Tháng 5 về xã Hà Đông (huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương cũ), một trong những địa phương có sản lượng vải sớm lớn của TP. Hải Phòng, không khó để cảm nhận không khí mùa vụ đang vào độ rộn ràng nhất. Sau biến động thất thường của thời tiết, những khu vườn vải năm nay vẫn rực sắc đỏ hồng của những chùm quả chín đầu mùa.

Không chỉ thắp lên hy vọng, vụ vải còn mang đến niềm vui cho nhà vườn khi quả đảm bảo chất lượng và giá bán ổn định.

Bền bỉ với quả ngọt đầu mùa

Những ngày này, khắp 21 thôn của xã Hà Đông, rộn ràng bước vào vụ thu hoạch vải sớm. Ở các khu vườn, từng chùm vải chín đỏ ẩn mình dưới tán lá xanh, báo hiệu một mùa quả ngọt được mùa, được giá.

Trong câu chuyện về những người gắn bó với cây vải ở xã Hà Đông, anh Phạm Văn Tân (SN 1988, thôn Tú Y) là thanh niên tiêu biểu trong phát triển kinh tế từ nông nghiệp được nhiều người dân địa phương nhắc đến. Cách đây 15 năm, sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Nông nghiệp I Hà Nội (nay là Học viện Nông nghiệp Việt Nam), anh quyết định trở về quê gắn bó với vườn vải của gia đình.

Anh Phạm Văn Tân lựa chọn về quê hương sau khi tốt nghiệp đại học để phát triển kinh tế từ cây vải u trứng trắng đặc sản của xã Hà Đông.

Hiện gia đình anh có khoảng 300 gốc vải u trứng trắng, nhiều cây 25 - 30 năm tuổi.

Chia sẻ với PV Kinh tế nông thôn, anh Tân cho hay: Vải u trứng trắng là giống có đặc điểm rất riêng: quả to như trứng gà, khi chín có màu đỏ hồng, cùi dày, vị ngọt thơm. Là giống vải khó chăm sóc hơn các giống vải khác, nếu không làm đúng kỹ thuật thì cây rất khó ra hoa, đậu quả. Tỷ lệ đậu quả thấp, nên người trồng phải theo dõi sát từ khâu chăm sóc đến thời tiết. Đổi lại, hiệu quả kinh tế mang lại khá ổn định.

“Nhờ áp dụng kỹ thuật bài bản, vườn vải của gia đình năm nào cũng cho năng suất cao. Năm nay, sản lượng dự kiến đạt khoảng 3 tấn quả. Vải của gia đình quả đẹp nên chủ yếu khách hàng mua làm quà biếu, giá bán dao động 90.000 - 100.000 đồng/kg. Những năm trước bão Yagi (2024), vườn vải có thể đạt tới 7 tấn quả/vụ”, anh Tân chia sẻ.

Ngoài phát triển kinh tế từ vườn vải, anh Phạm Văn Tân còn ghép cành, cung cấp giống vải cho người dân trong và ngoài địa phương.

Không chỉ làm kinh tế giỏi, anh Tân còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm cho bà con trong vùng, từ kỹ thuật chăm sóc đến nhân giống. Nhiều hộ đã học hỏi và áp dụng thành công, góp phần mở rộng diện tích vải u trứng trắng tại địa phương. Ngoài bán quả, anh còn chiết cành, cung cấp giống cho bà con và có nguồn thu không nhỏ bên cạnh sản phẩm chính.

Ngoài ra, anh còn trồng thêm 2 mẫu (1 mẫu Bắc Bộ = 3.600m2) táo lê Đài Loan, chanh, quất và hoa phục vụ dịp Tết. Trừ chi phí, gia đình anh có tổng thu khoảng 500 triệu đồng/năm.

Cùng với anh Tân, ông Trịnh Xuân Miểu (thôn Vĩnh Ninh) cũng đang gắn bó với cây vải. Gia đình ông có hơn 1 mẫu vải u trứng trắng, năm nay  thu hoạch được khoảng 1,5 tấn quả, bán với giá trung bình 90.000 đồng/kg. Chỉ trong vòng hai tuần, toàn bộ sản lượng đã được thương lái thu mua hết, chủ yếu đưa về Hà Nội và Quảng Ninh.

Tại điểm thu mua của chị Đàm Thị Hường - thương nhân có nhiều năm thu mua vải xuất khẩu, hơn 10 nhân công tất bật mỗi người một công đoạn: cân vải, sơ chế, đóng thùng xốp và chuyển lên xe container.

Theo chị Hường, năm nay vải mất mùa nên lượng thu mua cũng hạn chế. Mỗi ngày, điểm cân của chị mua trung bình hơn 10 tấn vải, sắp tới vào chính vụ thu hoạch có thể tăng công suất gấp đôi. “Quả vải đều, đẹp và được khách hàng phía Trung Quốc đánh giá rất tốt. Việc thu mua vải hiện tại khá thuận lợi. Chúng tôi chỉ mong giá được ổn định để thu mua giá tốt cho bà con”, chị Hường cho biết.

Xây dựng vùng vải sớm quy mô lớn

Xã Hà Đông hiện có 1.428ha vải sớm, trong đó có khoảng 1.295 ha vải u trứng trắng. Đây là giống vải chín sớm, thường bắt đầu thu hoạch từ cuối tháng 4 đầu tháng 5, sớm hơn chính vụ gần một tháng. Năm nay, sản lượng vải của xã ước đạt  16 nghìn tấn, giá bán tại vườn ở mức 70.000 - 80.000 đồng/kg.

Thị trường tiêu thụ vải sớm cũng ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Nhiều doanh nghiệp đã chủ động về tận vùng trồng khảo sát, ký kết thu mua và xây dựng kế hoạch xuất khẩu như Công ty TNHH Trái cây Rồng Đỏ Việt Nam, Công ty CP Ameii Việt Nam, Công ty TNHH Dragon Berry Việt Nam…; dự kiến xuất khẩu hàng trăm tấn vải sang Nhật Bản, Hoa Kỳ, Australia và các nước châu Âu.

Những năm gần đây, ngoài kênh tiêu thụ truyền thống, địa phương còn đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số. Vải sớm Hà Đông đã có mặt trên các sàn thương mại điện tử, nhiều hộ dân chủ động livestream bán hàng ngay tại vườn. Hình ảnh những chùm vải tươi vừa cắt, còn đẫm sương sớm được giới thiệu trực tiếp tới người mua, đã tạo thêm niềm tin và giúp tiêu thụ nhanh hơn.

Ông Lê Đình Minh cùng cán bộ Hội Nông dân xã Hà Đông thăm vườn, trao đổi với người dân về tình hình sản xuất và tiêu thụ vải sớm năm nay.

Ông Lê Đình Minh, Chủ tịch Hội Nông dân xã Hà Đông, cho biết, xã có 30 vùng trồng được cấp mã số xuất khẩu với diện tích trên 500ha, đây điều kiện quan trọng để đưa vải ra thị trường quốc tế. Năm nay, vải sớm có mẫu mã đẹp, quả tương đối đồng đều, chất lượng tốt nên được thị trường ưa chuộng.

“Điểm đáng mừng là 100% diện tích vải sớm của xã đều được sản xuất theo quy trình VietGAP. Nhờ đó, sản phẩm đảm bảo an toàn thực phẩm và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường”, ông Minh chia sẻ

Theo ông Minh, thời gian tới, xã Hà Đông sẽ tiếp tục hỗ trở nhà vườn nâng cao chất lượng sản phẩm, đẩy mạnh xây dựng thương hiệu vải sớm gắn với vùng trồng. Khuyến khích bà con đa dạng hóa cây trồng, không phụ thuộc hoàn toàn vào cây vải để giảm rủi ro, nâng cao hiệu quả trong sản xuất nông nghiệp.

Nguồn: PHẠM TRANG/Kinhtenongthon.vn