Cận Tết, khi những chuyến xe chở nông sản tấp nập đổ về thành phố, người Hải Phòng lại háo hức đón mùa táo Bàng La, thứ quả nhỏ bé nhưng chất chứa hương vị riêng của vùng biển mặn. Từ những khu vườn ở phường Nam Đồ Sơn Sơn (trước là phường Bàng La), quả táo được thu hái khi đạt độ ngon nhất, mang theo vị thanh dịu đặc trưng.

Không chỉ là nông sản ngày Tết, táo Bàng La còn kể câu chuyện về sự chuyển mình mạnh mẽ của vùng đất từng in đậm dấu chân diêm dân, nơi những cánh đồng muối mặn mòi đã lặng lẽ nhường chỗ cho những mùa “trái ngọt”, mở ra hướng đi mới cho kinh tế nông nghiệp địa phương.

Từ ruộng muối đến những mùa táo xanh

Mỗi độ Tết đến, trong sắc đào hồng phai, người dân Hải Phòng lại nhắc đến  thứ đặc sản mộc mạc nhưng đậm nét dân dã, đó là táo Bàng La. Giữa không khí sôi động của thị trường nông sản cuối năm, từng giỏ táo xanh giòn căng mọng từ phường Nam Đồ Sơn lại được người tiêu dùng săn đón để thưởng vị ngon thanh mát, giòn dịu đặc trưng của táo trong những ngày đoàn viên.
 

Chị Nguyễn Thị Vân (Tổ dân phố Đồng Tiến 1) mạnh dạn cho 190 gốc táo “leo giàn”, bước đầu cho  kết quả khả quan.

Nhờ đặc thù đất nhiễm mặn, táo Bàng La mang vị ngọt, vị mặn, vị chua nhưng đậm đà, khác hẳn táo trồng ở các vùng khác. Bà con quen gọi vui là “táo muối”. Từ vài hộ ban đầu, đến nay phường Nam Đồ Sơn có gần 800 hộ trồng táo trên tổng diện tích hơn 120ha, trong đó một nửa số hộ xem táo là nguồn thu chính.

Mỗi năm, phường Nam Đồ Sơn cung cấp lượng lớn sản phẩm táo cho thị trường Tết. Thương lái Hải Phòng, Quảng Ninh, thậm chí các tỉnh miền Trung, đã đặt hàng từ rất sớm. Hộ trồng táo nào cũng phấn khởi, bởi táo thu hoạch đến đâu bán hết đến đó, giá đầu vụ dao động 50-60 nghìn đồng/kg, táo loại đẹp phục vụ biếu Tết còn có giá cao hơn.

Những giỏ táo xanh giòn ngọt tự nhiên, vốn là kết tinh của nắng gió vùng biển, nay lại mang thêm hơi ấm ngày Xuân, trở thành thứ quả đặc sản góp mặt trong dịp Tết Nguyên đán của nhiều gia đình.

Cho táo “leo giàn”, nâng tầm đặc sản vùng biển

Khi nhu cầu thị trường ngày càng cao, nhà vườn  phường Nam Đồ Sơn không chỉ dừng lại ở phương thức canh tác truyền thống mà đã mạnh dạn thay đổi cách trồng, trong đó, mô hình táo “leo giàn” đang mang lại ưu thế vượt trội cả về năng suất và chất lượng.

Diện tích táo giàn hiện còn khiêm tốn, nhưng là hướng đi hứa hẹn đem lại giá trị ổn định cho nông dân.

Người tiên phong trồng táo leo giàn phải kể đến ông Bùi Duy Dũng (nguyên Bí thư Đảng ủy phường Bàng La cũ). Sau thời gian học hỏi mô hình tại Khánh Hòa, ông mạnh dạn thử nghiệm trồng 40 gốc táo trên giàn thép cao hơn 2 mét. Kết quả, năng suất tăng gấp đôi, quả đẹp, đồng đều, ít sâu bệnh, phù hợp làm quà Tết.

Cấu trúc giàn giúp thân cây vươn thẳng, tán lá phân bố đều, đón ánh sáng tốt nên quả mọng, ngọt thanh hơn. Nhờ ít tiếp xúc với mặt đất và rễ thông thoáng, cây chống chịu thời tiết và mưa bão tốt hơn, giảm chi phí và nhân công chăm sóc.

Nhanh tay thu hoạch táo trong vườn, chị Nguyễn Thị Vân (Tổ dân phố Đồng Tiến 1), chủ vườn 190 gốc táo “leo giàn” trên 1,5 mẫu (1 mẫu Bắc Bộ = 3.600m²), chia sẻ: “Năm nay, thời tiết thuận lợi, mỗi gốc cho khoảng 70kg quả, có gốc đạt tới 1 tạ”.

Theo ông Trần Văn Tịnh, Phó Chủ tịch Hội Nông dân phường Nam Đồ Sơn, mô hình táo leo giàn không chỉ đem lại giá trị kinh tế mà còn tạo cảnh quan thoáng đãng, đẹp mắt. Đây là lợi thế để Nam Đồ Sơn phát triển du lịch sinh thái nông nghiệp xanh, bền vững, nhất là vào đầu năm mới, khi du khách về Đồ Sơn du Xuân, thưởng thức nông sản Tết và trải nghiệm hái táo tại vườn.

Tuy nhiên, diện tích trồng táo leo giàn mới chiếm một phần khiêm tốn địa phương đang tích cực vận động bà con chuyển đổi từng phần, tiến tới hình thành vùng sản xuất táo công nghệ cao, kết hợp du lịch sinh thái, phát triển xanh, bền vững.

Trên thực tế, nhiều đoàn học sinh và du khách từ Hải Phòng đã tìm đến tham quan những vườn táo của ông Dũng, chị Vân. Những giàn táo sai trĩu, xanh mướt giữa nền đất mặn xưa tạo nên điểm nhấn đầy cuốn hút và mang lại nguồn thu đáng kể cho bà con.

Khi táo và ong cùng gia tăng kinh tế

Không chỉ dừng ở cây táo, nông dân phường Nam Đồ Sơn còn tìm cách khai thác những giá trị phụ trợ để tăng hiệu quả kinh tế. Một trong những mô hình mới được kỳ vọng là nuôi ong lấy mật trong vườn táo.

Trên diện tích 8 sào (1 sào Bắc Bộ = 360m²) ruộng muối trước kia, ông Nguyễn Khắc Tuân (Tổ dân phố Đại Phong) đã trồng 110 gốc táo “leo giàn”, đồng thời nuôi 400 thùng ong dưới tán cây. Với kinh nghiệm trồng táo và nuôi ong ở hai khu vực riêng biệt 10 năm qua, ông Tuân mạnh dạn thử nghiệm nuôi ong bằng hoa táo: Bên trên là táo “leo giàn”, bên dưới nuôi ong.

Ông Nguyễn Khắc Tuân (Tổ dân phố Đại Phong) nuôi ong lấy mật trong chính vườn táo của gia đình, giúp tăng hiệu quả kinh tế.
 

Việc duy trì vùng táo ổn định đang tạo nền tảng để phát triển nông nghiệp xanh, đồng thời mở ra tiềm năng du lịch trải nghiệm tại phường Nam Đồ Sơn.

Với các vườn táo bạt ngàn, mô hình táo “leo giàn” đẹp mắt, nếp sống văn hóa làng nghề đậm chất miền biển và hệ sinh thái nông nghiệp hữu cơ đang hình thành, phường Nam Đồ Sơn hội tụ đầy đủ điều kiện để trở thành điểm đến xanh trong phát triển du lịch nông nghiệp của Hải Phòng.

Mỗi mùa Xuân đến, khi khắp nơi rộn ràng chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, vùng đất muối năm nào lại khoác lên mình  áo mới. Những vườn táo trĩu quả phủ sắc xanh mướt mát, như minh chứng cho hành trình đổi thay bền bỉ của người dân phường Nam Đồ Sơn.

Nguồn: PHẠM TRANG/kinhtenongthon.vn