Sở hữu nhiều lợi thế tự nhiên để phát triển nông nghiệp với các đặc sản nổi tiếng như chè Shan tuyết và lúa nếp, những năm qua, xã Quảng Nguyên (tỉnh Tuyên Quang) đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu và gia tăng giá trị cho nông sản địa phương, qua đó góp phần tích cực vào Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.
Nâng cao giá trị sản phẩm chè Shan tuyết
Nằm ở độ cao trên 1.500 m so với mực nước biển, khí hậu quanh năm mát mẻ, sương mù bao phủ cùng nguồn nước dồi dào từ núi đá đã tạo nên điều kiện lý tưởng để Quảng Nguyên phát triển vùng chè Shan tuyết đặc sản. Toàn xã hiện có 464 ha chè với sản lượng đạt khoảng 2.800 tấn chè búp tươi mỗi năm, thu hút hơn 600 hộ dân tham gia canh tác tại tất cả các thôn. Nhiều nương chè có tuổi đời trên 30 năm, cho thu hoạch từ 3 đến 4 vụ mỗi năm; khi chế biến cho ra thành phẩm có hương thơm đậm đà, vị ngọt hậu sâu đặc trưng.

Người dân xã Quảng Nguyên thu hái chè Shan tuyết.
Với diện tích 4 ha chè Shan tuyết, mỗi năm gia đình ông Triệu Mềnh Chiêm (thôn Vinh Tiến) thu hoạch khoảng 3 tấn chè búp tươi, mang lại nguồn thu nhập trên 20 triệu đồng. Ông Chiêm chia sẻ, cây chè đã gắn bó lâu đời với người dân Quảng Nguyên, riêng vườn chè của gia đình ông cũng có tuổi đời gần 30 năm. Nhờ mang lại giá trị kinh tế ổn định, gia đình luôn chú trọng duy trì việc chăm sóc và thu hái hằng năm.
Dù sở hữu vùng nguyên liệu rộng lớn và chất lượng vượt trội, nhưng khâu tổ chức sản xuất, chế biến và tiêu thụ chè tại Quảng Nguyên vẫn chưa thực sự đồng bộ. Hiện nay, sản phẩm chủ yếu được xuất bán dưới dạng chè búp tươi thô, trong khi hoạt động chế biến sâu, đa dạng hóa mẫu mã và phát triển thương hiệu chưa tương xứng với tiềm năng, khiến giá trị gia tăng từ cây chè còn hạn chế.
Để khắc phục nút thắt này, địa phương xác định cần tổ chức lại sản xuất, hoàn thiện quy trình chế biến, bảo hộ nguồn gốc xuất xứ và chú trọng xây dựng thương hiệu. Trên cơ sở đó, Quảng Nguyên đang tập trung cải tạo vùng nguyên liệu, phối hợp với các cơ quan chuyên môn hướng dẫn người dân kỹ thuật thâm canh và chế biến; đồng thời tích cực tìm kiếm các doanh nghiệp, đối tác có năng lực để mở rộng quy mô sản xuất và đầu ra cho sản phẩm.

Các học viên thực hành chế biến chè xanh tại Hợp tác xã Quảng Hạ.
Cụ thể, vào tháng 8/2026, UBND xã Quảng Nguyên đã phối hợp với Viện Khoa học Kỹ thuật Nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc tổ chức lớp tập huấn kỹ thuật thâm canh, chăm sóc, cải tạo và chế biến chè Shan tuyết. Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ Hợp đồng xây dựng mô hình “Thâm canh cải tạo và chế biến một số sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP từ cây chè Shan Tuyết tại xã Quảng Nguyên”.
Tại lớp tập huấn, các học viên không chỉ được trang bị kiến thức lý thuyết và giải đáp vướng mắc trong canh tác, mà còn trực tiếp tham quan thực tế các mô hình trồng chè để quan sát sinh trưởng, trao đổi kinh nghiệm ngay tại vườn với giảng viên. Bên cạnh đó, học viên còn được thực hành trực tiếp các công đoạn chế biến nhằm nâng cao chất lượng thành phẩm tại Hợp tác xã Quảng Hạ. Hoạt động thiết thực này đã giúp người dân nâng cao tay nghề, từng bước chuẩn hóa quy trình sản xuất để hướng tới xây dựng sản phẩm đạt chuẩn OCOP, qua đó cải thiện thu nhập và nâng cao đời sống.
Xây dựng nhãn hiệu chứng nhận “Lúa nếp Quảng Nguyên”
Song hành với chè Shan tuyết, lúa nếp cũng là nông sản đặc trưng được đồng bào Quảng Nguyên gìn giữ qua nhiều thế hệ. Được gieo cấy trong vụ mùa, lúa nếp nơi đây cho hạt to tròn, đều đặn, màu trắng đục, bóng dầu và tỏa hương thơm dịu tự nhiên. Khi đồ thành xôi, hạt nếp căng bóng, dẻo dai, mềm thơm và giữ được độ dẻo suốt nhiều giờ. Toàn xã hiện duy trì diện tích 40 ha lúa nếp, đạt sản lượng khoảng 200 tấn thóc mỗi năm.

Học viên tham gia tập huấn.
Nhằm gìn giữ nguồn gen quý và nâng cao khả năng nhận diện trên thị trường, địa phương đang xúc tiến các thủ tục chứng nhận bảo tồn nguồn gốc cho đặc sản này. Đáng chú ý, vào tháng 9/2026, UBND xã Quảng Nguyên đã phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức hội nghị lựa chọn mẫu logo cho nhãn hiệu chứng nhận “Lúa nếp Quảng Nguyên”.
Tại hội nghị, các đại biểu đã thảo luận sôi nổi trên tinh thần dân chủ, thẳng thắn và trách nhiệm xoay quanh các phương án thiết kế logo. Nhiều ý kiến đóng góp xác đáng về bố cục, màu sắc, tính thẩm mỹ và khả năng nhận diện đã được đưa ra, nhằm bảo đảm mẫu biểu trưng vừa hiện đại, thuận tiện trong quảng bá, vừa lột tả được nét đặc trưng của hạt nếp gắn liền với bản sắc văn hóa, cảnh quan và con người Quảng Nguyên.
Hội nghị cũng dành thời gian đánh giá những kết quả bước đầu, chỉ rõ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai, từ đó thống nhất phương hướng nhiệm vụ nhằm phát huy tối đa thế mạnh nông nghiệp địa phương trong thời gian tới.

Các đại biểu dự Hội nghị lựa chọn mẫu logo cho nhãn hiệu chứng nhận Lúa nếp Quảng Nguyên.
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, ông Hoàng Văn Dũng, Chủ tịch UBND xã Quảng Nguyên ghi nhận và đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của các đại biểu cùng đoàn công tác Viện Khoa học Kỹ thuật Nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc. Ông đề nghị các bộ phận chuyên môn phối hợp chặt chẽ với đơn vị tư vấn để tiếp thu tối đa các ý kiến đóng góp, sớm hoàn thiện mẫu logo nhãn hiệu chứng nhận “Lúa nếp Quảng Nguyên”. Chủ tịch UBND xã nhấn mạnh, việc xây dựng nhãn hiệu phải đi đôi với duy trì vùng nguyên liệu, nâng cao chất lượng sản phẩm và giữ vững uy tín trên thị trường, từ đó mở rộng đầu ra, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập bền vững cho bà con nông dân.
|
Ông Hoàng Văn Dũng, Chủ tịch UBND xã Quảng Nguyên cho biết, để sản phẩm nông sản địa phương được nhiều người biết đến, xã xác định cần tập trung nâng cao chất lượng, chủ động kết nối với các đơn vị, doanh nghiệp để tìm kiếm hướng liên kết trong chế biến và tiêu thụ. Đồng thời, đẩy mạnh quảng bá, giới thiệu sản phẩm thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại, từng bước mở rộng kênh phân phối, hướng tới đưa sản phẩm lên các sàn giao dịch và tiếp cận thị trường xuất khẩu. Qua đó, nâng cao giá trị nông sản, góp phần tăng thu nhập cho người dân.
|
Nguồn: PV/kinhtenongthon.vn