Từ những sản phẩm nông nghiệp quen thuộc của làng quê, Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đã mở ra cơ hội để người dân Hải Phòng xây dựng thương hiệu, chuẩn hóa quy trình sản xuất và từng bước chinh phục thị trường.

Sau nhiều năm triển khai, OCOP không chỉ góp phần gia tăng giá trị kinh tế cho nông sản địa phương mà còn trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn theo hướng hiện đại, bền vững.

Từ sản phẩm quê hương đến thương hiệu thị trường

Hiện nay, tại nhiều địa phương của Hải Phòng, các sản phẩm được công nhận OCOP đã trở thành niềm tự hào của người dân. Từ gạo ruộng rươi, chuối Tây Hưng, nước mắm Cát Hải đến các sản phẩm chế biến từ thủy sản, mật ong, trà thảo dược…, mỗi sản phẩm đều mang trong mình câu chuyện về sự đổi mới tư duy sản xuất và hành trình xây dựng thương hiệu bền bỉ của người dân địa phương.

Là một trong những đơn vị tiên phong tham gia Chương trình OCOP từ năm 2019 đến nay, Hợp tác xã Sản xuất, kinh doanh và Dịch vụ nông nghiệp Thụy Hương (HTX Thụy Hương, xã Kiến Thụy) đã có những thay đổi rõ nét từ khi sản phẩm được công nhận OCOP.

Sản phẩm dưa Kim Hoàng hậu đạt chuẩn OCOP 4 sao của Hợp tác xã Đầu tư phát triển Sông Giá do bà Đỗ Thị Thúy Hà xây dựng theo mô hình nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn.

Bà Nguyễn Thị Hà, Chủ tịch HĐQT HTX Thụy Hương, cho biết: “Khi tham gia Chương trình OCOP, chúng tôi được hỗ trợ hoàn thiện quy trình sản xuất, xây dựng thương hiệu, thiết kế bao bì và kết nối thị trường tiêu thụ. Đây là bước ngoặt quan trọng giúp sản phẩm của HTX nâng cao giá trị và tạo được niềm tin với người tiêu dùng”.

Đến nay, qua 3 lần đánh giá các sản phẩm, HTX Thụy Hương có 8 sản phẩm được công nhận đạt OCOP 3 sao và 4 sao. Nổi bật là sản phẩm gạo ruộng rươi, dòng gạo được sản xuất trên vùng sinh thái đặc biệt, nơi con rươi sinh trưởng tự nhiên, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học.

Bà Nguyễn Thị Hà, Chủ tịch HĐQT Hợp tác xã sản xuất, kinh doanh và dịch vụ nông nghiệp Thụy Hương giới thiệu sản phẩm OCOP gạo ruộng rươi đến khách hàng quốc tế.

Từ sản phẩm chủ yếu tiêu thụ tại địa phương, gạo ruộng rươi Thụy Hương đã có mặt tại hệ thống cửa hàng, siêu thị của hơn 20 tỉnh, thành phố trên cả nước. Mỗi năm, HTX cung cấp ra thị trường khoảng 200 tấn gạo sạch mang thương hiệu gạo ruộng rươi. Đặc biệt, tháng 5/2024, sản phẩm được Bộ Công Thương công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp quốc gia, khẳng định chất lượng và uy tín trên thị trường.

Theo bà Hà, nếu không có Chương trình OCOP, việc đưa sản phẩm từ đồng ruộng của nông dân đến các hệ thống phân phối hiện đại sẽ gặp rất nhiều khó khăn. Chính OCOP đã tạo động lực để HTX xã mạnh dạn đầu tư, nâng cấp sản phẩm và hướng tới những tiêu chuẩn cao hơn.

Không chỉ gạo ruộng rươi Thụy Hương, nhiều sản phẩm nông nghiệp khác của Hải Phòng cũng đang từng bước khẳng định vị thế trên thị trường nhờ Chương trình OCOP. Một trong những điển hình là sản phẩm dưa Kim Hoàng Hậu của HTX Đầu tư phát triển Sông Giá (phường Trần Hưng Đạo). Sản phẩm được công nhận OCOP 4 sao nhờ quy trình sản xuất nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn ứng dụng công nghệ cao.

Trên diện tích gần 4.000m² nhà màng, HTX sử dụng hệ thống tưới nhỏ giọt công nghệ Israel, đồng thời tận dụng phế phụ phẩm nông nghiệp, bèo tây và rác hữu cơ để nuôi trùn quế, sản xuất phân bón hữu cơ phục vụ canh tác. Nhờ quy trình khép kín này, sản phẩm dưa Kim Hoàng Hậu bảo đảm truy xuất nguồn gốc, không tồn dư hóa chất, đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng khắt khe của thị trường.

Bà Đỗ Thị Thúy Hà, Chủ tịch HĐQT HTX Đầu tư phát triển Sông Giá, chia sẻ: “OCOP không chỉ giúp sản phẩm dưa của HTX được người tiêu dùng biết đến mà còn tạo động lực để chúng tôi đầu tư bài bản vào nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn. Khi sản phẩm đạt OCOP 4 sao, uy tín thương hiệu được nâng lên rõ rệt, đầu ra ổn định hơn. Đây là cơ hội để chúng tôi tiếp tục phát triển nông nghiệp xanh, tạo ra những sản phẩm an toàn cho người tiêu dùng và thân thiện với môi trường”.

Chương trình OCOP đang trở thành đòn bẩy quan trọng giúp nông sản Hải Phòng nâng cao giá trị gia tăng. Nhiều sản phẩm sau khi được công nhận OCOP đã mở rộng hệ thống phân phối, gia tăng sức cạnh tranh và từng bước tạo được chỗ đứng vững chắc trên thị trường trong nước. Đây cũng là nền tảng để các chủ thể tiếp tục đầu tư nâng cấp sản phẩm, hướng tới các tiêu chuẩn cao hơn, góp phần nâng tầm thương hiệu nông sản Hải Phòng trong thời kỳ hội nhập.

Động lực phát triển kinh tế nông thôn

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng, hiện thành phố có 647 sản phẩm OCOP còn hiệu lực, trong đó có 8 sản phẩm đạt tiêu chuẩn 5 sao, 171 sản phẩm 4 sao và 468 sản phẩm 3 sao. Các sản phẩm thuộc 363 chủ thể, gồm doanh nghiệp, HTX, tổ hợp tác và cơ sở sản xuất trên địa bàn. Đặc biệt, đã có 106 trong tổng số 114 xã, phường, đặc khu có sản phẩm OCOP.

Chương trình OCOP đang góp phần nâng tầm thương hiệu cho hàng trăm sản phẩm đặc trưng của TP. Hải Phòng.

Sản phẩm OCOP có hiệu lực 36 tháng kể từ ngày được chứng nhận. Đến nay, thành phố có hơn 900 lượt sản phẩm được công nhận OCOP. Nhiều sản phẩm hết hiệu lực đang được các chủ thể hoàn thiện hồ sơ để được công nhận lại. Sự phát triển mạnh mẽ của sản phẩm OCOP tại Hải Phòng không phải là kết quả của những phong trào ngắn hạn mà là thành quả của quá trình kiên trì thay đổi tư duy sản xuất trong nhiều năm.

Nếu như trước đây, người dân chủ yếu quan tâm đến sản lượng thì nay đã chú trọng nhiều hơn đến chất lượng, tiêu chuẩn sản xuất, bao bì, nhãn hiệu và khả năng cạnh tranh. HTX, doanh nghiệp và hộ sản xuất từng bước hình thành tư duy kinh tế hàng hóa, sản xuất theo nhu cầu thị trường thay vì sản xuất theo thói quen.

Từ những sản phẩm nông nghiệp truyền thống, Hải Phòng đã xây dựng đa dạng sản phẩm OCOP với nhiều nhóm sản phẩm như thực phẩm, đồ uống, thủ công mỹ nghệ, sinh vật cảnh và du lịch cộng đồng. Đây cũng là nền tảng quan trọng để thành phố phát triển kinh tế nông thôn theo hướng đa giá trị, gắn sản xuất nông nghiệp với du lịch trải nghiệm.

Hành trình phát triển sản phẩm OCOP của Hải Phòng đã chứng minh: Từ những nông sản bình dị của làng quê, người dân có thể tạo dựng nên những thương hiệu có giá trị khi biết phát huy lợi thế địa phương, nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng câu chuyện riêng cho từng sản phẩm. Không chỉ góp phần gia tăng thu nhập cho người dân, OCOP còn mở ra hướng phát triển mới cho kinh tế nông thôn, thúc đẩy sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại, xanh và bền vững.

Nguồn: MẠNH THẮNG/kinhtenongthon.vn