Không chỉ giúp người dân thay đổi phương thức canh tác, mô hình “Sản xuất nhãn thu hoạch sớm theo hướng hàng hóa giá trị cao” tại xã Tân Minh còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp hiệu quả khi đưa sản phẩm ra thị trường sớm hơn chính vụ. Nhờ áp dụng đồng bộ các tiến bộ kỹ thuật, nhiều vườn nhãn đạt năng suất cao, chất lượng đồng đều, được thương lái thu mua với giá từ 25.000–30.000 đồng/kg ngay từ đầu vụ, góp phần nâng cao thu nhập cho người nông dân.

Đổi cách làm để thu trái ngọt

Những ngày cuối tháng Bảy, tại vườn nhãn của các hộ dân tại xã Tân Minh, TP. Hải Phòng không khí thu hoạch vẫn đang diễn ra khẩn trương. Trên những tán cây xanh mướt, từng chùm nhãn chín vàng, sai trĩu cành nổi bật dưới nắng hè. Người cắt quả, người đóng gói, ai cũng tất bật nhưng tiếng cười nói rộn rã đều ánh lên niềm vui. Bởi vụ nhãn năm nay không chỉ được mùa mà còn chín sớm, giúp hộ dân bán được giá cao ngay từ những ngày đầu thu hoạch.

Vườn nhãn tại xã Tân Minh sai trĩu quả, rực sáng trong mùa thu hoạch.

Là một trong những hộ chủ động xử lý cho cây ra hoa sớm, gia đình chị Trương Thị Lý (thôn Nam Phong 2, xã Tân Minh) đã kết thúc thu hoạch khi nhiều vườn nhãn khác mới bước vào chính vụ. Gắn bó với cây nhãn từ năm 2014, hiện gia đình chị duy trì hơn 100 gốc nhãn trên diện tích gần 2 mẫu, trồng xen với vải và một số loại rau màu.

Nhờ đưa nhãn ra thị trường trong thời điểm nguồn cung còn khan hiếm, toàn bộ sản lượng của gia đình đều được tiêu thụ với mức giá cao hơn chính vụ. Chia sẻ với phóng viên Kinh tế nông thôn, chị Lý cho biết: “Dù khoảng 20 - 30 gốc nhãn bị ảnh hưởng sau bão Yagi nên không cho quả, nhưng hơn 100 gốc còn lại vẫn đạt năng suất tốt. Cả vụ gia đình thu trên 3 tấn nhãn, doanh thu hơn 80 triệu đồng. Đầu vụ thương lái thu mua với giá 30.000 đồng/kg, sau đó giảm xuống 27.000 đồng rồi 25.000 đồng/kg. Đến khi thị trường vào chính vụ và giá còn khoảng 20.000 đồng/kg thì gia đình tôi đã cơ bản tiêu thụ hết sản lượng nên vẫn đạt hiệu quả kinh tế cao".

Chị Nguyễn Thị Hương phấn khởi với vụ nhãn được mùa.

Trong khi đó, tại vườn nhãn của gia đình chị Nguyễn Thị Hương (cùng thôn Nam Phong 2) niềm vui hiện hữu rõ trên gương mặt của vợ chồng anh chị sau nhiều tháng chăm sóc. Là một trong những hộ dân của địa phương mạnh dạn chuyển đổi diện tích đất lúa kém hiệu quả sang trồng nhãn, năm 2016 gia đình chị đã cải tạo hơn 8 sào đất trong đê để phát triển cây ăn quả. Sau ba năm vun trồng 130 gốc nhãn bắt đầu cho quả, mở ra hướng đi mới cho kinh tế gia đình.

Thế nhưng, vụ nhãn năm nay lại mang đến niềm vui trọn vẹn cho gia đình chị Hương, đây cũng là vụ nhãn đạt năng suất cao nhất kể từ khi gia đình chuyển sang trồng cây ăn quả. Đến thời điểm này gia đình chị đã thu hoạch khoảng 3 - 4 tấn quả, dự kiến cả vụ đạt từ 7 - 8 tấn. Đầu vụnthương lái thu mua với giá khoảng 25.000 đồng/kg, hiện nay khi bước vào thời điểm thu hoạch rộ giá còn 18.000 đồng/kg. Dù giá đã giảm so với đầu vụ, gia đình chị Hương vẫn còn phần lớn sản lượng trên cây và dự kiến khoảng hai tuần nữa mới kết thúc thu hoạch. Năm nay cũng là năm được mùa nhất của gia đình chị.

Những chùm nhãn được vợ chồng chị Nguyễn Thị Hương đóng túi ngay tại vườn để kịp giao cho khách hàng.

Để có được những chùm quả căng tròn, đồng đều như hôm nay, người trồng nhãn phải dành nhiều thời gian chăm sóc và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật. Anh Vũ Văn Chiến, chồng chị Hương cho biết: “Yếu tố quyết định năng suất và chất lượng quả vẫn là kỹ thuật chăm sóc và thời tiết. Nếu để cây mang quá nhiều quả thì quả sẽ nhỏ, chất lượng không đồng đều. Năm nay, gia đình phải chủ động cắt bỏ khoảng 2/3 số quả non để cây tập trung dinh dưỡng nuôi số quả còn lại. Nhờ vậy quả sáng mã, to đều và ngọt hơn”.

Không chỉ người trồng nhãn phấn khởi, thương lái cũng chủ động tìm đến tận vườn để thu mua và cung cấp cho thị trường Hải Phòng, anh Phạm Văn Hiệu cho biết, năm nay, sản lượng nhãn trên thị trường ít hơn nhiều so với mọi năm. Chính vì vậy, những vườn nhãn chín sớm, quả đồng đều, mẫu mã đẹp luôn được thương lái ưu tiên thu mua ngay tại vườn.

Thực tế cho thấy, việc chủ động xử lý cho cây ra hoa, thu hoạch sớm không chỉ giúp người trồng nhãn bán được giá cao hơn mà còn tạo lợi thế cạnh tranh khi sản phẩm được đưa ra thị trường trong thời điểm nguồn cung chưa nhiều.

Chuyển giao kỹ thuật, nâng tầm giá trị quả nhãn

Đằng sau những vườn nhãn sai trĩu quả là sự đồng hành của đội ngũ cán bộ khuyến nông và hiệu quả từ mô hình “Sản xuất nhãn thu hoạch sớm theo hướng hàng hóa giá trị cao” do Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Tân Minh triển khai.

Vườn nhãn của gia đình chị Nguyễn Thị Hương đạt năng suất cao nhất kể từ khi chuyển đổi từ đất lúa sang trồng cây ăn quả.

Theo bà Nguyễn Thị Bích Luân, khuyến nông viên Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công xã Tân Minh, mô hình được triển khai tại 6 hộ dân, mỗi hộ có từ 100 - 150 gốc nhãn. Mục tiêu của mô hình không chỉ là giúp người dân đưa nhãn ra thị trường sớm hơn chính vụ mà quan trọng hơn là chuyển giao kỹ thuật để nâng cao năng suất chất lượng và giá trị sản phẩm.

“Bà con được hướng dẫn từ khâu xử lý cho cây ra hoa, ra quả sớm đến chăm sóc theo từng giai đoạn sinh trưởng và phòng trừ nấm bệnh, rầy, rệp. Khi áp dụng đúng quy trình kỹ thuật, cây sinh trưởng khỏe, hạn chế sâu bệnh, quả nhãn ngọt đều, mẫu mã đẹp, chất lượng. Nhãn chín sớm luôn có lợi thế về thị trường nên thường được thương lái thu mua với giá cao hơn so với chính vụ” – bà Nguyễn Thị Bích Luân cho biết thêm.

Mô hình “Sản xuất nhãn thu hoạch sớm theo hướng hàng hóa giá trị cao” không chỉ giúp người trồng nhãn xã Tân Minh nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị kinh tế của sản phẩm, mà còn từng bước thay đổi tư duy sản xuất từ nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa theo nhu cầu thị trường. Việc chủ động áp dụng tiến bộ kỹ thuật, điều tiết thời vụ đã giúp người dân nâng cao hiệu quả sản xuất, mở ra hướng phát triển bền vững cho người trồng nhãn tại địa phương.

Nguồn: MẠNH THẮNG/Kinhtenongthon.vn