Sau quá trình tổ chức lại không gian và mở rộng các động lực phát triển, Đà Nẵng có nhiều điều kiện để khai thác thế mạnh về nông nghiệp, đặc biệt là lĩnh vực cây ăn quả, hồ tiêu và dược liệu. Trong bức tranh phát triển kinh tế nông thôn, kinh tế vườn, trang trại được xem là một trong những hướng đi giàu tiềm năng, góp phần tạo thêm dư địa tăng trưởng.

Xây dựng mô hình tiêu biểu

Xã Tiên Phước được lựa chọn làm địa điểm tổ chức Hội thảo “Chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng hai con số trong phát triển kinh tế vườn, kinh tế trang trại thành phố Đà Nẵng 2026”, qua đó cho thấy những kết quả nổi bật của địa phương trong phát triển mô hình kinh tế này.

Thống kê cho thấy, Đà Nẵng hiện có trên 150.000 vườn, trang trại. Riêng Tiên Phước có 1.317 vườn, trang trại, tạo nên một không gian sản xuất nông nghiệp rộng lớn với nhiều sản phẩm đặc trưng, đặc sản của Đà Nẵng. Có thể kể đến măng cụt, lòn bon (miền Nam gọi là bòn bon, miền Bắc gọi là dâu da đất), bưởi da xanh, sầu riêng, cam giấy Tiên Hà, hồ tiêu Tiên Phước cùng nhiều loại cây dược liệu có giá trị như sâm Ngọc Linh, đẳng sâm, ba kích…

Tại xã Tiên Phước, trên những thửa ruộng đã lắp đặt hệ thống phun nước tự động.

Trong số đó, cây tiêu Tiên Phước có thể xây dựng mô hình thử nghiệm để thành phố nghiên cứu, đánh giá hiệu quả và hoàn thiện cách thức triển khai trước khi xem xét nhân rộng tại những địa bàn phù hợp khác.

Phát biểu tại Hội thảo “Chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng hai con số trong phát triển kinh tế vườn, kinh tế trang trại thành phố Đà Nẵng”, ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng, yêu cầu xã Tiên Phước xác định rõ đơn vị, cá nhân đầu mối; chủ động tìm kiếm, lựa chọn và vận động các chủ nhà vườn, trang trại tham gia chương trình. Mục tiêu là hình thành được những mô hình có hiệu quả thực tế, từ đó tạo hiệu ứng lan tỏa trong cộng đồng sản xuất.

Đối với doanh nghiệp công nghệ, lãnh đạo thành phố đề nghị tiếp tục đồng hành, bố trí nhân sự để thực hiện đầy đủ những nội dung đã cam kết, đồng thời phối hợp giải quyết nhanh các vướng mắc nảy sinh trong quá trình triển khai.

Nông dân, chủ trang trại và HTX cần chủ động đổi mới cách nghĩ, cách làm, mạnh dạn tiếp cận và đưa tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất. Theo ông Bửu, chính mức độ tham gia và chủ động của người trực tiếp sản xuất sẽ quyết định hiệu quả quá trình chuyển đổi số trong nông nghiệp.

Việc áp dụng công nghệ số được kỳ vọng sẽ giúp mô hình vườn, trang trại nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất, cải thiện khả năng tiếp cận thị trường, gia tăng giá trị cho những sản phẩm đặc trưng. Đây cũng là cơ sở để Tiên Phước kết hợp tốt hơn giữa lợi thế nông nghiệp với công nghệ, liên kết sản xuất và phát triển các loại hình du lịch nông nghiệp.

Mở rộng không gian tăng trưởng 

Phát triển kinh tế vườn và kinh tế trang trại dựa trên nền tảng số không đơn thuần là nhiệm vụ của ngành Nông nghiệp mà gắn liền với tiến trình phát triển kinh tế số của Đà Nẵng.

Đây cũng là hướng đi cụ thể nhằm đưa Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia vào đời sống sản xuất. Khi được triển khai hiệu quả, các giải pháp công nghệ có thể tạo ra những kết quả rõ ràng, có khả năng đo lường và đánh giá.

Theo bà Vũ Thị Bích Hậu, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Đà Nẵng, để duy trì mức tăng trưởng hai con số theo hướng bền vững, khoa học và công nghệ cần được tập trung vào những công đoạn thực sự có khả năng tạo ra giá trị gia tăng. Điều này bao gồm nâng cao năng suất, cải thiện chất lượng, tăng cường chế biến, mở rộng thị trường và khai thác hiệu quả các nguồn lực.

Vì vậy, chuyển đổi số không nên được hiểu đơn giản là đầu tư càng nhiều thiết bị hay triển khai càng nhiều giải pháp công nghệ càng tốt. Điểm xuất phát là xác định những hạn chế đang tồn tại trong thực tế sản xuất, từ đó xác định công nghệ phù hợp để giải quyết từng vấn đề.

Thành phố cần từng bước sắp xếp lại không gian sản xuất dựa trên thế mạnh của từng khu vực và yêu cầu của thị trường. Cùng với đó là nâng cao vai trò của HTX, doanh nghiệp trong các chuỗi giá trị; xây dựng và chuẩn hóa dữ liệu phục vụ công tác quản lý; đồng thời gia tăng giá trị sản phẩm thông qua chế biến, Chương trình OCOP, xây dựng thương hiệu, mở rộng thương mại, phát triển logistics và gắn với du lịch.

Đối với mô hình “vườn số”, “trang trại số”, bà Hậu cho rằng, tiêu chí quan trọng nhất phải là kết quả thực tế trước và sau khi ứng dụng công nghệ. Hiệu quả không thể chỉ được xác định bằng số lượng thiết bị lắp đặt hoặc số tài khoản tạo ra.

Ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng yêu cầu nông dân, chủ trang trại và các hợp tác xã cần chủ động đổi mới cách nghĩ, cách làm, mạnh dạn tiếp cận và đưa tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất.

Từ quan điểm đó, ngành Nông nghiệp đề xuất tập trung vào ba nhóm nhiệm vụ chính: xây dựng nền tảng cơ sở dữ liệu; lựa chọn một số chuỗi sản phẩm phù hợp để triển khai thí điểm;  hình thành cơ chế phối hợp rõ ràng giữa các cơ quan, địa phương, doanh nghiệp và chủ thể sản xuất.

Phó Chủ tịch Hồ Quang Bửu yêu cầu những nội dung đã được thống nhất trong các thỏa thuận với doanh nghiệp công nghệ số phải nhanh chóng được đưa vào thực hiện. Quá trình triển khai cần hướng tới những sản phẩm và kết quả cụ thể, có thể kiểm chứng, đánh giá; không tạo thêm gánh nặng chi phí cho người dân.

Lãnh đạo thành phố giao Sở Khoa học và Công nghệ làm đầu mối, phối hợp cùng các sở, ngành và địa phương sớm chuyển hóa những giải pháp được đưa ra tại Hội thảo thành các nhiệm vụ cụ thể. Trong đó, thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống dữ liệu, xây dựng bản đồ số về nhà vườn, trang trại và cập nhật, giám sát tiến độ thực hiện trên IOC.

Các địa phương cần chủ động lựa chọn và huy động nhà vườn, trang trại tham gia; doanh nghiệp công nghệ tiếp tục duy trì sự đồng hành trong dài hạn.

Về phía người sản xuất, lãnh đạo thành phố kỳ vọng nông dân mạnh dạn thay đổi tư duy, chủ động tiếp cận khoa học và công nghệ, từng bước đưa các giải pháp mới vào sản xuất.

Từ những bước triển khai ban đầu, các mô hình kinh tế vườn, trang trại trên địa bàn Đà Nẵng được kỳ vọng sẽ tạo thêm giá trị cho người dân, nâng cao hiệu quả khai thác nguồn lực nông nghiệp và mở rộng không gian tăng trưởng. Trong đó, chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số của thành phố.

Nguồn: ANH VŨ/Kinhtenongthon.vn