Là địa phương có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế vườn, rừng, những năm qua, xã Biển Động (thành phố Bắc Ninh) đã và đang triển khai các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm, từ đó giúp người dân, trọng tâm là hộ nghèo, cận nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn từng bước tạo ra nguồn thu nhập ổn định, nâng cao thu nhập, nhờ đó mà tỷ lệ hộ nghèo giảm dần theo từng năm.

Bài 1: Khai thác hiệu quả tiềm năng địa phương

Nếu như trước đây vải thiều là cây xóa đói, giảm nghèo, thì nay diện tích cây này đang dần được chuyển đổi, thay vào đó là những loại cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn. Nhờ phát huy thế mạnh của địa phương trong việc phát triển kinh tế vườn, rừng mà đời sống của người dân nơi đây từng bước được cải thiện, nhiều gia đình có thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm.

Đa dạng sinh kế

Những năm gần đây, nhờ linh hoạt trong việc lựa chọn giống cây trồng, trồng ở khác khu vực có điều kiện thuận lợi, từ đó nâng cao giá trị sản xuất, nhờ đó, nhà vườn có thu nhập ổn định hơn. Điển hình như khu vực đồi, núi cao, người dân trồng bạch đàn, keo; phía dưới chân đồi nơi có điều kiện về nguồn nước, giao thông đi lại thuận lợi người dân phát triển cây bưởi, cam, hồng, táo, nhãn...

Biển Động là xã có nhiều điều kiện phát triển cây ăn quả và kinh tế rừng trồng.

Là một trong những hộ dân tiên phong trong việc ghép giống quýt sim trên thân cây bưởi (ở thôn Phú Nhuận) đến nay đã bước sang năm thứ 4, dự kiến năm nay có thể cho doanh thu 300 triệu đồng, anh Hoàng Văn Tịch chia sẻ: Trước đây, gia đình có 0,8 ha bưởi Diễn nhưng cho hiệu quả không cao. Năm 2022, tôi quyết định ghép giống quýt sim lên toàn bộ gốc bưởi sẵn có.

Thổ nhưỡng tốt, khí hậu mát mẻ nên quýt sinh trưởng phát triển tốt. Đến năm 2025, cây cho ra bói, với sản lượng 3 tấn quả, giá bán bình quân 20.000-25.000 đồng/kg, thu về khoảng 70 triệu đồng. Năm nay, sản lượng đạt khoảng 15-16 tấn, nếu giá bán từ 20.000-25.000 đồng/kg, gia đình kỳ vọng thu về khoảng 300 triệu đồng.

Không dừng lại ở việc trồng quýt, từ năm 2015, gia đình anh Tịch đã đầu tư trồng 13,5 ha rừng trồng, đến nay đã khai thác đến chu kỳ thứ 2. Kỳ thu hoạch thứ nhất, anh mới thu về gần 1 tỷ đồng; đến kỳ thu hoạch thứ 2 doanh thu đã lên tới 1,3 tỷ đồng.

Anh Tịch tâm sự, trồng rừng so với các loại cây trồng khác lợi nhuận mang lại cao hơn, lại mang tính ổn định lâu dài. Đầu tư vào trồng rừng ít tốn kém, một chu kỳ trồng 5 năm hết khoảng 50 triệu đồng tiền giống, nhân công chăm sóc... Nếu chăm sóc tốt với chất lượng giống chuẩn như hiện nay, người trồng hoàn toàn có thể làm giàu từ rừng. Từ trồng rừng, gia đình đã xây dựng được nhà, mua sắm được các trang thiết bị thiết yếu phục vụ sinh hoạt hàng ngày.

Hiện, diện tích táo của xã Biển Động đạt hơn 500 ha, những năm qua loại cây này đã và đang mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Ngoài vải thiều, trồng rừng sản xuất, những năm gần đây, xã Biển Động đang chuyển đổi sang trồng táo (táo xuân), bước đầu mang lại giá trị kinh tế cao. Anh Trần Quốc Dương, ở thôn Biển Trên, cho biết, gia đình trồng 2 sao táo khoảng 4 năm nay. Nếu chăm sóc tốt, tùy vào chất lượng quả, mỗi sào táo có thể cho thu nhập vài chục triệu đồng. Nếu so với trồng lúa thì cây táo mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn rất nhiều lần.

Xã Biển Động hiện có hơn 2.000 ha đất có rừng, trong đó chủ yếu là rừng sản xuất, trung bình mỗi năm thu về khoảng 17 tỷ đồng từ khai thác rừng. Ngoài ra, xã còn có 2.219 ha cây ăn quả, mỗi năm mang lại khoảng 433,3 tỷ đồng. Vải thiều vẫn là cây trồng chủ lực với 1.744 ha, cùng với đó, người dân đã chủ động phát triển thêm hồng 32 ha, táo 581 ha, cam và các loại cây phù hợp khác. Sự đa dạng này giúp các hộ có thêm nguồn thu, đồng thời từng bước hình thành những vùng cây ăn quả theo hướng hàng hóa.

Nhà vườn thu hàng trăm triệu mỗi năm

Giờ đây, từ việc phát triển vườn, rừng kết hợp, nhiều hộ dân ở Biển Động có thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Anh Hoàng Văn Tịch, Trưởng thôn Cầu Ván chia sẻ, hiện thôn có 3 loại cây trồng chính gồm: táo, vải thiều và rừng trồng. Trước đây, vải thiều là cây xóa đói, giảm nghèo, sau này hiệu quả không được như mong muốn, bà con chuyển sang trồng táo. Giờ đây, cây táo đang mang lại giá trị cao cho người trồng, số hộ dân trong thôn có doanh thu từ 100-500 triệu đồng/năm lên tới 30-40 hộ.

Anh Mã Văn Mòn, Phó Trưởng thôn Đồng Láy tâm sự, với giá bán từ 30.000-35.000 đồng/kg, có thời điểm lên tới 40.000 đồng/kg, mỗi sào táo người trồng có lãi cả chục triệu đồng, từ cây táo nhiều hộ có nguồn thu nhập ổn định. Trong thôn có gia đình trồng 1.200 gốc doanh thu lên tới cả tỷ đồng mỗi năm.

Theo anh Trần Quốc Dương trồng táo cho hiệu quả cao hơn rất nhiều lần so với cấy lúa; người trồng có thể lãi cả chục triệu đồng/năm.

Trao đổi với phóng viên, ông Bàng Văn Xuân, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Biển Động, cho biết, cơ bản  vải thiều vẫn là cây trồng phát triển chính của bà con. Từ năm 2016, người dân bắt đầu chuyển dần sang trồng táo, hiện diện tích đạt trên 500 ha. Cây táo phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu của địa phương nên chất lượng hơn so với trồng ở các vùng khác. Qua các năm cho thấy, cây táo mang lại giá trị kinh tế cao, năng suất từ 25-30 tấn/ha, giá bán giao động từ 20.000-70.000 đồng/kg. Từ trồng táo có nhiều gia đình thu khoảng 300-400 triệu đồng.

Theo ông Xuân, những năm qua, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước thông qua nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia, người dân trong xã, trong đó, trọng tâm là các hộ nghèo, cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, có điều kiện đầu tư trồng trọt, chăn nuôi, từ đó tự mình vươn lên thoát nghèo bền vững. Khi có nguồn vốn, Đảng ủy, UBND xã xây dựng kế hoạch thành lập tổ để triển khai thực hiện; UBND xã phân công cán bộ chuyên môn trực tiếp xuống thôn tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn người dân sử dụng nguồn vốn đúng mục đích, làm sao đạt hiệu quả cao nhất.

Bài 2: Tỷ lệ hộ nghèo giảm theo hướng bền vững

Nguồn: HOÀNG VĂN/kinhtenongthon.vn