Không bằng lòng với khu vườn tạp kém hiệu quả, anh Trịnh Ngọc Liêm ở thôn Hồng Sơn, xã Bảo Hà (Lào Cai) quyết định tìm cách làm khác. Sau những chuyến đi học hỏi các mô hình nuôi bồ câu, anh đưa con giống về gây đàn, từng bước mở rộng quy mô chuồng trại.

Hiện, trang trại có hơn 1.000 đôi chim bố mẹ, doanh thu khoảng 1 tỷ đồng/năm.

Dám tìm hướng đi mới

Khu đất anh Trịnh Ngọc Liêm đang làm trang trại vốn là vườn đồi của bố mẹ để lại. Trước đây, gia đình vẫn trồng cây lâu năm nhưng giá trị kinh tế không cao. Luôn trăn trở để chuyển đổi cách làm ăn, anh đã quan sát từ đời sống thực tế ở Bảo Hà đông dân, nhu cầu tiêu thụ thực phẩm khá lớn. Những mâm cỗ đám cưới, đám hỏi và các bữa tiệc chính là nơi anh nhận ra một khoảng trống của thị trường.

“Người dân bây giờ không còn quá chú trọng chuyện ăn nhiều. Họ quan tâm thực phẩm phải ngon, chất lượng và có giá trị dinh dưỡng”, Liêm nói. Với anh, đó không chỉ là thay đổi trong một mâm cỗ mà còn là tín hiệu để tính một cách làm ăn mới. Anh nghĩ đến chim bồ câu. Ở địa phương trước đó từng có người nuôi chim cút. Nhưng Liêm cho rằng, bồ câu có lợi thế hơn về giá trị kinh tế, chất lượng thịt và khả năng đưa vào các bữa ăn, bữa cỗ. Quan trọng hơn, đây là vật nuôi có thể tổ chức sản xuất theo lứa, thời gian nuôi thương phẩm không quá dài.

Anh Liêm bên khu chuồng nuôi chim bồ câu của gia đình.

Không có mô hình để học ngay tại quê nhà, Liêm chọn cách đi tìm nơi người khác đã làm thành công. Anh đến Bắc Giang (cũ), rồi Vĩnh Phúc (cũ), đứng trong những khu chuồng nuôi bồ câu quy mô lớn để xem người ta gây đàn, chăm chim bố mẹ và xử lý từng khâu trong quá trình nuôi.

Những điều nhìn thấy ở các trang trại khác giúp anh hình dung rõ hơn về một quy trình mà mình sẽ phải tự vận hành khi trở về Bảo Hà. “Tôi muốn xem thực tế người ta làm như thế nào, từ đó mới biết mô hình có phù hợp với điều kiện của mình hay không”, anh Liêm chia sẻ.

Tháng 9/2025, trang trại bắt đầu được xây dựng trên khu đất đồi của gia đình. Khoản đầu tư đầu tiên là 12 triệu đồng để mua một máy ấp trứng mới. Anh muốn chủ động khâu sinh sản thay vì phải phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn giống bên ngoài. Về đàn giống, anh Liêm mua 600 đôi chim bố mẹ đang trong độ tuổi sinh sản. Đây cũng là cách để rút ngắn thời gian chờ. Trang trại có thể sớm bước vào chu kỳ sản xuất.

Anh Liêm đưa trứng vào lò ấp để chủ động nguồn con giống cho trang trại.

Khoảng 5 tháng sau, khi đàn chim phát triển ổn định và khả năng sinh sản cho thấy tín hiệu tốt, anh quyết định tái đầu tư. Lần này, anh lấy chính đàn 600 đôi ban đầu để nhân giống. Những con phù hợp được giữ lại gây đàn, chuồng trại được mở rộng theo tốc độ tăng đàn.

Đến nay, đàn bố mẹ đã lên khoảng 1.100 đôi. Bình quân mỗi tháng trang trại có thể cho ra 500-600 đôi chim con đạt tiêu chuẩn xuất bán. Thời gian nuôi thương phẩm  27-30 ngày kể từ khi nở, bán giá khoảng 160.000 đồng/đôi. Doanh thu đạt 80-96 triệu đồng/tháng, tương đương từ 960 triệu đồng đến hơn 1,1 tỷ đồng/năm, nếu sản lượng và giá bán được duy trì. Ngoài ra, cơ sở còn cung ứng chim giống với giá bán 250.000 đồng/đôi.

Một góc trang trại nuôi chim bồ câu của anh Trịnh Ngọc Liêm, hiện duy trì khoảng 1.100 đôi chim bố mẹ.

Anh Liêm cho biết, để có vài trăm đôi chim xuất bán mỗi tháng, công việc trong trại không thể làm theo kiểu “nuôi rồi chờ lớn”. Đàn bố mẹ phải được chăm đều để giữ sức sinh sản; trứng được thu gom, đưa vào máy ấp; chim non nở ra tiếp tục được theo dõi cho đến ngày xuất bán. Lứa này rời chuồng thì những lứa khác đã nối vào guồng ấp, nở và nuôi.

Điểm sáng kinh tế cần nhân rộng

Điều đáng chú ý là hiệu quả của trang trại đã kéo thêm những hộ khác đến tìm hiểu và thử nuôi. Ông Nguyễn Văn Thắng, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Bảo Hà, cho biết, nuôi chim bồ câu là một trong những mô hình mới trên địa bàn. Trong quá trình hỗ trợ người dân chuyển đổi sản xuất, địa phương đã tuyên truyền, hướng dẫn kỹ thuật và đưa bà con tham quan mô hình làm tốt ở các địa phương khác, nhất là Bắc Ninh. Họ có thể quan sát chuồng trại, đàn chim, cách chăm sóc và trao đổi với người đang trực tiếp làm trước khi quyết định đầu tư.

Anh Liêm trao đổi với cán bộ Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Bảo Hà về kỹ thuật chăm sóc chim bồ câu mới nở.

Theo ông Thắng, sau khi mô hình của anh Liêm phát triển, xã tiếp tục tuyên truyền đến các thôn; trưởng thôn, trưởng ban công tác mặt trận được tham quan trang trại. Đến nay, trên địa bàn có thêm 3 mô hình nuôi bồ câu, dù quy mô chưa lớn. Không phải gia đình nào cũng có vốn, diện tích và nhân lực để đầu tư hàng nghìn đôi ngay từ đầu. Hộ mới tham gia có thể bắt đầu với khoảng 300-500 đôi. Các hộ có cùng nhu cầu có thể hình thành nhóm  để hỗ trợ nhau trong quá trình nuôi. Bắt đầu ở quy mô vừa phải giúp người dân tự kiểm chứng khả năng chăm sóc, tính toán chi phí và tìm hiểu thị trường trước khi tăng đàn.

Tuy vậy, khi số hộ nuôi tăng, sản lượng tăng, vấn đề đầu ra sẽ trở nên quan trọng hơn. Ngoài ra, người nuôi còn phải kiểm soát chi phí thức ăn, tỷ lệ sinh sản, dịch bệnh, chất lượng đàn giống và khả năng duy trì giá bán. Vì vậy, nếu mô hình tiếp tục phát triển, liên kết tiêu thụ và tổ chức sản xuất sẽ là những khâu cần được quan tâm tiếp.

Khu vườn đồi trước đây cho hiệu quả thấp nay đã có một vòng quay sản xuất mới. Với Bảo Hà, đó có thể là điểm khởi đầu cho hướng chuyển đổi mới, miễn là bài toán kỹ thuật, chi phí và đầu ra được tính cùng với tốc độ tăng đàn./.

Nguồn: NGUYÊN HOA/kinhtenongthon.vn