Ngành Nông nghiệp Hà Tĩnh đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều kỳ vọng. Trên nền tảng tái cơ cấu ngành theo hướng bền vững, Hà Tĩnh đang từng bước hình thành nền nông nghiệp đa giá trị, thân thiện với môi trường.

Đẩy mạnh canh tác “xanh”

Những năm qua, nông nghiệp Hà Tĩnh tiếp tục khẳng định vai trò là “trụ đỡ” vững chắc của nền kinh tế, góp phần bảo đảm an ninh lương thực, ổn định xã hội và thúc đẩy tăng trưởng toàn diện.

Tại xã Thạch Hà, địa phương triển khai mô hình ứng dụng cơ giới hóa đồng bộ trên diện tích hơn 13ha. Trong đó, các kỹ thuật hiện đại như tưới ngập - khô xen kẽ (AWD), mạ khay - máy cấy, phun thuốc bằng thiết bị bay không người lái, tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ, phân vi sinh được ưu tiên đưa vào sản xuất… Qua thực tiễn, lượng nước tưới được tiết giảm đáng kể, năng suất lúa tăng từ 5-7%; đặc biệt, lượng phát thải khí mê-tan (CH4) giảm trên 70% so với phương thức canh tác truyền thống.

Đẩy mạnh canh tác “xanh”, nông dân Hà Tĩnh đang góp phần chung tay xây dựng nông thôn mới bền vững, nâng cao giá trị nông nghiệp và bảo vệ môi trường.

Ông Lê Văn Thuận, Phó Chủ tịch UBND xã Thạch Hà, cho biết: “Việc triển khai mô hình canh tác lúa giảm phát thải là hướng đi phù hợp với định hướng tái cơ cấu ngành Nông nghiệp của địa phương. Xã sẽ tiếp tục có chính sách đồng hành, hỗ trợ và đánh giá hiệu quả các mô hình, làm cơ sở để nhân rộng trong thời gian tới, góp phần xây dựng nền nông nghiệp phát triển xanh, bền vững”.

Bà Võ Thị Hồng Minh, Giám đốc Công ty CP Giống và Thương mại Hà Tĩnh, cho biết: “Trong bối cảnh hiện nay, xây dựng các mô hình canh tác lúa giảm phát thải là phù hợp với mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu. Doanh nghiệp đã đăng ký triển khai các mô hình thử nghiệm gắn với chuỗi liên kết sản phẩm ngay từ vụ xuân 2026”.

Mở rộng sản xuất theo hướng tuần hoàn, hữu cơ

Những tháng đầu năm 2026, Hà Tĩnh đã chủ động ban hành nhiều chủ trương, giải pháp trọng tâm, nổi bật là tiếp tục triển khai Nghị quyết số 06 của Tỉnh ủy về chuyển đổi, tập trung, tích tụ ruộng đất; Đề án sản xuất nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2024-2030 và Đề án sản xuất giảm phát thải trong lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050.

Không chỉ trên đồng ruộng, tư duy sản xuất xanh, bền vững đang dần hiện rõ ở nhiều lĩnh vực nông nghiệp khác. Các mô hình sản xuất theo hướng VietGAP, hữu cơ, an toàn sinh học được áp dụng ngày càng rộng rãi, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm đặc sản và cải thiện thu nhập cho người dân.

Chị Phan Thị Hiền, HTX Cam Hiền Thanh (thôn Anh Hùng, xã Đồng Lộc), chia sẻ: “Gia đình hiện có 2,5ha cam với khoảng 1.000 gốc, trong đó cam giòn chiếm khoảng 2/3, còn lại là cam chanh. Năm nay, gia đình phối hợp với Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh tiếp tục triển khai nhân rộng mô hình “Sản xuất cam đạt tiêu chuẩn hữu cơ gắn liên kết tiêu thụ sản phẩm với doanh nghiệp”. Sản xuất “thuận tự nhiên” là hành trình nhà vườn kiên trì theo đuổi nhằm giữ gìn và nâng tầm thương hiệu cam địa phương”.

Từ những mô hình cụ thể, Hà Tĩnh từng bước hình thành hệ sinh thái nông nghiệp đa giá trị. Toàn tỉnh hiện có gần 1.100ha sản xuất đạt tiêu chuẩn VietGAP; gần 380ha sản xuất theo hướng hữu cơ, trong đó trên 110ha đã được chứng nhận hữu cơ; 94 cơ sở được cấp mã số vùng trồng với tổng diện tích khoảng 1.500ha; diện tích rừng được cấp chứng chỉ FSC đạt hơn 37.500ha.

Các mô hình liên kết sản xuất hữu cơ, tuần hoàn tiếp tục được mở rộng, nổi bật là chuỗi liên kết với Công ty CP Tập đoàn Quế Lâm quy mô hơn 500ha cây trồng và trên 70 mô hình chăn nuôi hữu cơ; chuỗi trồng dứa với Công ty CP Đồng Giao hình thành vùng nguyên liệu hơn 250ha.

Tuy vậy, quá trình chuyển đổi sang nông nghiệp sinh thái, hữu cơ vẫn đối mặt nhiều thách thức như: chi phí đầu vào cao; tâm lý e dè khi thay đổi tập quán canh tác; thị trường tiêu thụ sản phẩm hữu cơ chưa ổn định; vai trò “đầu kéo” của doanh nghiệp chưa đồng đều; hạ tầng phục vụ sản xuất, chế biến, bảo quản và truy xuất nguồn gốc còn thiếu đồng bộ.

Năm 2026, Hà Tĩnh đặt mục tiêu tăng trưởng ngành nông, lâm, thủy sản trên 3%, tổng giá trị sản xuất 14.808 tỷ đồng, sản lượng lương thực có hạt trên 66 vạn tấn, tiếp tục mở rộng diện tích rừng gỗ lớn, rừng được cấp chứng chỉ quản lý bền vững...

Ông Nguyễn Thanh Hải, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh (thứ 2 từ phải qua) kiểm tra việc áp dụng kỹ thuật tưới ngập - khô xen kẽ (AWD) trong canh tác lúa giảm phát thải.

Ông Nguyễn Thanh Hải, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh, cho biết: Trên cơ sở các nghị quyết, chỉ thị, đề án và kế hoạch hành động, thời gian tới, ngành Nông nghiệp và Môi trường xác định phát triển nông nghiệp xanh - thông minh - bền vững là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong quá trình cơ cấu lại ngành. Trên cơ sở đó, tỉnh tập trung rà soát, điều chỉnh quy hoạch, hình thành vùng sản xuất tập trung đối với các sản phẩm chủ lực.

Đồng thời, tiếp tục cơ cấu lại ngành Nông nghiệp, khuyến khích đầu tư phát triển sản xuất hàng hóa quy mô lớn, hiện đại, gắn với tích tụ, tập trung ruộng đất và quy hoạch các vùng sản xuất tập trung. Ngành ưu tiên phát triển vùng lúa năng suất, chất lượng cao, lúa giảm phát thải; mở rộng các vùng cây ăn quả như cam, bưởi theo hướng hữu cơ, quản lý dịch hại tổng hợp; phát triển vùng chuyên canh dứa, rau an toàn theo chuỗi liên kết; tổ chức lại chăn nuôi nông hộ có kiểm soát, nhân rộng mô hình chăn nuôi lợn hữu cơ, tuần hoàn; quản lý nguồn lợi thủy sản ven bờ gắn với phòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp…

Nguồn: TRÀ GIANG/Kinhtenongthon.vn