Những năm gần đây, công tác chỉ đạo và định hướng phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã Bảo Đài (thành phố Bắc Ninh) đã đạt được nhiều bước tiến quan trọng, khai thác hiệu quả tiềm năng, thế mạnh của từng vùng nhằm nâng cao thu nhập cho người dân. Từ việc đầu tư phát triển kinh tế nông nghiệp, nhiều nhà vườn đã có thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm, qua đó từng bước giảm dần tỷ lệ hộ nghèo tại địa phương.

Nhà nước tiếp sức, người dân có thu nhập cao

Bảo Đài có điều kiện thuận lợi để phát triển sản xuất nông nghiệp toàn diện với các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản và lâm nghiệp. Một số sản phẩm có lợi thế của địa phương bao gồm: cây dứa, lúa chất lượng cao, rau màu, hoa và cây cảnh, cây dược liệu, cùng các sản phẩm chăn nuôi, thủy sản đặc trưng.

Từ những lợi thế đó, xã xác định định hướng phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng bền vững, tăng cường ứng dụng công nghệ trong sản xuất. Địa phương chú trọng duy trì, xây dựng mới và phát triển thương hiệu nông sản phù hợp với tiềm năng, thế mạnh nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu thị trường. Qua đó, gia tăng giá trị trên một đơn vị diện tích sản xuất, nâng cao thu nhập cho người nông dân, đồng thời tạo dựng thương hiệu và nâng cao sức cạnh tranh cho nông sản hàng hóa.

Từ trồng dưa lưới, năm 2026, gia đình anh Tuấn (người bên phải) dự kiến lãi từ 700-750 triệu đồng .

Là hộ gia đình đạt hiệu quả kinh tế cao từ mô hình trồng dưa lưới trong nhà màng, anh Trần Anh Tuấn ở thôn An Thuẫn chia sẻ: anh đã đầu tư nhà màng trồng dưa lưới được 3 năm nay với tổng mức đầu tư hơn 2 tỷ đồng. Tính từ đầu năm đến đầu tháng 11, gia đình anh đã cung cấp ra thị trường khoảng 30 tấn quả với giá bán trung bình 22.000 đồng/kg, tổng doanh thu đạt khoảng 600 triệu đồng. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận thu về khoảng 450 triệu đồng. Dự kiến trong dịp cuối năm, gia đình sẽ cung cấp thêm khoảng 20 tấn quả nữa ra thị trường, mang lại lợi nhuận ước tính từ 250 - 300 triệu đồng sau khi trừ chi phí.

So với phương thức làm nông nghiệp thuần túy, trồng dưa lưới mang lại hiệu quả cao gấp 10 lần trên cùng đơn vị diện tích. Nhờ cây dứa lưới, cuộc sống gia đình đã được cải thiện rõ rệt, giờ đây gia đình anh đã vươn lên thành hộ khá giả trong xóm.

Khi triển khai xây dựng nhà màng, nhà lưới, gia đình tôi được Ngân hàng Chính sách xã hội tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn ưu đãi, được chính quyền địa phương hỗ trợ nguồn vốn 500 triệu đồng, đồng thời hỗ trợ kỹ thuật và tìm đầu ra cho sản phẩm. Thời gian tới, chúng tôi rất mong các cơ quan chức năng tiếp tục tạo điều kiện tăng nguồn vốn vay để bà con mở rộng diện tích sản xuất, anh Tuấn tâm sự.

Mặc dù mới trồng dưa từ đầu năm 2026, nhưng được sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, sau 2 lứa trồng, gia đình anh Nghĩa đã cơ bản hòa vốn đầu tư.

Cũng tại thôn An Thuẫn, anh Lương Quang Nghĩa dù mới đầu tư nhà màng trồng dưa lưới từ đầu năm nay nhưng nhờ sự hỗ trợ sát sao của địa phương, đến nay anh đã cơ bản thu hồi được vốn. Anh Nghĩa cho biết, với diện tích 2.500m2, anh đã thu hoạch được 2 lứa, mỗi lứa 13 tấn quả, giá bán 20.000 đồng/kg, trừ chi phí mỗi lứa còn lãi 200 triệu đồng. Hiện tại, gia đình còn 1 lứa chuẩn bị thu hoạch bán vào dịp cuối năm với sản lượng khoảng 13 tấn, dự kiến thu lãi từ 270 - 280 triệu đồng.

Tổng mức đầu tư hệ thống nhà màng là 1 tỷ đồng, rất may mắn nhờ địa phương hỗ trợ 500 triệu đồng nên gia đình chỉ phải bỏ ra 500 triệu đồng ban đầu. Sau 2 lứa thu hoạch, đến nay gia đình đã cơ bản hòa vốn. Lứa dưa thứ 3 này là tiền lãi của gia đình”, anh Nghĩa phấn khởi chia sẻ.

Bám sát các hướng dẫn và quy định của cấp trên, UBND xã Bảo Đài đã triển khai các dự án, tiểu dự án thành phần thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững, cụ thể triển khai thực hiện Dự án 2-Đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo, với 02 mô hình; Dự án chăn nuôi gà lai hồ thả vườn của Tổ cộng đồng số 9 và số 10 xã bảo Đài. Tổng số hộ tham gia thực hiện dự án 68 hộ, trong đó, hộ nghèo 24 hộ, hộ cận nghèo 40 hộ, hộ có kinh nghiệm làm kinh tế giỏi 04 hộ (không nhận hỗ trợ của nhà nước). Quy mô dự án 10.460 con gà lai hồ 21 ngày tuổi. Ngân sách nhà nước hỗ trợ 787.520.000 đồng. Nguồn ngân sách tập trung hỗ trợ con giống, thức ăn chăn nuôi và tài liệu hướng dẫn kỹ thuật. Ngoài ra, các hộ dân chủ động chuẩn bị chuồng trại, nhân công, thức ăn và nguồn vốn đối ứng theo yêu cầu của dự án. Việc kết hợp nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước với sự tham gia đối ứng của người dân không chỉ giúp nâng cao quy mô sản xuất mà còn khuyến khích các hộ phát huy tinh thần trách nhiệm, chủ động trong quá trình triển khai. Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp trong thực hiện giảm nghèo đa chiều, chuyển từ hỗ trợ đơn thuần sang hỗ trợ có điều kiện, gắn với trách nhiệm và khả năng tự vươn lên của người dân. Dự án không chỉ mang lại cơ hội phát triển kinh tế cho từng hộ gia đình, mô hình còn tạo điều kiện để các thành viên trong Tổ cộng đồng trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ nhau trong quá trình chăm sóc đàn gà. Qua đó, tinh thần đoàn kết, tương trợ trong cộng đồng dân cư tiếp tục được phát huy, góp phần tạo nền tảng cho phát triển kinh tế hộ gia đình theo hướng bền vững.

Khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế địa phương

Trao đổi với phóng viên, ông Trần Văn Thanh, Phó Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Đài cho biết: theo Kế hoạch của Đảng bộ xã về triển khai thực hiện nhiệm vụ phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững, tập trung vào các sản phẩm thế mạnh của xã; tăng cường ứng dụng công nghệ trong sản xuất nông nghiệp, nâng cao giá trị sản phẩm, xây dựng sản phẩm OCOP, giai đoạn 2025-2030, xã phấn đấu đưa giá trị sản xuất nông nghiệp đạt từ 135 - 140 triệu đồng/ha.

Trong lĩnh vực trồng trọt và chăn nuôi, địa phương luôn chú trọng tạo mọi điều kiện để mở rộng diện tích và phát huy thế mạnh sẵn có. Đối với chăn nuôi, các mô hình đang phát triển rất tốt, tiêu biểu là mô hình chăn nuôi gà thả vườn (gà thả đồi) tại một số thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số có địa hình thuận lợi, với tổng đàn toàn xã hiện đạt khoảng 200.000 con. Bên cạnh đó, mô hình chăn nuôi chim bồ câu và chăn nuôi lợn (tập trung theo hướng lợn đẻ mái và tận dụng nguồn lực tại chỗ) cũng đang mang lại giá trị kinh tế cao cho bà con.

Trong lĩnh vực trồng trọt, xã đặc biệt chú trọng phát triển cây vụ đông với các loại như: hành, tỏi, ớt và gia vị đặc trưng trên diện tích lớn. Đáng chú ý, toàn xã có khoảng 400 ha chuyên canh cây dứa, mang lại nguồn thu ổn định. Khoảng 3 năm trở lại đây, mô hình trồng đào cảnh cũng phát triển mạnh mẽ, mang lại giá trị kinh tế cao từ 70 - 80 triệu đồng/sào trong vòng 2 năm.

Tăng cường ứng dụng công nghệ trong sản xuất nông nghiệp, nâng cao giá trị sản phẩm

Nổi trội nhất và mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất hiện nay là mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trong nhà lưới, nhà màng. Toàn xã hiện có khoảng 8,31 ha nhà lưới, với các cây trồng chủ lực là dưa lưới và dưa chuột. Riêng trong năm 2025, xã đã phát triển thêm được hơn 2 ha nhà lưới nhờ sự quan tâm hỗ trợ từ cấp trên và sự đồng thuận của nhân dân. Mô hình tiêu chuẩn rộng khoảng 2.500m2 có thể trồng 3 vụ mỗi năm, mỗi vụ đạt sản lượng 13 - 15 tấn, tổng sản lượng cả năm dao động từ 30 - 40 tấn, mang lại lợi nhuận từ 500 - 700 triệu đồng/năm, ông Thanh cho biết.

Thời gian tới, đối với mô hình nhà lưới công nghệ cao, xã có kế hoạch khoanh vùng tại những thôn có điều kiện thổ nhưỡng tốt nhất. Dựa trên cơ sở các hộ đã có kinh nghiệm và đạt hiệu quả cao, chúng tôi tiếp tục định hướng nhân rộng để giúp bà con nâng cao hơn nữa thu nhập. Đồng thời, địa phương sẽ tiếp tục bám sát thực tiễn, phát huy các thế mạnh sẵn có về cây màu, cây gia vị, chăn nuôi và cây cảnh để phát triển nông nghiệp bền vững, mang lại thu nhập ổn định cho người dân, nhất là các hộ nghèo, cận nghèo và có hoàn cảnh khó khăn.

Ngày 28/11/2025 Đảng ủy xã Bảo Đài ban hành Kế hoạch số 30-KH/ĐU về phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững, tập trung vào các sản phẩm thế mạnh của xã; tăng cường ứng dụng công nghệ trong sản xuất nông nghiệp, nâng cao giá trị sản phẩm, xây dựng sản phẩm OCOP, giai đoạn 2025-2030. Sau 1 năm thực hiện Kế hoạch bước đầu đạt được kết quả đánh ghi nhận. Giá trị thu nhập bình quân trên 1 ha đất nông nghiệp đạt 145 triệu đồng/ha/năm. Sản lượng lúa chất lượng đạt 19.772 tấn; sản lượng dứa đạt 11.200 tấn với doanh thu 89,6 tỷ đồng; Diện tích phát triển cây dược liệu, hoa và cây cảnh đạt 405ha, giá trị sản xuất ước đạt 35 tỷ đồng/năm; chăn nuôi bồ câu thịt mang lại doanh thu trên 120 tỷ đồng/năm; Hạ tầng kỹ thuật và ứng dụng công nghệ cao được mở rộng với 40 mô hình nhà lưới, nhà màng với diện tích 7,8 ha, giá trị sản xuất đạt khoảng 20 tỷ đồng/năm; Sản lượng rau củ các loại đạt 5.600 tấn, giá trị sản xuất trung bình đạt 160-200 triệu đồng/ha/năm; triển khai kiên cố hóa 4.564 m kênh mương và 08 công trình giao thông nội đồng với tổng kinh phí 9.130 triệu đồng.

Tỷ lệ hộ nghèo giảm rõ rệt

Trong 9 tháng đầu năm 2026, xã Bảo Đài tập trung triển khai đầy đủ, kịp thời các chính sách giảm nghèo, bảo đảm an sinh xã hội, hỗ trợ hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn. Công tác rà soát, quản lý hộ nghèo, hộ cận nghèo được thực hiện thường xuyên, bảo đảm đúng đối tượng, công khai, minh bạch.

Quý IV xã chỉ đạo triển khai tập huấn nghiệp vụ và triển khai điều tra, rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2026 theo quy định, làm cơ sở đánh giá thực chất kết quả giảm nghèo và xác định hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2027. Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh các giải pháp hỗ trợ sinh kế, tạo việc làm, nâng cao thu nhập, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững trên địa bàn.

Nhờ phát triển nông nghiệp toàn diện đã giúp xã Bảo Đài giảm nghèo bền vững.

Trao đổi với phóng viên, ông Trần Văn Thanh, Phó Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Đài cho biết, công tác giảm nghèo ở địa phương giai đoạn 2021-2025 đã triển khai khá đồng bộ trên mọi lĩnh vực, hỗ trợ trực tiếp cho người dân về công cụ sản xuất, hỗ trợ mua các vật dụng vừa hỗ trợ trong sản xuất vừa hỗ trợ trong quá trình sinh hoạt. Ví dụ như mua máy cày cầm tay rồi hỗ trợ téc nước sinh hoạt, nước sạch.

Xã đã hỗ trợ một số hộ nghèo như chăn nuôi gà thả vườn, nuôi bò nái sinh sản, chăn nuôi ngựa thực phẩm, hay hỗ trợ mô hình trồng dứa. Sau khi triển khai mô hình đã mang lại hiệu quả kinh tế cho các hộ nghèo và từng bước góp phần giảm nghèo cho người dân. Hiện, tỷ lệ nghèo của xã còn 2,7%.

Hiện, chúng tôi đang triển khai kế hoạch rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo trong giai đoạn mới. Tuy nhiên, trên địa bàn xã có rất nhiều chương trình để hỗ trợ cho các đối tượng là hộ nghèo để phát triển kinh tế. Đặc biệt là ở lĩnh vực sản xuất nông nghiệp.

Thời gian tới, xã tiếp tục duy trì một số mô hình liên quan đến chăn nuôi và trồng trọt cho các hộ nghèo. Về chăn nuôi xã định hướng hỗ trợ chăn nuôi ngựa và chăn nuôi gà cho các hộ nghèo đủ điều kiện để tham gia mô hình.

Đối với sản xuất, lựa chọn một số mô hình như: trồng hành, trồng cây gia vị, xã đã rà soát và đang triển khai mô hình này cho bà con nông dân. Từ các mô hình phát triển kinh tế đã giúp cho người dân, đặc biệt là các hộ nghèo, cận nghèo có thu nhập ổn định, từ đó góp phần giảm nghèo bền vững.

Thực hiện Kế hoạch số 184/KH-UBND ngày 29/9/2026, UBND xã Bảo Đài triển khai rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2027-2030 tại 22 thôn. Phòng Kinh tế chủ trì hướng dẫn lập danh sách hộ cần rà soát, phối hợp kiểm tra thông tin nhân khẩu, cư trú, bảo đảm không bỏ sót, trùng lặp đối tượng. Theo quy trình trong kế hoạch, rà soát viên trực tiếp đến từng hộ phỏng vấn, quan sát tài sản, điều kiện sống và ghi phiếu có xác nhận của đại diện hộ. Việc phân loại căn cứ điểm ước lượng thu nhập và số chỉ số thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản: hộ có điểm Đ không quá 190 và thiếu hụt từ 03 chỉ số trở lên được xác định là hộ nghèo; cùng ngưỡng điểm nhưng thiếu hụt dưới 03 chỉ số được xác định là hộ cận nghèo. Các chiều đánh giá gồm việc làm, y tế, giáo dục, nhà ở, thông tin, nước sinh hoạt - vệ sinh và môi trường. Danh sách dự kiến phải được tổ chức họp dân lấy ý kiến, có sự giám sát của Mặt trận Tổ quốc; niêm yết, thông báo công khai trong 03 ngày làm việc. Những trường hợp có phản ánh hoặc thông tin chưa thống nhất được kiểm tra, phúc tra trước khi hoàn thiện hồ sơ trình công nhận. Kết quả sơ bộ theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2027–2030, toàn xã có 195 hộ nghèo/14.560 hộ, chiếm 1,24%; 200 hộ cận nghèo, chiếm 1,37%. Tổng số hộ nghèo và hộ cận nghèo là 395 hộ, chiếm 2,71%. Kết quả này được tổng hợp, quản lý riêng với kết quả theo chuẩn năm 2026, tiếp tục hoàn thiện hồ sơ trình Chủ tịch UBND xã quyết định công nhận, làm căn cứ thực hiện chính sách giảm nghèo, an sinh xã hội từ ngày 01/01/2027./.

Nguồn: HOÀNG VĂN/Kinh tế nông thôn