Ứng dụng nhà màng vào sản xuất đang mở ra hướng chuyển đổi cây trồng có giá trị kinh tế cao tại Hải Phòng. Từ mô hình trồng dưa lưới đến nho mẫu đơn, việc kết hợp công nghệ với tổ chức sản xuất và phát triển du lịch trải nghiệm không chỉ góp phần nâng cao giá trị nông sản mà còn đa dạng hóa nguồn thu cho người dân.

Nhà màng nâng cao giá trị cây trồng

Từ diện tích đất cấy lúa ông Đặng Văn Phúc ở xã Vĩnh Bảo, TP. Hải Phòng mạnh dạn chuyển đổi sang trồng dưa lưới trong nhà màng. Năm 2020, ông thuê lại 4,5ha đất của người dân để thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Sau nhiều năm cải tạo đất, đến nay mô hình đã có 8 nhà màng đi vào hoạt động, mỗi nhà có diện tích khoảng 2.000m², chuyên trồng các giống dưa lưới khác nhau.

Mô hình ứng dụng hệ thống tưới nhỏ giọt theo công nghệ Israel. Cây dưa được trồng riêng trong từng túi bầu với giá thể xơ dừa đã qua xử lý. Nước và dinh dưỡng được cung cấp trực tiếp đến từng gốc, giúp kiểm soát quá trình sinh trưởng và tiết kiệm công chăm sóc. Bên cạnh đó hệ thống nhà màng giúp hạn chế tác động bất lợi của thời tiết, sâu bệnh, tạo điều kiện thuận lợi để chủ động sản xuất quanh năm.

Ông Đặng Văn Phúc giới thiệu mô hình trồng dưa lưới trong nhà mang của gia đình.

Hiện nay, các nhà màng luân phiên trồng nhiều giống dưa lưới. Trong đó giống dưa IC3 với đặc điểm quả tròn, vỏ xanh vừa được thu hoạch. Theo ông Phúc, trung bình mỗi nhà màng cho sản lượng khoảng 1 tấn mỗi ngày. Các nhà màng được bố trí sản xuất nối tiếp, cứ khoảng 7-10 ngày lại có một vườn dưa đến kỳ thu hoạch. Nhờ đó mô hình có thể duy trì khoảng 3 vụ/năm, góp phần ổn định nguồn cung và nâng cao hiệu quả sử dụng diện tích đất.

Không chỉ dừng ở sản xuất, ông Phúc còn hướng tới kết hợp mô hình với du lịch trải nghiệm. Du khách có thể tham quan nhà màng, tìm hiểu quy trình sản xuất và thưởng thức dưa ngay tại vườn. Theo ông, đây cũng là cách đưa người tiêu dùng đến gần hơn với quá trình tạo ra một sản phẩm nông nghiệp sạch.

Cũng lựa chọn nhà màng để phát triển cây trồng có giá trị, chị Cao Thị Kim Cúc cùng các cộng sự đang xây dựng mô hình trồng nho mẫu đơn tại xã Vĩnh Thuận, TP. Hải Phòng. Trên diện tích khoảng 1,5ha, gần 2.000 gốc nho được trồng trong hệ thống nhà màng, áp dụng phương pháp canh tác hữu cơ kết hợp hệ thống tưới tự động.

Những chùm nho mẫu đơn trong vụ thu hoạch đầu tiên tại xã Vĩnh Thuận.

Theo chị Cúc, sản xuất trong nhà màng giúp hạn chế tác động bất lợi của thời tiết, kiểm soát môi trường canh tác và sâu bệnh tốt hơn. Việc kết hợp phương pháp hữu cơ với hệ thống tưới tự động cũng góp phần tiết kiệm nước, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Sau thời gian đầu tư và chăm sóc, những chùm nho mẫu đơn đầu tiên đã cho thu hoạch. Dự kiến vụ đầu tiên rang trại đạt khoảng 5 tấn nho, doanh thu khoảng 1 tỷ đồng. Phần lớn sản phẩm được khách hàng và đối tác thu mua ngay tại vườn.

Điểm đặc biệt của mô hình là ngay trong vụ thu hoạch đầu tiên, khu vườn đã được mở cửa miễn phí để người dân và du khách tham quan, chụp ảnh, tìm hiểu quy trình trồng nho, trực tiếp hái và thưởng thức sản phẩm.

Sau vụ nho đầu tiên, chị Cúc dự kiến tiếp tục đầu tư mở rộng hệ thống nhà màng, trồng thêm dưa lưới và một số cây ăn quả khác, đồng thời hoàn thiện không gian trải nghiệm để tạo điểm đến nông nghiệp quanh năm.

Mở lối phát triển từ nông nghiệp công nghệ cao

Từ dưa lưới đến nho mẫu đơn, hai mô hình có cách đầu tư và đối tượng cây trồng khác nhau nhưng cùng cho thấy vai trò của nhà màng trong việc thay đổi phương thức sản xuất. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết và kinh nghiệm canh tác truyền thống, người sản xuất đã chủ động hơn về môi trường, nước tưới, dinh dưỡng và phòng trừ sâu bệnh.

Bà Ngô Thị Minh Hà, Chủ tịch Hội Làm vườn Hải Phòng cho rằng, việc ứng dụng đồng bộ nhà màng, hệ thống tưới tự động và các giải pháp kỹ thuật giúp người sản xuất chủ động hơn trong kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm, nguồn nước, giảm tác động của thời tiết, hạn chế sâu bệnh, tiết kiệm vật tư và giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Qua đó, chất lượng nông sản được nâng lên, sản phẩm đồng đều hơn và đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường.

Dưa lưới sau khi thu hoạch và chuẩn bị đưa ra thị trường.

“Nông nghiệp công nghệ cao không chỉ giúp tăng năng suất và giá trị kinh tế mà còn thay đổi tư duy sản xuất của người nông dân, từ sản xuất theo kinh nghiệm sang sản xuất khoa học, kỹ thuật và nhu cầu thị trường. Đây là yếu tố quan trọng để nâng cao sức cạnh tranh của nông sản địa phương trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang hướng tới phát triển xanh và bền vững” - bà Hà nhận định.

Theo bà Hà, cùng với đầu tư công nghệ cần quan tâm đến việc tổ chức lại sản xuất, lựa chọn cây trồng phù hợp, xây dựng thương hiệu và liên kết tiêu thụ. Đối với những diện tích đất sản xuất kém hiệu quả, việc chuyển đổi sang mô hình có giá trị cao nếu được tính toán phù hợp sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tạo thêm việc làm, thu nhập cho người dân.

Từ những chùm dưa lưới trong nhà màng đến giàn nho mẫu đơn, các mô hình đang cho thấy một hướng tiếp cận mới. Sản xuất nông nghiệp không chỉ tạo ra sản phẩm mà còn hướng tới nâng cao giá trị đất đai, xây dựng thương hiệu và đa dạng hóa nguồn thu. Đây có thể là cơ sở để các mô hình nông nghiệp công nghệ cao tiếp tục được nhân rộng và phát triển phù hợp với điều kiện thực tế tại Hải Phòng.

Nguồn: MẠNH THẮNG/Kinh tế nông thôn