Một góc vườn táo Đại Mật 06 của gia đình ông Trần Đình Hạnh ở thôn Chỉ Trụ, xã Lý Nhân, tỉnh Ninh Bình.

Không chỉ dừng lại ở việc chuyển giao giống mới, Trung tâm Khuyến nông quốc gia còn thể hiện rõ vai trò định hướng, dẫn dắt và kết nối giữa khoa học-công nghệ-người nông dân-thị trường trong xây dựng mô hình sản xuất nông nghiệp hiện đại, từ việc lựa chọn giống cây trồng có đầy đủ cơ sở pháp lý và khoa học, đến việc tổ chức trình diễn, hướng dẫn kỹ thuật, hoàn thiện quy trình sản xuất đạt chuẩn VietGAP.

Giống táo Đại Mật 06 được lựa chọn triển khai không chỉ bởi tiềm năng kinh tế cao mà còn vì đã được Cục Trồng trọt (nay là Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật) tiếp nhận tự lưu hành trên Cơ sở dữ liệu giống cây trồng của Cục Trồng trọt vào tháng 2/2024, được Viện Nghiên cứu Rau quả công bố tại Bản công bố giống cây trồng số 58/CBGCT-VRQ ngày 05/12/2023 và xác định rõ phạm vi sinh thái phù hợp. Điều này cho thấy tư duy làm khuyến nông đã chuyển từ “thử nghiệm đơn lẻ” sang triển khai có chọn lọc, có căn cứ và định hướng nhân rộng mông hình.

Ông Nguyễn Đức Hải, Trưởng phòng đào tạo huấn luyện Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, trao đổi về mô hình.

Điểm nhấn quan trọng của mô hình chính là ứng dụng công nghệ nhà lưới thông minh, được xem như “lá chắn” hiệu quả trước những rủi ro ngày càng gia tăng của biến đổi khí hậu. Trong sản xuất nông nghiệp, nhà lưới không chỉ là một hạng mục kỹ thuật, mà đã trở thành nền tảng của tư duy canh tác mới: chủ động kiểm soát môi trường, giảm phụ thuộc vào thời tiết và hướng tới sản xuất an toàn, bền vững.

Với giống táo Đại Mật 06, vai trò của nhà lưới càng được thể hiện rõ nét. Hệ thống nhà lưới kết hợp tưới nhỏ giọt tự động giúp giảm mạnh tác hại của ruồi vàng và sâu bệnh, hạn chế 90% các yếu tố gây hại, qua đó cắt giảm đáng kể việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Số lần phun thuốc giảm từ 18-20 lần/vụ, chi phí sản xuất tiết kiệm 5-7 triệu đồng/1.000 m², trong khi tỷ lệ quả hư hỏng giảm từ 30-40% xuống chỉ còn khoảng 5%.

Táo Đại Mật 06 là giống táo có sức sinh trưởng khỏe, bộ tán phát triển cân đối, lá to màu xanh đậm, sinh trưởng ổn định trong điều kiện canh tác tại nhiều vùng sinh thái khác nhau và cho năng suất cao.

Không chỉ bảo vệ cây trồng, nhà lưới còn giúp vườn táo đứng vững trước mưa axít, sương muối và nắng nóng gay gắt với những hiện tượng ngày càng phổ biến trong điều kiện khí hậu hiện nay. Nhờ đó, năng suất táo đạt 40–50 tấn/ha, cao gấp 1,5-2 lần so với phương thức canh tác truyền thống.

Dưới sự đồng hành của Trung tâm Khuyến nông quốc gia, mô hình táo Đại Mật 06 không chỉ thành công về mặt kỹ thuật mà còn được tổ chức theo chuỗi giá trị khép kín. Sản phẩm đạt chứng nhận VietGAP, gắn mã QR truy xuất nguồn gốc, được đầu tư bao bì, mẫu mã sang trọng, từng bước định vị là trái cây quà tặng cao cấp.

Đặc biệt, đặc tính chín muộn của giống táo, kết hợp kỹ thuật điều tiết sinh trưởng trong nhà lưới, cho phép thu hoạch tập trung từ rằm tháng Chạp đến Tết Nguyên đán, trùng với thời điểm nhu cầu thị trường tăng cao. Với giá bán tại vườn 65.000-70.000 đồng/kg và năng suất phổ biến 20-25 tấn/ha, mô hình mang lại doanh thu khoảng 1,3-1,5 tỷ đồng/ha/năm, mở ra hướng đi đầy triển vọng cho kinh tế nông thôn.

Hệ thống nhà lưới kết hợp tưới nhỏ giọt tự động giúp giảm mạnh tác hại của ruồi vàng và sâu bệnh, hạn chế đến 90% các yếu tố gây hại.

Ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cho biết, táo Đại Mật 06 là giống có sức sinh trưởng khỏe, bộ tán phát triển cân đối, lá to màu xanh đậm, sinh trưởng ổn định trong điều kiện canh tác tại nhiều vùng sinh thái khác nhau và cho năng suất cao: cây 1 năm tuổi đạt 10–15 kg/cây (tương đương 5,0–7,5 tấn/ha); cây 2 năm tuổi đạt 30–35 kg/cây (tương đương 15,0–17,5 tấn/ha); từ năm thứ 3 trở đi đạt 40–60 kg/cây (tương đương 20–30 tấn/ha).

Táo Đại Mật không chỉ gây ấn tượng mạnh bởi kích thước "khủng" (trung bình 8-12 quả/kg) mà còn sở hữu những chỉ số chất lượng vượt trội như độ ngọt (Brix) đạt 14-16%, tỷ lệ phần ăn được đạt tới 94%; vị ngọt đậm, thanh mát, vượt xa các giống táo truyền thống. Độ giòn và mọng nước, kết cấu thịt quả trắng mịn, giòn tan, không bị xốp bộp, đáp ứng thị hiếu khắt khe của phân khúc trái cây cao cấp.

Ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia (thứ 2 từ phải sang) thăm mô hình của gia đình ông Hạnh.

Thành công bước đầu của mô hình Táo Đại Mật 06 của gia đình ông Trần Đình Hạnh cho thấy: Vai trò của Trung tâm Khuyến nông quốc gia ngày nay không chỉ là “chuyển giao kỹ thuật”, mà là lan tỏa tư duy nông nghiệp tri thức, nơi mỗi sản phẩm nông nghiệp đều gắn với quy trình sạch, công nghệ phù hợp và câu chuyện giá trị của người sản xuất.

Trong bức tranh chung của nông nghiệp Việt Nam thích ứng với biến đổi khí hậu, mô hình này là minh chứng thuyết phục: Khi nhà lưới trở thành công cụ chiến lược và khuyến nông đóng vai trò dẫn dắt, nông nghiệp không chỉ vượt qua thách thức trước biến đổi khí hậu mà còn tạo ra giá trị gia tăng bền vững cho xã hội nói chung và cho nhà vườn nói riêng.