Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết, dự án Luật Đầu tư dự kiến bãi bỏ ngành nghề buôn bán phân bón, giống cây trồng. Vì vậy, dự án Luật này bãi bỏ điều kiện đầu tư kinh doanh tương ứng để bảo đảm thống nhất, đồng bộ.
Việc bãi bỏ điều kiện kinh doanh không đồng nghĩa với việc không quản lý nhà nước đối với hoạt động này.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm. Ảnh quochoi.vn
Ngày 12/8, Quốc hội thảo luận ở hội trường về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường (Luật Trồng trọt, Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật, Luật Chăn nuôi, Luật Thú y, Luật Thủy sản, Luật Địa chất và khoáng sản, Luật Tài nguyên nước, Luật Thủy lợi, Luật Khí tượng thủy văn, Luật Đê điều) đang được cử tri quan tâm.
Cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh phải gắn với quản lý theo mức độ rủi ro và năng lực hậu kiểm
Cho ý kiến về việc chuyển từ tiền kiểm sang tự công bố và hậu kiểm tại Luật Trồng trọt và Luật Chăn nuôi, đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (Vĩnh Long) nêu quan điểm, vật tư nông nghiệp như giống cây trồng, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi tác động trực tiếp đến năng suất, chất lượng nông sản, sức khỏe cộng đồng và thu nhập của hàng triệu nông dân. Thực tiễn cho thấy khi buông lỏng hậu kiểm, người nông dân dễ bị thiệt hại bởi giống giả, phân bón, vật tư kém chất lượng. Vì vậy, khi giảm tiền kiểm, đề nghị đồng thời tăng cường hậu kiểm thực chất. Theo đó, cần quy định rõ trách nhiệm và chế tài đủ sức răn đe; bố trí nguồn lực, công cụ cho công tác hậu kiểm; thiết lập cơ chế truy xuất nguồn gốc và công khai đầy đủ thông tin tự công bố trên Cổng thông tin điện tử để người dân, hiệp hội cùng giám sát.
Cũng quan tâm tới vấn đề này, đại biểu Nguyễn Đặng Ân (Lạng Sơn) khẳng định, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh phải gắn với quản lý theo mức độ rủi ro và năng lực hậu kiểm.
“Vấn đề quan tâm không phải là cắt được bao nhiêu thủ tục, mà sau khi cắt thì Nhà nước quản lý bằng công cụ nào. Đối với những lĩnh vực có nguy cơ tác động trực tiếp đến sản xuất, sức khỏe cộng đồng và môi trường, việc giảm tiền kiểm thì phải thiết lập được cơ chế hậu kiểm tương ứng. Do đó, tôi đề nghị tiếp tục rà soát theo hướng rủi ro thấp thì mạnh dạn cắt giảm, rủi ro cao thì thủ tục có thể giảm nhưng công cụ quản lý không được buông lỏng. Mỗi điều kiện kinh doanh, thủ tục bãi bỏ cần được xác định phương thức quản lý thay thế, cơ quan chịu trách nhiệm và dữ liệu phục vụ hậu kiểm, không tạo ra giấy phép con hoặc các điều kiện khác”, đại biểu Nguyễn Đặng Ân nêu ý kiến.

Đại biểu Nguyễn Đặng Ân, Đoàn ĐBQH tỉnh Lạng Sơn phát biểu. Ảnh: quochoi.vn
Đại biểu đề nghị các hệ thống kỹ thuật, cơ sở dữ liệu và quyền khai thác dữ liệu của địa phương phải được chuẩn bị đồng bộ để thực hiện đúng nguyên tắc: “không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại thông tin Nhà nước đã có”, tránh tình trạng pháp luật đã đơn giản hóa nhưng người dân, doanh nghiệp vẫn phải kê khai, nộp lại thông tin.
Đại biểu Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) quan tâm tới quy định về tự công bố và bãi bỏ điều kiện kinh doanh, đề nghị hậu kiểm theo mức độ rủi ro, đồng thời bảo đảm quyền kinh doanh khi hệ thống số gặp sự cố.
“Khoản 2 Điều 1 sửa Điều 17 Luật Trồng trọt cho phép tự công bố lưu hành giống cây trồng. Khoản 4 Điều 3 sửa Điều 33 Luật Chăn nuôi cho phép tự công bố thông tin sản phẩm thức ăn chăn nuôi. Trong khi đó, khoản 6 Điều 1 bãi bỏ khoản 2 Điều 22 và Điều 42 về điều kiện buôn bán giống cây trồng, phân bón. Tôi đồng tình với việc giảm tiền kiểm nhưng đề nghị hướng dẫn rõ tiêu chí rủi ro; kiểm tra định kỳ, đột xuất, đình chỉ, thu hồi và công khai vi phạm, đồng thời bảo đảm nghĩa vụ truy xuất nguồn gốc theo khoản 2 Điều 35 và khoản 2 Điều 51 Luật Trồng trọt. Với giống và vật tư nông nghiệp, hàng kém chất lượng có thể làm mất cả mùa vụ. Bỏ điều kiện hành chính nhưng không được bỏ hàng rào kỹ thuật cần thiết”, đại biểu Thạch Phước Bình nêu rõ.
Đại biểu cũng nêu vấn đề, hai cơ chế tự động công bố đều gắn với cổng thông tin điện tử. Báo cáo tiếp thu đã dự kiến khi hệ thống gặp sự cố, tổ chức, cá nhân được sản xuất, kinh doanh từ thời điểm ký bản công bố và công khai bổ sung khi hệ thống được khắc phục. Đại biểu đề nghị quy định thống nhất nguyên tắc này kèm căn cứ xác định thời điểm công bố, trách nhiệm lưu giữ hồ sơ và thời hạn công khai bổ sung. “Sự cố kỹ thuật của cơ quan nhà nước không được làm gián đoạn quyền kinh doanh hợp pháp”, đại biểu nhấn mạnh.
Cá nhân buôn bán phân bón, giống cây trồng phải có trách nhiệm tuân thủ quy định của pháp luật

Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng giải trình trước Quốc hội.
Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, Đối với Luật Trồng trọt, một số đại biểu đề nghị cân nhắc việc bỏ hành vi buôn bán phân bón, giống cây trồng không đủ điều kiện ra khỏi hành vi bị nghiêm cấm và bãi bỏ toàn bộ điều kiện buôn bán phân bón, giống cây trồng.
Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng cho biết, dự án Luật Đầu tư dự kiến bãi bỏ ngành nghề buôn bán phân bón, giống cây trồng. Vì vậy, dự án Luật này bãi bỏ điều kiện đầu tư kinh doanh tương ứng để bảo đảm thống nhất, đồng bộ.
Việc bãi bỏ điều kiện kinh doanh không đồng nghĩa với việc không quản lý nhà nước đối với hoạt động này.
Khoản 2 Điều 35, khoản 2 Điều 51 Luật Trồng trọt quy định nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân buôn bán giống cây trồng, phân bón, trong đó có nghĩa vụ cung cấp chứng từ hợp pháp để truy xuất nguồn gốc giống cây trồng, phân bón và chấp hành việc thanh tra, kiểm tra của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Tổ chức, cá nhân buôn bán phân bón, giống cây trồng còn có trách nhiệm tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật có liên quan về chất lượng sản phẩm, hàng hóa, sở hữu trí tuệ, thương mại, quảng cáo.
Theo Nghị định số 214/2026/NĐ-CP, các hành vi kinh doanh giống cây trồng không có quyết định công nhận lưu hành hoặc chưa thực hiện tự công bố lưu hành; kinh doanh phân bón không có quyết định công nhận lưu hành tại Việt Nam; kinh doanh giống cây trồng, phân bón giả hoặc không đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.
Tiếp thu ý kiến đại biểu về trách nhiệm lưu giữ hồ sơ, tài liệu chứng minh nội dung tự công bố, hậu kiểm và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, dự thảo Luật đã quy định tổ chức, cá nhân tự công bố lưu hành giống cây trồng phải chịu trách nhiệm về tính đầy đủ, chính xác của thông tin đã tự công bố, công khai.
Dự thảo đồng thời giao Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường quy định nội dung thông tin phải công bố và hình thức công khai; quy định việc lưu giữ hồ sơ, tài liệu chứng minh và cung cấp khi có yêu cầu, tạo cơ sở cho việc tra cứu, giám sát và phục vụ công tác hậu kiểm.
Trường hợp phát hiện giống cây trồng không đáp ứng yêu cầu hoặc có vi phạm, cơ quan quản lý nhà nước thực hiện kiểm tra, xử lý theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa, xử lý vi phạm hành chính và các quy định pháp luật có liên quan.
Về sửa đổi Luật Chăn nuôi, một số ý kiến đề nghị quy định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thức ăn chăn nuôi sau khi tự công bố thông tin về sản phẩm phải kịp thời cập nhật thông tin thay đổi về thành phần, tiêu chuẩn chất lượng và quy trình sản xuất, đồng thời quy định rõ việc tự công bố phải gắn với truy xuất nguồn gốc, công khai cảnh báo, thu hồi khi sản phẩm không đảm bảo chất lượng để bảo vệ người chăn nuôi và nâng cao hiệu quả của cơ quan quản lý hậu kiểm.
Nguồn: V.N/kinhtenongthon.vn