Bằng tình yêu giống hồng cổ bản địa, anh Đỗ Phú Chính ở tổ dân phố Ô Quý Hồ 2, phường Sa Pa (Lào Cai), đã sưu tầm, nhân giống, bảo tồn thành công nhiều loài hoa hồng quý, biến khu vườn thành lợi thế phát triển kinh tế. Từ cung cấp cây giống, du lịch trải nghiệm và dịch vụ, khu vườn mang lại nguồn thu hàng tỷ đồng mỗi năm. Năm 2026, anh được vinh danh “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới”.

Miệt mài gìn giữ giống hồng cổ trên đất Sa Pa

Năm 1995, khi lên Sa Pa lập nghiệp, anh Đỗ Phú Chính bắt đầu bằng việc khai hoang, trồng rau và su su để ổn định cuộc sống. Trong quá trình sinh sống tại vùng đất mới, anh chú ý đến những cây hồng cổ được trồng trong khuôn viên nhà dân. Có cây đã nhiều năm tuổi, thân lớn, cánh hoa dày, tỏa hương thơm ngát. Một lần nhặt được gốc hồng cổ bên đường, anh mang về trồng. Cây sinh trưởng tốt, cho hoa đẹp, khơi dậy trong anh niềm yêu thích hoa hồng ngày càng lớn.

Từ cây hồng đầu tiên, anh bắt đầu tìm hiểu cách chiết cành, nhân giống rồi sưu tầm thêm nhiều giống khác. Công việc ban đầu xuất phát từ sở thích, nhưng càng gắn bó, anh càng nhận ra giá trị riêng của những giống hồng cổ Sa Pa. Với anh, giữ được những cây hồng lâu năm không chỉ là lưu giữ một giống hoa đẹp mà còn góp phần bảo tồn nét đặc trưng của vùng đất nơi mình lập nghiệp.

Anh Đỗ Phú Chính, chủ vườn hồng cổ đạt danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới” năm 2026

Đến khoảng năm 2010, vườn hồng của gia đình đã có vài trăm gốc. Nhiều người đi qua dừng lại hỏi mua cây, người tìm những gốc hồng lâu năm có dáng đẹp, người muốn mua cây giống để trồng tại nhà. Nhu cầu ngày càng tăng mở ra hướng làm ăn mới cho anh Chính.

Anh Chính chia sẻ: “Từ khoảng năm 2012, gia đình tôi đẩy mạnh nhân giống để cung cấp cho khách hàng. Đến năm 2015, lượng người tìm mua hồng cổ Sa Pa tăng lên, trong đó có nhiều khách từ Hà Nội, Hải Phòng và các tỉnh thành khác. Có thời điểm, riêng nguồn thu từ bán hoa hồng cổ đạt hơn 1 tỷ đồng mỗi năm. Giá trị của cây phụ thuộc vào tuổi đời, dáng thế, kích thước và độ quý của giống. Những cây lâu năm, thân lớn, bộ rễ khỏe và hình dáng đẹp thường được người chơi hoa tìm mua, trong khi cây giống nhỏ phù hợp với nhu cầu trồng tại nhà. Có những cây được bán với giá từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng. Cây có giá bán cao nhất đạt khoảng 280 triệu đồng”.

Gốc hồng cổ 35 năm tuổi có tán cây toả rộng khoảng 5m.

Thị trường mở rộng tạo thêm điều kiện để anh đầu tư, sưu tầm và nhân giống. Hồng cổ Sa Pa vẫn là dòng chủ lực, bên cạnh các giống hồng cổ Việt Nam và một số giống ngoại. Trong đó, hồng Bạch Ngọc cổ Sa Pa được anh chú trọng nhân giống bởi hương thơm và vẻ đẹp riêng. Hiện, khu vườn có hơn 2.000 gốc hồng. Những cây lâu năm vừa tạo cảnh quan, vừa là nguồn cây mẹ để tiếp tục nhân giống, duy trì các thế hệ cây mới.

Trồng hồng ở Sa Pa đòi hỏi sự kiên trì. Khí hậu mát mẻ, độ ẩm cao tạo điều kiện cho cây sinh trưởng nhưng cũng khiến nấm bệnh dễ phát sinh trong những đợt mưa, sương mù kéo dài. Người trồng phải thường xuyên theo dõi tình trạng cây, cắt tỉa, điều chỉnh dinh dưỡng và chủ động phòng bệnh.

Qua nhiều năm gắn bó, anh Chính tích lũy kinh nghiệm chăm sóc, phòng trừ những bệnh thường gặp trên cây hồng. Gia đình duy trì đầu tư phân bón, vật tư và công chăm sóc nhằm bảo đảm chất lượng cây giống trước khi cung cấp cho khách hàng.

 Anh Chính đã bảo tồn thành công giống hồng Bạch ngọc cổ.

Theo anh Chính, cây giống phải khỏe, có khả năng sinh trưởng tốt và phù hợp với điều kiện trồng thực tế của người mua. Vì vậy, bên cạnh việc mở rộng số lượng, gia đình vẫn chú trọng chăm sóc cây mẹ và theo dõi chất lượng cây giống. Đây cũng là yếu tố giúp duy trì uy tín khi thị trường ngày càng mở rộng.

Mở lối từ vườn hoa sang thương mại, du lịch và dịch vụ

Khi việc kinh doanh cây giống dần ổn định, anh Chính tiếp tục tìm cách khai thác giá trị của cả khu vườn. Những gốc hồng không chỉ có thể bán riêng lẻ mà còn tạo nên một không gian thu hút du khách. Từ đó, gia đình phát triển “Vườn hồng Mộng mơ” theo hướng kết hợp sản xuất hoa với du lịch trải nghiệm.

Tháng 5/2020, khu vườn được công nhận là điểm du lịch. Bên cạnh tham quan vườn hồng, gia đình còn kinh doanh nhà hàng và dịch vụ lưu trú homestay, đáp ứng nhu cầu ăn uống, nghỉ ngơi của khách. Việc kết hợp các hoạt động này giúp kéo dài trải nghiệm của du khách, đồng thời khai thác tốt hơn giá trị cảnh quan và sản phẩm nông nghiệp tại chỗ.

Tổng doanh thu từ vườn hồng, điểm du lịch và nhà hàng đạt khoảng 4 tỷ đồng mỗi năm, lợi nhuận trên 2 tỷ đồng. Mô hình tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 15 lao động địa phương, với thu nhập từ 8–15 triệu đồng/người/tháng.

 Khu vườn vẫn luôn được anh chăm sóc tỷ mỷ, đến nay đã có hơn 100 loài hoa hồng khác nhau.

Cùng với phát triển cây giống và dịch vụ du lịch, anh Chính dành một phần diện tích để trồng hoa hồng phục vụ chế biến trà. Gia đình chú trọng kiểm soát việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, đồng thời từng bước hoàn thiện quy trình kiểm soát nguyên liệu, chế biến và bảo quản sản phẩm. Hướng đi này giúp đa dạng hóa sản phẩm từ hoa hồng, tạo thêm trải nghiệm cho khách khi đến vườn. Việc giới thiệu sản phẩm ra thị trường rộng hơn cũng đòi hỏi gia đình tiếp tục chú trọng chất lượng và các yêu cầu về an toàn thực phẩm.

Không chỉ tập trung phát triển kinh tế gia đình, anh Chính còn tham gia các hoạt động xã hội tại địa phương, chia sẻ kinh nghiệm trồng và chăm sóc hoa hồng cổ cho 20 hội viên nông dân, đồng thời vận động bà con tích cực phát triển kinh tế và xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư.

Đánh giá về mô hình này, ông Nguyễn Phước Toàn, Phó Chủ tịch UBND phường Sa Pa cho rằng, việc phát triển vườn hồng của gia đình anh Chính cho thấy hướng đi đáng chú ý trong khai thác lợi thế nông nghiệp gắn với du lịch. Theo lãnh đạo địa phương, mô hình vừa tạo nguồn thu cho gia đình, vừa hình thành điểm tham quan phục vụ du khách, đồng thời góp phần tạo việc làm cho lao động tại chỗ. Những kinh nghiệm từ quá trình xây dựng và vận hành mô hình có thể là cơ sở tham khảo cho các hộ dân có điều kiện phù hợp để phát triển sản xuất, dịch vụ.

Quá trình làm kinh tế của anh Chính cũng được ghi nhận qua nhiều danh hiệu, hình thức khen thưởng. Anh từng đạt danh hiệu hộ sản xuất, kinh doanh giỏi cấp tỉnh giai đoạn 2015–2020, được vinh danh nông dân Lào Cai xuất sắc năm 2021 và đạt danh hiệu hộ sản xuất, kinh doanh giỏi cấp Trung ương, cùng nhiều hình thức khen thưởng khác.

Năm 2026, anh Đỗ Phú Chính được vinh danh “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới”. Sự ghi nhận này gắn với quá trình phát triển sản xuất, gìn giữ các giống hồng cổ và khai thác giá trị của nông nghiệp thông qua du lịch, dịch vụ.

Nguồn: NGUYÊN HOA/kinhtenongthon.vn