ và rau màu ngắn ngày. Cách làm linh hoạt này giúp gia đình có nguồn thu quanh năm, lợi nhuận khoảng 200 triệu đồng/năm và trở thành mô hình để bà con tham quan, học tập.

Lấy ngắn nuôi dài

Trong phong trào thi đua lao động sản xuất ở xã miền núi Tam Hợp, gia đình anh Hồ Đình Vịnh – chị Trần Thị Thu là một trong những hộ nông dân tiêu biểu bởi tinh thần cần cù, chịu khó và biết khai thác hiệu quả diện tích đất canh tác.

Xuất phát từ điều kiện sản xuất thực tế, anh Vịnh chủ động tìm tòi, học hỏi kinh nghiệm và tham gia các lớp tập huấn do Trung tâm Khuyến nông, Hội Làm vườn tổ chức. Từ kiến thức được trang bị, anh mạnh dạn lựa chọn những loại cây phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu địa phương và nhu cầu thị trường.

Với phương châm “lấy ngắn nuôi dài”, vợ chồng anh xây dựng mô hình sản xuất đa dạng trên diện tích hơn 4 sào (1 sào Trung bộ = 500m2): Trồng cây lâu năm như cau, đào với các loại cây thời vụ như vừng, đậu, gừng và rau màu ngắn ngày như mướp đắng, mướp hương, mồng tơi, rau cải...

Vườn cau hơn 7 năm tuổi của gia đình anh Vịnh.

Vườn đào được gia đình gây dựng theo hướng “lấy ngắn nuôi dài”.

Hiện, gia đình có 1 sào cau hơn 7 năm tuổi, cho năng suất ổn định. Những năm gần đây, giá cau quả có thời điểm lên tới 80.000 đồng/kg, mang lại nguồn thu đáng kể, tạo nền tảng kinh tế ổn định cho gia đình.

Không dừng lại ở cây cau, cách đây khoảng 5 năm, nhận thấy thị trường đào Tết có tiềm năng, anh Vịnh dành 1 sào đất để trồng đào. Chưa có kinh nghiệm, anh chủ động tìm đến các làng nghề hoa, cây cảnh ở miền Bắc để học hỏi kỹ thuật, đồng thời thường xuyên nhờ cán bộ khuyến nông, Hội Làm vườn tư vấn, hướng dẫn.

Nhờ chịu khó học hỏi, chăm sóc, cắt tỉa và tạo thế, vườn đào phát triển tốt, được nhiều khách hàng tìm mua mỗi dịp Tết. Trung bình, mỗi gốc đào 3 năm tuổi có giá  400.000 - 600.000 đồng. Những gốc nhiều năm tuổi, tùy dáng cây và chất lượng hoa, có thể đạt từ 800.000 đồng đến hơn 1 triệu đồng.

Sau mỗi vụ Tết, gia đình chủ động trồng dặm, thay thế cây kém phát triển. Những cây chưa bán được tiếp tục chăm sóc, càng lâu năm càng có giá trị. Nhận thấy hiệu quả của cách làm này, vợ chồng anh quyết định mở rộng diện tích đào lên 2 sào.

Bà Phan Thị Phương Anh, Phó giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Tam Hợp, chia sẻ: Điểm đáng ghi nhận ở mô hình là gia đình anh Vịnh đã kết hợp nhiều loại cây có thời gian sinh trưởng khác nhau, qua đó vừa tạo nguồn thu thường xuyên, vừa tận dụng tối đa diện tích đất.

“Gia đình anh Vịnh không phụ thuộc vào một loại cây trồng mà chủ động đa dạng hóa sản phẩm, thường xuyên tìm hiểu kỹ thuật để nâng cao hiệu quả sản xuất”, bà Phương Anh đánh giá.

Không để đất trống

Điểm đáng chú ý trong mô hình của gia đình anh Vịnh là gần như không để đất trống. Trong vườn đào, khoảng đất giữa các hàng cây được tận dụng để trồng xen ớt, vừng và các loại cây họ Đậu. Dưới tán cau, trồng thêm sâm cau, gừng.

Cách làm này vừa hạn chế cỏ dại, vừa tạo thêm nguồn thu, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng đất. 

Bên cạnh cau và đào, gia đình còn có hơn 1 sào đất chuyên trồng rau màu ngắn ngày. Anh làm giàn để luân canh các loại cây dây leo như mướp đắng, mướp hương. Xen giữa các luống, nhiều loại rau xanh ngắn ngày tiếp tục được gieo trồng, tạo nguồn thu thường xuyên trong năm.

Gia đình anh Vịnh tận dụng đất giữa các hàng đào để trồng xen cây ngắn ngày, nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Anh  Vịnh chia sẻ: “Khi mới bắt tay vào làm còn nhiều bỡ ngỡ, gặp không ít khó khăn, nhưng đến nay thu nhập hằng năm của gia đình đã đi vào ổn định. Trừ chi phí, trung bình mỗi năm thu lợi nhuận khoảng 200 triệu đồng”.

Trong đó, mỗi năm cau mang lại 40-80 triệu đồng, đào 50-70 triệu đồng và rau màu các loại 50-60 triệu đồng.

Nguồn thu ổn định giúp gia đình anh Vịnh từng bước cải thiện đời sống, đồng thời có thêm vốn để tái đầu tư sản xuất.

“Có chút vốn liếng, tôi muốn tiếp tục khai thác hiệu quả diện tích đất còn bỏ trống. Khu đồi phía sau nhà chủ yếu là cây tạp, nên tôi nhờ cán bộ khuyến nông tư vấn để xây dựng mô hình phù hợp, có hiệu quả hơn”, anh Vịnh cho biết.

Mô hình kinh tế tổng hợp của gia đình anh Vịnh trở thành địa điểm để bà con đến tham quan, học hỏi kinh nghiệm.

Không chỉ làm kinh tế gia đình, anh Vịnh còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm sản xuất với bà con trong xóm. Vợ chồng anh thường xuyên tham gia các lớp tập huấn, hội thảo và trao đổi cách làm hay với các hội viên khác. Vườn của gia đình cũng trở thành địa điểm để bà con đến tham quan, tìm hiểu cách bố trí cây trồng và học tập kinh nghiệm sản xuất.

Ông Vũ Ngọc Lâm, Trưởng phòng Kinh tế xã Tam Hợp, đánh giá cao tinh thần chịu khó học hỏi, dám nghĩ, dám làm của gia đình anh Vịnh. Đây là mô hình có thể giới thiệu để bà con tham quan, trao đổi kinh nghiệm. Tuy nhiên, khi nhân rộng, cần căn cứ vào đất đai, nguồn nước, lao động và thị trường, tránh làm theo phong trào.

Từ mô hình của gia đình anh Vịnh có thể thấy, với diện tích đất không lớn, nếu biết lựa chọn cây trồng phù hợp, tổ chức sản xuất khoa học và chủ động học hỏi kỹ thuật, người nông dân vẫn có thể tạo ra giá trị kinh tế cao. Đây là hướng đi thiết thực trong phát triển kinh tế nông thôn, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống và chung sức xây dựng nông thôn mới ở Tam Hợp.

Nguồn: NGỌC LAN/Kinhtenongthon.vn