Trong bối cảnh nguồn ốc tự nhiên ngày càng khan hiếm, nhiều nông dân xã Nghĩa Đồng (Nghệ An) đã mạnh dạn chuyển đổi sang nuôi ốc bươu đen (ốc nhồi). Với ưu điểm dễ nuôi, chi phí thấp, đầu ra ổn định, mô hình này không chỉ mang lại thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững cho địa phương.

Từ vùng đất kém hiệu quả đến mô hình hàng trăm triệu

Giữa cái nắng oi ả khác thường những ngày cuối Xuân của xứ Nghệ, chúng tôi có dịp về thăm mô hình nuôi ốc bươu đen của anh Cao Văn Phương (45 tuổi), xóm Yên Lạc, xã Nghĩa Đồng. Dẫn chúng tôi đi theo bờ ao, anh Phương không giấu được niềm phấn khởi khi kể về hành trình lập nghiệp từ chính mảnh đất quê hương.

Trước đây, khu vực này chủ yếu được gia đình anh sử dụng để trồng lúa và hoa màu. Tuy nhiên, do đất đai bạc màu, năng suất thấp nên hiệu quả kinh tế không cao. Trong khi đó, nguồn ốc tự nhiên ngày càng ít dần do khai thác quá mức và biến đổi môi trường.

“Tôi từng đi bắt ốc ở các khe suối và nhận thấy loài này có giá trị kinh tế cao, được thị trường ưa chuộng. Từ đó, tôi nảy ra ý tưởng nuôi ốc thay vì phụ thuộc vào nguồn tự nhiên ngày càng cạn kiệt”, anh Phương chia sẻ.

Anh Cao Văn Phương đầu tư nuôi ốc bươu đen, thu lãi 250 triệu đồng/năm.
 

Năm 2019, anh bắt đầu hành trình khởi nghiệp bằng việc tự đi thu gom ốc mẹ ngoài tự nhiên về nhân giống. Không có nhiều kinh nghiệm, những ngày đầu anh gặp không ít khó khăn: ốc chậm lớn, tỷ lệ hao hụt cao, thị trường tiêu thụ chưa ổn định.

Không nản chí, anh Phương tích cực học hỏi qua các mô hình thực tế trong và ngoài tỉnh, đồng thời tìm hiểu thêm kiến thức kỹ thuật qua sách báo, internet. Dần dần, anh nắm vững quy trình nuôi, từ xử lý nguồn nước, chăm sóc ốc giống đến phòng bệnh và thu hoạch.

Năm 2020, anh mạnh dạn cải tạo toàn bộ 1ha đất của gia đình thành hệ thống ao nuôi bài bản, phân chia rõ các khu vực: ao nuôi ốc sinh sản, ao ương giống và ao nuôi thương phẩm.

Theo anh Phương, ốc bươu đen là loài thủy sản dễ nuôi, thích nghi tốt với môi trường ao đất hoặc bể xi măng. Thức ăn chủ yếu là các loại rau, bèo, củ, quả sẵn có tại địa phương, không cần sử dụng thức ăn công nghiệp nên vừa tiết kiệm chi phí, vừa đảm bảo chất lượng sản phẩm.

“Ốc nuôi trong môi trường tự nhiên, ăn thức ăn sạch nên thịt thơm, ngọt, được thị trường ưa chuộng. Nuôi khoảng 4-5 tháng là có thể xuất bán”, anh kể.

Hiện nay, ốc thương phẩm có giá 90.000-100.000 đồng/kg, còn ốc giống khoảng 1,5 triệu đồng/vạn con. Năm 2025, gia đình anh cung cấp ra thị trường hơn 1 tấn ốc thương phẩm và 150 vạn con giống, trừ chi phí, thu lãi trên 250 triệu đồng.

Không chỉ dừng lại ở phát triển kinh tế gia đình, anh Phương còn tích cực hỗ trợ kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm cho các hộ dân khác trong xã. Hiện, anh là Tổ trưởng Tổ hội Nghề nghiệp nuôi ốc bươu đen, góp phần lan tỏa mô hình sản xuất hiệu quả này.

Nhân rộng mô hình, hướng tới sản xuất hàng hóa

Không riêng gia đình anh Phương, nhiều hộ dân tại Nghĩa Đồng cũng đang từng bước vươn lên làm giàu từ mô hình nuôi ốc bươu đen. Điển hình như anh Ngô Sỹ Hùng (sinh năm 1985, xóm Nghĩa Bình), người đã mạnh dạn đầu tư và gặt hái thành công từ hướng đi này.

Mô hình nuôi ốc bươu đen của anh Ngô Sỹ Hùng (xóm Nghĩa Bình) quy mô 1ha, thu nhập 250-300 triệu đồng/năm.
 

Anh Hùng cho biết, năm 2019, anh bắt đầu nuôi thử nghiệm với quy mô nhỏ sau khi nhận thấy nhu cầu tiêu thụ ốc bươu đen trên thị trường ngày càng tăng. Qua thời gian tích lũy kinh nghiệm, anh dần mở rộng diện tích lên 1ha ao nuôi như hiện nay.

Theo anh Hùng, ốc bươu đen sinh trưởng nhanh và khả năng thích nghi cao với điều kiện tự nhiên tại địa phương. Mùa sinh sản của ốc kéo dài từ tháng 4 - 10. Trứng sau khi thu gom được ấp trong điều kiện nhiệt độ từ 25-32 độ C, sau khoảng 15-17 ngày sẽ nở.

Người nuôi thu gom trứng ốc bươu đen để ấp trong điều kiện nhiệt độ phù hợp, bảo đảm tỷ lệ nở cao và chủ động con giống.
 

“Thời gian nuôi từ trứng đến ốc thương phẩm khoảng 3 tháng, nhưng nếu kéo dài 4-5 tháng thì ốc sẽ to, chắc thịt và bán được giá cao hơn”, anh Hùng chia sẻ.

Tuy nhiên, để đạt hiệu quả cao, người nuôi cần chú trọng quản lý môi trường ao nuôi và điều kiện thời tiết. Vào mùa hè, cần thả thêm bèo để giảm nhiệt cho ốc; mùa đông phải giữ ấm, tạo điều kiện để ốc trú đông an toàn.

Mỗi năm, gia đình anh Hùng thu hoạch 4-5 tấn ốc thương phẩm. Kết hợp với bán ốc giống, trừ chi phí, lợi nhuận 250-300 triệu đồng.

Theo ông Trần Văn Trung, Chủ tịch Hội Nông dân xã Nghĩa Đồng, thực hiện chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi của tỉnh Nghệ An, địa phương đã khuyến khích người dân tận dụng diện tích đất trũng, đất lúa kém hiệu quả để phát triển mô hình nuôi ốc bươu đen.

“Xã đã chuyển đổi gần 10ha đất sản xuất kém hiệu quả sang nuôi ốc với sự tham gia của 14 hội viên. Chúng tôi tiếp tục tuyên truyền, hỗ trợ người dân về kỹ thuật, đồng thời định hướng phát triển theo hướng hàng hóa, đảm bảo an toàn và bền vững”, ông Trung cho biết.

Thực tế cho thấy, mô hình nuôi ốc bươu đen không chỉ giúp người dân nâng cao thu nhập mà còn góp phần hình thành các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của địa phương. Trong tương lai, đây sẽ là một trong những hướng đi quan trọng để Nghĩa Đồng phát triển kinh tế nông thôn, tiến tới xây dựng sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP.

Từ những ao nuôi giữa vùng quê Nghĩa Đồng, con ốc bươu đen đang dần trở thành nguồn sinh kế bền vững, góp phần thay đổi diện mạo  nông thôn, nâng cao đời sống cho người dân nơi đây.
 

Nguồn: NGỌC LAN/kinhtenongthon.vn