Việt Nam hiện vẫn giữ vị trí số một thế giới về sản xuất và xuất khẩu nhiều mặt hàng gia vị. Tuy nhiên, lợi thế này đang chịu sức ép cạnh tranh ngày càng lớn khi diện tích sản xuất không còn nhiều dư địa mở rộng.

Vì vậy, doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược phát triển dài hạn, chủ động thích ứng với biến động thị trường, ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số để nâng cao giá trị gia tăng, giữ vững thương hiệu gia vị Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Hồ tiêu duy trì đà tăng trưởng 

7 tháng năm 2026, kim ngạch 1,7 tỷ USD, tăng 13,8% về lượng và 8,3% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025
 

Tại Hội nghị sơ kết tình hình ngành hồ tiêu và gia vị Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026, báo cáo củaHiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA) cho biết, 7 tháng năm 2026, toàn ngành hồ tiêu và gia vị Việt Nam duy trì đà tăng trưởng tích cực khi xuất khẩu ước đạt khoảng 165.000 tấn, kim ngạch 1,7 tỷ USD, tăng 13,8% về lượng và 8,3% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này phản ánh nỗ lực của toàn chuỗi ngành hàng, từ người sản xuất, hợp tác xã đến doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng chung của ngành nông nghiệp.

Theo dự báo của Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), tổng lượng tồn kho từ năm 2025 chuyển sang 2026 chỉ còn khoảng 170.000 tấn, trong đó Việt Nam còn tồn khoảng 50.000 đến 60.000 tấn (chiếm khoảng 1/3 lượng tồn kho toàn cầu). Trong khi đó, nhu cầu tiêu thụ tại các thị trường lớn như Hoa Kỳ và Trung Quốc phục hồi, góp phần duy trì giá hồ tiêu ở mức cao.

Về xu hướng thị trường, giá hồ tiêu thế giới tiếp tục duy trì ở mức cao và linh hoạt. Đối với thị trường xuất khẩu, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường lớn với hơn 40.000 tấn hồ tiêu được nhập khẩu trong 5 tháng đầu năm 2026; trong đó Việt Nam là nhà cung cấp lớn nhất với hơn 34.000 tấn hồ tiêu. Tuy nhiên, lạm phát và các chính sách thuế của Hoa Kỳ (áp dụng từ 24/07) có thể làm chậm đà tăng trưởng nhập khẩu trong 6 tháng cuối năm.

Tại thị trường EU, đặc biệt là Đức, nhu cầu nhập khẩu có xu hướng giảm nhẹ. Tuy nhiên, thị trường này cũng có tín hiệu tích cực là số cảnh báo về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật đối với hồ tiêu Việt Nam đã giảm từ 34 xuống còn 22 trường hợp trong vòng 6 tháng.

Chủ tịch VPSA Hoàng Thị Liên cho biết, trong bối cảnh thị trường thế giới thay đổi nhanh, yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững và trách nhiệm xã hội ngày càng cao, việc duy trì đối thoại thường xuyên giữa cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Mục tiêu lớn nhất của VPSA không chỉ đồng hành cùng doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn trước mắt mà còn góp phần xây dựng ngành hồ tiêu và gia vị Việt Nam có năng lực cạnh tranh cao hơn, phát triển bền vững hơn và giữ vững vị thế trên thị trường quốc tế.

Xuất khẩu hoa hồi: Giá trị chưa tương xứng với tiềm năng

Theo Hiệp hội gia vị thế giới, Việt Nam có loại cây gia vị quý báu, với sản lượng hàng năm thuộc top đầu thế giới, đó chính là cây hồi.

Việt Nam hiện là quốc gia sản xuất và xuất khẩu hoa hồi lớn thứ hai toàn cầu. Theo số liệu sơ bộ của Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA), trong 6 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu 7.243 tấn hoa hồi, đạt kim ngạch 28,7 triệu USD, giảm 16,5% về lượng và giảm 13,6% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025. Giá xuất khẩu bình quân đạt 3.962 USD/tấn.

Cùng với hạt tiêu và quế, hoa hồi đang góp phần củng cố vị thế của ngành gia vị Việt Nam. 
 

Sở dĩ cây hồi được coi như "báu vật" vì đây là loài cây bản địa mà rất ít quốc gia trên thế giới có thể trồng được. Thực tế, hầu như cây hồi chỉ có tại Việt Nam và Trung Quốc. Mỗi năm, chỉ thu hoạch được 2 vụ hoa hồi.

Tại Việt Nam, cây hồi được trồng tập trung chủ yếu tại các tỉnh biên giới phía bắc như Lạng Sơn, Cao Bằng với sản lượng hàng năm hơn 16.000 tấn.

Trong đó, Lạng Sơn được mệnh danh "thủ phủ" của cây hồi của nước ta. Hồi ở Lạng Sơn được trồng chủ yếu tại các huyện Văn Quan, Bình Gia, Bắc Sơn, Tràng Định, Chi Lăng, Văn Lãng và Cao Lộc. Từ đầu thế kỷ 20, người Pháp đã xây dựng nhà máy chế biến tinh dầu hồi tại Lạng Sơn.

Cùng với hạt tiêu và quế, hoa hồi đang góp phần củng cố vị thế của ngành gia vị Việt Nam. Hiện,ngành gia vị cả nước sở hữu khoảng 500.000 ha vùng trồng, tạo sinh kế cho hàng trăm nghìn hộ nông dân và mở ra cơ hội phát triển cho khoảng 400 doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị và xuất khẩu.

Mặc dù là một trong những quốc gia sản xuất và xuất khẩu hoa hồi lớn nhất thế giới, phần lớn sản phẩm của Việt Nam hiện vẫn được xuất khẩu dưới dạng nguyên liệu hoặc sơ chế. Điều này khiến giá trị gia tăng của ngành hàng chưa tương xứng với tiềm năng, trong khi nhu cầu sử dụng hoa hồi trong các lĩnh vực thực phẩm, dược phẩm và sản xuất tinh dầu ngày càng gia tăng.

Thay đổi để thích ứng với những yêu cầu mới

Hiện, xuất khẩu nông, lâm, thuỷ sản của Việt Nam hiện đứng trước những thách thức như: Hoa Kỳ áp dụng mức thuế nhập khẩu mới 12,5% đối với hàng hóa Việt Nam; xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng cùng các rào cản kỹ thuật ngày càng khắt khe. Song, ngành hồ tiêu và gia vị đã chủ động xây dựng cơ sở dữ liệu vùng nguyên liệu, hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc, chuẩn hóa mã số vùng trồng và phát triển chuỗi cung ứng minh bạch để sẵn sàng thích ứng với các yêu cầu mới của thị trường.

Bà Nguyễn Thị Phượng Vĩ, Trưởng Bộ phận Tư vấn, Eurofins Sắc Ký Hải Đăng cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2026, nhóm gia vị không còn nằm trong nhóm 5 mặt hàng bị Liên minh châu Âu (EU) cảnh báo nhiều nhất trên Hệ thống cảnh báo nhanh về thực phẩm và thức ăn chăn nuôi (RASFF). Tuy nhiên, khoảng 50% số cảnh báo đối với nhóm hàng này vẫn liên quan đến dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Do đó, doanh nghiệp cần tăng cường kiểm soát vùng nguyên liệu, thực hiện truy xuất nguồn gốc chặt chẽ và đẩy mạnh chuyển đổi sang các mô hình canh tác bền vững như nông nghiệp xanh, nông nghiệp tái sinh nhằm đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường EU.

Chủ tịch VPSA Hoàng Thị Liên nhấn mạnh, sau hơn 20 năm giữ vị trí hàng đầu thế giới về sản xuất và xuất khẩu hồ tiêu, ngành gia vị Việt Nam cần chuyển từ cạnh tranh về sản lượng sang cạnh tranh bằng chất lượng, giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Trong bối cảnh quỹ đất sản xuất không còn nhiều và các quy định quốc tế như EUDR ngày càng khắt khe, doanh nghiệp cần tăng cường liên kết với nông dân, giảm chi phí sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh để giữ vững vị thế trên thị trường toàn cầu.

Theo bà Liên, những tháng cuối năm vẫn còn nhiều thách thức khi thị trường thế giới tiếp tục biến động, đặc biệt dưới tác động của các yếu tố địa chính trị. Vì vậy, ngành hàng cần tập trung giữ vững thị trường xuất khẩu, nâng cao chất lượng vùng nguyên liệu, kiểm soát tồn dư thuốc bảo vệ thực vật và chủ động đáp ứng các xu hướng tiêu dùng xanh, giảm phát thải.

Ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng, cộng đồng doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy thụ động sang chủ động hội nhập; xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu để gia tăng giá trị sản phẩm.

Theo ông Tuấn, với vị thế là quốc gia sản xuất, xuất khẩu hồ tiêu hàng đầu thế giới và là nước xuất khẩu quế lớn nhất thế giới, Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa mở rộng thị trường. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội, hiệp hội và doanh nghiệp cần chủ động tăng cường hợp tác quốc tế, xây dựng hình ảnh hồ tiêu và gia vị Việt Nam gắn với chất lượng, trách nhiệm và phát triển bền vững.

Nguồn: CHANH/kinhtenongthon.vn