Sản xuất nông nghiệp an toàn đang mở ra một hướng đi mới cho nông dân Hà Nội, để nâng cao giá trị sản phẩm, đồng thời bảo đảm được đầu ra ổn định cho sản phẩm nông sản Thủ đô. Không chỉ sản xuất an toàn, việc sản xuất phải gắn với việc kiểm soát chất lượng để bảo đảm sản phẩm đến tay người tiêu dùng có chất lượng cao nhất.

Thay đổi tư duy sản xuất

Trong sản xuất nông nghiệp ngày nay, việc chuyển từ tư duy sản xuất thuần túy sang tư duy kinh tế nông nghiệp, lấy giá trị gia tăng, chất lượng và thị trường làm trọng tâm. Thay vì chạy theo sản lượng nhỏ lẻ, manh mún, nông dân cần liên kết chuỗi, ứng dụng khoa học kỹ thuật, sản xuất xanh - hữu cơ gắn với truy xuất nguồn gốc đang là một yêu cầu cấp thiết. Vì vậy, cần phải thay đổi tư duy sản xuất nông nghiệp một cách căn bản.

Phải thay đổi tư duy sản xuất từ sản lượng sang giá trị, không tính toán bằng số lượng thu hoạch mà bằng lợi nhuận ròng trên một đơn vị diện tích và độ an toàn sản phẩm.

Sản xuất nông nghiệp phải gắn với thị trường, sản xuất cái thị trường cần thay vì cái mình sẵn có, phải gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp và hợp tác xã.

Phải từ bỏ tư duy sản xuất riêng lẻ sang liên kết chuỗi, người nông dân phải tham gia nhóm hộ, hợp tác xã để chuẩn hóa quy trình, đồng đều chất lượng và ổn định đầu ra.

Trong quá trình canh tác, phải từ bỏ tư duy canh tác sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, chuyển sang canh tác sinh thái, hữu cơ. Tái tạo sức khỏe của đất, dùng phân hữu cơ, phụ phẩm nông nghiệp thay thế hóa chất độc hại.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, việc ứng dụng công nghệ cao trong trồng trọt trên địa bàn thành phố tiếp tục được mở rộng theo hướng chuyên nghiệp, đồng bộ và gắn với các tiêu chuẩn chất lượng cao.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, Đến nay, Hà Nội có hơn 900ha diện tích trồng trọt áp dụng công nghệ số và hơn 406 mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Hà Nội định hướng phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn Thủ đô theo hướng nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp đô thị hiện đại, ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số, có năng suất, chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng cao; chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp đa giá trị.

Tổng Giám đốc Công ty cổ phần đầu tư phát triển nông nghiệp công nghệ cao Toàn Cầu (xã Đan Phượng) Nguyễn Minh Trí cho biết, từ diện tích ban đầu khoảng 5ha, sau hơn 10 năm phát triển, doanh nghiệp đã mở rộng quy mô lên gần 35ha với 15 khu nhà kính được đầu tư đồng bộ, trang bị hệ thống thiết bị hiện đại.

Việc ứng dụng công nghệ cao giúp doanh nghiệp chủ động điều tiết các điều kiện sản xuất, hạn chế tác động của thời tiết, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Hiện mỗi năm, đơn vị cung ứng hàng chục triệu cây hoa lan cho thị trường trong và ngoài nước. Mô hình không chỉ tạo giá trị kinh tế cao trên diện tích đất sản xuất mà còn cho thấy hướng phát triển phù hợp với đặc điểm nông nghiệp đô thị, nơi yêu cầu ngày càng cao về hiệu quả sử dụng đất, cảnh quan và môi trường.

Với diện tích 3,5ha được trồng nho sữa Hàn quốc kết hợp trồng cây ăn trái và du lịch trải nghiệm, mô hình Farm Nông nghiệp Xanh tại Đại Đồng, Thạch Thất, TP. Hà Nội đang là địa chỉ thu hút du khách đến đây vào những ngày cuối tuần.

Sản phầm Nho sữa Hàn Quốc được canh tác theo hướng sinh thái

Giám đốc HTX Nông nghiệp xanh nguyễn Ngọc Quang cho biết, là người đang  trực tiếp làm về nông nghiệp, bản thân luôn mong muốn làm nông nghiệp theo một cách khác. Đó là không chỉ trồng cây, bán sản phẩm, mà tôi muốn xây dựng một mô hình nông nghiệp hiện đại, tạo ra sản phẩm tốt và an toàn cho người sử dụng.

“Sản xuất nông nghiệp hiện nay cần phải thay đổi tư duy, không thể sản xuất theo cách truyền thống và càng không thể canh tác theo cách làm hủy hoại đất được. Phải ứng dụng khoa học kỹ thuật, phải sản xuất nông nghiệp theo hướng sinh thái, sản xuất xanh, có như vậy nền sản xuất nông nghiệp nước ta mới bền vững”, Giám đốc HTX Nông nghiệp xanh nguyễn Ngọc Quang nói.

Sản xuất nông nghiệp gắn với kiểm soát chất lượng

Hà Nội đang quyết liệt triển khai đợt cao điểm giám sát, siết chặt quản lý an toàn thực phẩm từ gốc (từ vùng trồng, cơ sở chăn nuôi, giết mổ) cho đến các chợ đầu mối nhằm bảo vệ sức khỏe người dân Thủ đô, bắt đầu từ tháng 8-12 và sẽ duy trì nền nếp, thường xuyên qua các năm.

Thu hoạch rau xanh tại  vườn Mây’s Farm, xã Sơn Đồng (Hà Nội) 

Chị Hoàng Thị Huyên - đại diện vườn Mây’s Farm, xã Sơn Đồng (Hà Nội) chia sẻ: Khi thời tiết bất lợi, cây trồng khó tránh khỏi sâu bệnh. Khi đó, người trồng phải tính toán, lựa chọn loại thuốc xử lý sâu bệnh và tuân thủ nghiêm ngặt thời gian cách ly trước thu hoạch.

“Trong trồng trọt, cũng như con người sinh ra ai cũng có lúc ốm đau, bệnh tật, cây trồng khi gặp điều kiện thời tiết bất lợi thì chắc chắn cũng có lúc sâu bệnh. Vấn đề là người làm vườn phải xử lý như thế nào để vừa cứu cây, vừa đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng”, chị Huyên nói.

Theo quy định sản xuất nông sản an toàn, việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật phải tuân thủ nguyên tắc “4 đúng”: đúng thuốc, đúng thời điểm, đúng nồng độ, liều lượng và bảo đảm thời gian cách ly. Đáng chú ý, tại Mây’s Farm, thời gian cách ly được áp dụng gấp đôi so với khuyến cáo của nhà sản xuất nhằm đảm bảo độ an toàn tối đa cho sản phẩm.

Hiện nay, trên địa bàn thành phố duy trì và phát triển 191 chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ nông lâm thủy sản an toàn. Đây được xem là nền tảng quan trọng giúp kiểm soát chất lượng thực phẩm từ gốc, đồng thời nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập cho người nông dân. Qua rà soát tại 75/126 xã, phường trên địa bàn, tổng sản lượng nông lâm thủy sản có khả năng cung cấp đạt hơn 1,25 triệu tấn mỗi năm và có thể mở rộng lên gần 1,47 triệu tấn/năm.

Theo Trưởng phòng Chất lượng và Phát triển thị trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) Nguyễn Thị Thu Hằng, từ đầu năm đến nay, Sở đã lấy 704 mẫu thực phẩm nông, lâm, thủy sản đã được lấy để giám sát. Trong số này, 247 mẫu đã có kết quả phân tích, gồm 238 mẫu đạt yêu cầu và 9 mẫu không đạt. Đáng chú ý, 8 mẫu thủy sản nuôi phát hiện tồn dư Malachite Green tại xã Dân Hòa và Vân Đình; 1 mẫu sản phẩm chế biến từ thịt phát hiện tồn dư Acid Sorbic tại phường Ngọc Hà. Còn 457 mẫu đang chờ kết quả phân tích.

Giám sát tập trung vùng sản xuất 

Một trong những trọng tâm được ngành chú trọng là giám sát ngay tại vùng sản xuất, từ đầu năm đến nay Sở đã lấy 224 mẫu đã được giám sát tại các vùng sản xuất chủ lực thuộc 16 xã, phường. Đến nay, 189 mẫu trong số này đã có kết quả phân tích, gồm 180 mẫu đạt và 9 mẫu không đạt; 35 mẫu đang chờ kết quả. Trước những nguy cơ được phát hiện, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành 3 thông báo cảnh báo nguy cơ mất an toàn thực phẩm đối với 3 xã, phường. Hai xã Dân Hòa và Vân Đình đã thực hiện kiểm tra, truy xuất nguồn gốc sản phẩm thủy sản không bảo đảm an toàn theo quy định.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, công tác lấy mẫu, giám sát chất lượng, an toàn thực phẩm hiện vẫn gặp nhiều khó khăn. Nhận thức về an toàn thực phẩm của một bộ phận người sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng chưa đầy đủ. Trong khi đó, đầu tư vào sản xuất nông nghiệp còn hạn chế; số doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu sản phẩm nông, lâm, thủy sản chưa nhiều. Hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm phần lớn vẫn có quy mô nhỏ lẻ, số cơ sở ngừng hoạt động và mới thành lập biến động thường xuyên…

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường, Kế hoạch của UBND TP Hà Nội xác định rõ quan điểm kiên quyết xử lý nghiêm mọi hành vi vi phạm, đồng thời công khai, minh bạch thông tin nhằm bảo vệ quyền lợi người dân và lập lại trật tự trên thị trường. Cơ quan quản lý sẽ tổng hợp, phân tích nguy cơ, điều tra nguyên nhân gây mất an toàn thực phẩm nhằm xác định những nhóm sản phẩm hoặc công đoạn trong chuỗi sản xuất, kinh doanh có nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Trưởng phòng Chất lượng và Phát triển thị trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) cho biết đến nay toàn thành phố đã hỗ trợ, hướng dẫn hơn 3.300 cơ sở sản xuất, kinh doanh tham gia hệ thống; khoảng 12.400 sản phẩm được thiết lập dữ liệu và cấp mã QR truy xuất nguồn gốc.

Việc hỗ trợ để các cơ sở sản xuất nông nghiệp được thiết lập dữ liệu và cấp mã QR trung xuất nguồn gốc, là một trong những biện pháp siết chặt kiểm soát chất lượng  nông sản từ gốc. Không những sản phẩm nông sản nâng cao được chất lượng, mà giá trị nông sản được nâng cao.

Nguồn: NGOC THUỶ (TỔNG HỢP)/Kinhtenongthon.vn