Thay vì chặt bỏ những cây bưởi già cỗi, hiệu quả kinh tế giảm sút, HTX Nông nghiệp công nghệ cao Đồng Du (xã Bình Lục, tỉnh Ninh Bình) đã tiến hành ghép mắt cam Úc lên thân cây bưởi.

Nâng cao lợi thế cạnh

Không chỉ tận dụng được hệ thống rễ khỏe của cây bưởi, giảm đáng kể chi phí đầu tư, cách làm của HTX Nông nghiệp công nghệ cao Đồng Du còn rút ngắn thời gian kiến thiết cơ bản so với trồng mới, phù hợp với định hướng phát triển nền nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn và thích ứng với yêu cầu của thị trường.

Chúng tôi cùng Đoàn công tác của Hội Làm vườn Việt Nam vừa đến thăm mô hình ghép cam Úc trên thân bưởi của HTX. Những hàng cây ghép sinh trưởng đồng đều, tán lá xanh tốt, thu hút sự quan tâm của các chuyên gia và cán bộ Hội Làm vườn. Mô hình được đánh giá là minh chứng sinh động cho việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào phát triển kinh tế vườn, đồng thời cho thấy khả năng thích ứng linh hoạt của người nông dân trước yêu cầu đổi mới sản xuất.

Ông Đinh Thế Lữ, Phó Chủ tịch Hội Làm vườn tỉnh Ninh Bình, cho biết: Kỹ thuật ghép cải tạo cây ăn quả thân gỗ đã được Hội Làm vườn tỉnh phối hợp với các nhà khoa học, chuyên gia của Viện Nghiên cứu rau quả tiếp nhận và chuyển giao từ những năm 2003-2004. Sau hơn 20 năm, kỹ thuật này vẫn chứng minh hiệu quả rõ rệt, đặc biệt trong bối cảnh nhiều địa phương đang đẩy mạnh tái cơ cấu ngành trồng trọt và phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, bền vững.

Theo đó, thay vì phá bỏ toàn bộ vườn cây cũ để trồng mới, người dân tiến hành đốn thấp cây, tuyển chọn chồi khỏe, sau đó thực hiện ghép đoạn cành theo phương pháp nêm chéo. Nhờ tận dụng bộ rễ, hệ thống cành đã phát triển ổn định của cây bưởi, mầm ghép cam Úc có khả năng sinh trưởng nhanh, tỷ lệ sống cao, rút ngắn thời gian cho thu hoạch 2-3 năm so với trồng mới; đồng thời, tiết kiệm đáng kể chi phí giống, công chăm sóc và cải tạo đất.

Ông Đỗ Văn Miền, Chủ tịch Hội Làm vườn tỉnh Ninh Bình, cho rằng: Mô hình là minh chứng rõ nét cho việc chuyển từ tư duy “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”. Người sản xuất không chỉ quan tâm đến việc trồng được cây mà phải hướng đến tạo ra sản phẩm đáp ứng nhu cầu thị trường, nâng cao giá trị trên cùng đơn vị diện tích. Việc lựa chọn giống cam chất lượng cao để ghép trên gốc bưởi cũng xuất phát từ nhu cầu tiêu dùng ngày càng lớn đối với các loại quả có chất lượng, mẫu mã đẹp và giá trị thương phẩm cao.

Tại HTX Nông nghiệp công nghệ cao Đồng Du, toàn bộ quá trình ghép và chăm sóc đều được thực hiện theo quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt. Hệ thống tưới tiết kiệm nước, thiết bị theo dõi độ ẩm, dinh dưỡng đất cùng các giải pháp quản lý bằng công nghệ số giúp người sản xuất theo dõi sát quá trình sinh trưởng của cây, điều chỉnh lượng nước và dinh dưỡng phù hợp theo từng giai đoạn phát triển. Nhờ đó, cây sinh trưởng ổn định, hạn chế sâu bệnh, giảm chi phí vật tư và nâng cao chất lượng quả.

Ông Phạm Văn Đức, Chủ tịch HĐQT, Giám đốc HTX Nông nghiệp công nghệ cao Đồng Du (người ngoài cùng bên trái) giới thiệu mô hình cam Úc được ghép trên thân bưởi với Đoàn công tác.

Theo ông Phạm Văn Đức, Chủ tịch HĐQT, Giám đốc HTX Nông nghiệp công nghệ cao Đồng Du: HTX đang áp dụng đồng bộ các tiêu chuẩn VietGAP và từng bước hướng tới GlobalGAP. Việc ưu tiên sử dụng phân bón hữu cơ, chế phẩm sinh học và kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất không chỉ tạo ra sản phẩm an toàn mà còn góp phần bảo vệ môi trường, nâng cao sức cạnh tranh của nông sản trên thị trường.

Việc tận dụng cây cũ thay vì phá bỏ giúp giảm lượng chất thải nông nghiệp, tiết kiệm nguồn lực đầu tư, đồng thời khai thác tối đa tiềm năng của hệ thống rễ, cành đã phát triển ổn định. Đây cũng là giải pháp giúp người làm vườn giảm thiểu rủi ro trong quá trình chuyển đổi cây trồng, từng bước nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Nhân rộng mô hình

Theo ông Đinh Thế Lữ, kinh nghiệm về ghép cải tạo cây ăn quả của Ninh Bình đang được Hội Làm vườn nghiên cứu, đề xuất đưa vào tài liệu hướng dẫn về nông nghiệp sinh thái và nông nghiệp tuần hoàn. Điều này cho thấy, những sáng kiến từ thực tiễn sản xuất đang được ghi nhận và có thể nhân rộng tại nhiều tỉnh, thành trong cả nước.

Ông Đinh Thế Lữ, Phó Chủ tịch Hội Làm vườn tỉnh Ninh Bình chia sẻ về cách ghép cam Úc trên thân bưởi.

Hiện nay, nhiều mô hình kinh tế vườn ứng dụng kỹ thuật ghép cải tạo trên địa bàn tỉnh đạt doanh thu 500-700 triệu đồng/ha/năm, lợi nhuận khoảng 30-40%. Đây là cơ sở quan trọng để Hội tiếp tục khuyến khích người dân cải tạo vườn tạp, chuyển đổi sang giống cây trồng có giá trị kinh tế cao, phát triển sản xuất theo hướng hàng hóa gắn với ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Nguồn: TRUNG HIẾU/kinhtenongthon.vn